Icma.az
close
up
RU
“Həyatın mənası yaşla necə dəyişir? Yeni tədqiqat

“Həyatın mənası yaşla necə dəyişir? Yeni tədqiqat

Moderator.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

"Həyatın mənası yaşla birgə formalaşır: gənclikdə axtarılır, ortada qurulur, qocalıqda paylaşılır..."

Məna nədir? Bu əbədi sual tarix boyu bəşəriyyəti düşündürüb. İndi isə alimlər buna elmi cavab təqdim edir: məna  donmuş, dəyişməz anlayış deyil, insanla birlikdə dəyişən, həyat boyu transformasiya olunan canlı bir prosesdir. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "poisknews.ru" nəşri yazıb.

Rusiya Milli Tədqiqat Universitetinin Ali İqtisadiyyat Məktəbi alimlərinin apardığı yeni tədqiqat ilk dəfə açıq şəkildə göstərib ki, 20, 40, 60 və daha yuxarı yaşlarda insanlar "mənanı" tamamilə fərqli şəkildə dərk edirlər.

Unikal eksperiment çərçivəsində 18-dən 78 yaşadək iştirakçılardan "məna" sözünün onlarda hansı assosiasiyalar yaratdığını soruşublar. Cavablar təhlil edildikdə məlum olub ki, bu anlayışın məzmunu həyatın müxtəlif dövrlərində bir neçə aydın mərhələdən keçərək ciddi şəkildə dəyişir.

20 yaş - mənanın özü hələ yoldadır

Gənclik dövründə,  təxminən 18-dən 30 yaşların əvvəllərinə qədər "mən nə üçün yaşayıram?" sualı cavabdan çox bir kompas kimidir. İnsan bu dövrdə mənanı tapmır, onu qurur. Mərkəzdə "məqsəd",  "axtarış", "potensial", "mümkün həyat" dayanır. Gənclər üçün sevgi, dostluq, azadlıq, səyahət, kəşf etmək hissi mənanın özüdür. Maraqlıdır ki, bu yaşda iş məna ilə yox, vasitə ilə - pul qazanmaq, təcrübə toplamaq, daha maraqlı həyata keçid üçün "tramplin"lə əlaqələndirilir.

Bu mərhələ psixoloqların sözləri ilə desək, potensialın mərhələsidir - insan özünü sınağa çəkir: "Mən kiməm? Hara gedə bilərəm? Mənim üçün nə dəyərlidir?"

40 yaş - mənanın adı artıq məsuliyyətdir

Orta yaşa - təxminən 34-47 aralığına daxil olanda mənanın coğrafiyası dəyişir. O artıq uzaq gələcəkdə deyil, bu gün yaşanır. "Bir gün" yox, "indi"yə keçir. Gənclikdə ideal kimi səslənən "ailə" indi konkret insanlara - uşaqlara, həyat yoldaşına, yaşlanan valideynlərə çevrilir. İnsanın öz rolu daha aydınlaşır: "Artıq mən yalnız özüm üçün yaşamıram".

Bu mərhələdə iş sadəcə maaş mənbəyi yox, özünü təsdiq formasıdır. Uğurlu olmaq, faydalı olmaq, "öz yerində olmaq" - bunlar artıq mənanın mərkəzinə keçir. Həyat daha az romantik, lakin daha dərin olur. Çünki ideal yox, məsuliyyət artıq mənanın adıdır.

60 yaş - mənanın ölçüsü fayda ilə dəyişir

48 yaşdan sonra mənanın semantikası dəyişməyə başlayır. Artıq "mənim həyatımın mənası nədir?" sualı tədricən "mənim etdiklərimin mənası nədir?" sualına çevrilir. Bu, şəxsi axtarışdan dünyanı anlamağa və öz təcrübəsini ötürməyə keçid mərhələsidir.

60 yaşdan yuxarı isə ən güclü motiv "fayda vermək" olur. Mənalı həyat - kiməsə xeyir verən, bir iz buraxan həyatdır. Burada mənanın spektri daha sakit, lakin daha müdrikdir: "Yaşamaq üçün yox, faydalı olmaq üçün yaşamaq".

Psixoloqlar bu mərhələni transsendent mərhələ adlandırır - insan mənanı artıq yalnız öz həyatında yox, özündən sonra gələcəkdə görür: nəslin davamında, verdiyi məsləhətlərdə, yaratdığı dəyərlərdə.

Bu tədqiqat göstərir ki, biz mənanı itirmirik, onu sadəcə dəyişirik. 20 yaşda yön göstərən ulduz olan şey, 40-da dayaq sütununa, 60-da isə mayaka çevrilir. Deməli, "mən hələ cavab tapmamışam" deyən hər kəs əslində doğru yoldadır, çünki mənanın özü də bizimlə birlikdə böyüyür.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:497
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 21 Oktyabr 2025 15:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see364

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see341

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see330

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see275

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see274

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see252

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see239

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see234

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see234

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see224

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see222

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see218

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see208

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see207

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see207

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see190

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see187

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri