Abur cubur a qarşı QADAĞA: Azərbaycanda nə etmək lazımdır?

“Abur-cubur qidaların uşaqlara ziyan olduğu hər kəsə məlumdur. Hamı çalışır ki, uşaqlarını belə  uşaqlardan uzaq tutsun. Özbəkistan abur-cubur qidalarını qadağa edən ölkələr sırasına daxil olub. Bəs bu qadağanın Azərbaycanda olması üçün nə etmək lazımdır?”

Məsələ ilə bağlı News24.az-a açıqlama verən pediatr Günay Hacızadə bildirib ki,  Azərbaycanda uşaqlara yönəlmiş abur-cubur reklamlarının məhdudlaşdırılması və bu məhsulların satışına yaş həddi qoyulması kimi qərarlar çox faydalı ola bilər: "Belə bir təşəbbüsün uğurla həyata keçirilməsi üçün bir neçə vacib addım atılmalıdır.

İlk növbədə, maarifləndirmə kampaniyaları genişləndirilməlidir. Valideynlər, müəllimlər və uşaqlar arasında bu mövzuda məlumatlandırma aparılmalı, televiziya, sosial media və məktəblər vasitəsilə belə qidaların sağlamlığa zərərləri barədə aydın və davamlı şəkildə məlumatlar yayılmalıdır. Digər mühüm addım məktəblərdə qida nəzarətinin gücləndirilməsidir. Məktəb bufetlərində zərərli qidaların satışı qadağan edilə, onların əvəzinə meyvələr, qoz-fındıq, yoqurt kimi sağlam alternativlər təqdim oluna bilər. Uşaq bağçalarında və ümumtəhsil müəssisələrində sağlam qidalanma proqramları hazırlanmalı və tətbiq edilməlidir".

Onun sözlərinə görə, qanunvericilik səviyyəsində də tənzimləmələr vacibdir: "Özbəkistan nümunəsində olduğu kimi, Azərbaycanda da uşaqlara yönəlmiş abur-cubur reklamlarının məhdudlaşdırılması və bəzi məhsulların satışına yaş məhdudiyyətinin qoyulması mümkündür. Bu, uşaqların sağlam qidalara yönəldilməsinə ciddi töhfə verə bilər. Valideynlərin rolu da burada böyükdür. Onlar özləri sağlam qidalanma nümunəsi göstərməli, evdə bu qidaların əvəzinə faydalı və balanslı qidalar təqdim etməlidirlər.

Bununla yanaşı, uşaqlar arasında fiziki aktivlik artırılmalıdır. İdman dərsləri, açıq hava oyunları və müxtəlif fiziki fəaliyyətlər təşviq olunmalıdır ki, bu da abur-cubura marağın azalmasına kömək edəcək".

Pediatr belə bir qərarın Azərbaycanda tətbiqinin bir sıra müsbət nəticələrə səbəb ola biləcəyini vurğulayıb.  O, uşaqlar arasında piylənmə, diabet və digər xəstəliklərin yayılması azala biləcəyini, məktəbdəki performanslarının yaxşılaşacağını,  ümumilikdə sağlam həyat tərzlərinin formaşala biləcəyini qeyd edib:

"Lakin bəzi çətinliklər də ola bilər. Ticarətçilər və bəzi valideynlər ilkin mərhələdə narazılıq göstərə bilər. Eyni zamanda, ucuz və əlçatan abur-cubur məhsulları əvəzinə sağlam alternativlərin təmin olunması zəruridir.

Nəticə etibarilə, Özbəkistanın bu sahədə atdığı addımlar Azərbaycanda da dəstəklənməlidir. Amma bu, təkcə qadağalarla deyil, maarifləndirmə, qanunvericilik və alternativlərin yaradılması ilə yanaşı həyata keçirilməlidir. Uşaqların sağlam gələcəyi üçün bu cür tədbirlər zəruridir".

Xeyrənsə Piriyeva