Icma.az
close
up
RU
“Həyatın mənası yaşla necə dəyişir? Yeni tədqiqat

“Həyatın mənası yaşla necə dəyişir? Yeni tədqiqat

Moderator.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

"Həyatın mənası yaşla birgə formalaşır: gənclikdə axtarılır, ortada qurulur, qocalıqda paylaşılır..."

Məna nədir? Bu əbədi sual tarix boyu bəşəriyyəti düşündürüb. İndi isə alimlər buna elmi cavab təqdim edir: məna  donmuş, dəyişməz anlayış deyil, insanla birlikdə dəyişən, həyat boyu transformasiya olunan canlı bir prosesdir. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "poisknews.ru" nəşri yazıb.

Rusiya Milli Tədqiqat Universitetinin Ali İqtisadiyyat Məktəbi alimlərinin apardığı yeni tədqiqat ilk dəfə açıq şəkildə göstərib ki, 20, 40, 60 və daha yuxarı yaşlarda insanlar "mənanı" tamamilə fərqli şəkildə dərk edirlər.

Unikal eksperiment çərçivəsində 18-dən 78 yaşadək iştirakçılardan "məna" sözünün onlarda hansı assosiasiyalar yaratdığını soruşublar. Cavablar təhlil edildikdə məlum olub ki, bu anlayışın məzmunu həyatın müxtəlif dövrlərində bir neçə aydın mərhələdən keçərək ciddi şəkildə dəyişir.

20 yaş - mənanın özü hələ yoldadır

Gənclik dövründə,  təxminən 18-dən 30 yaşların əvvəllərinə qədər "mən nə üçün yaşayıram?" sualı cavabdan çox bir kompas kimidir. İnsan bu dövrdə mənanı tapmır, onu qurur. Mərkəzdə "məqsəd",  "axtarış", "potensial", "mümkün həyat" dayanır. Gənclər üçün sevgi, dostluq, azadlıq, səyahət, kəşf etmək hissi mənanın özüdür. Maraqlıdır ki, bu yaşda iş məna ilə yox, vasitə ilə - pul qazanmaq, təcrübə toplamaq, daha maraqlı həyata keçid üçün "tramplin"lə əlaqələndirilir.

Bu mərhələ psixoloqların sözləri ilə desək, potensialın mərhələsidir - insan özünü sınağa çəkir: "Mən kiməm? Hara gedə bilərəm? Mənim üçün nə dəyərlidir?"

40 yaş - mənanın adı artıq məsuliyyətdir

Orta yaşa - təxminən 34-47 aralığına daxil olanda mənanın coğrafiyası dəyişir. O artıq uzaq gələcəkdə deyil, bu gün yaşanır. "Bir gün" yox, "indi"yə keçir. Gənclikdə ideal kimi səslənən "ailə" indi konkret insanlara - uşaqlara, həyat yoldaşına, yaşlanan valideynlərə çevrilir. İnsanın öz rolu daha aydınlaşır: "Artıq mən yalnız özüm üçün yaşamıram".

Bu mərhələdə iş sadəcə maaş mənbəyi yox, özünü təsdiq formasıdır. Uğurlu olmaq, faydalı olmaq, "öz yerində olmaq" - bunlar artıq mənanın mərkəzinə keçir. Həyat daha az romantik, lakin daha dərin olur. Çünki ideal yox, məsuliyyət artıq mənanın adıdır.

60 yaş - mənanın ölçüsü fayda ilə dəyişir

48 yaşdan sonra mənanın semantikası dəyişməyə başlayır. Artıq "mənim həyatımın mənası nədir?" sualı tədricən "mənim etdiklərimin mənası nədir?" sualına çevrilir. Bu, şəxsi axtarışdan dünyanı anlamağa və öz təcrübəsini ötürməyə keçid mərhələsidir.

60 yaşdan yuxarı isə ən güclü motiv "fayda vermək" olur. Mənalı həyat - kiməsə xeyir verən, bir iz buraxan həyatdır. Burada mənanın spektri daha sakit, lakin daha müdrikdir: "Yaşamaq üçün yox, faydalı olmaq üçün yaşamaq".

Psixoloqlar bu mərhələni transsendent mərhələ adlandırır - insan mənanı artıq yalnız öz həyatında yox, özündən sonra gələcəkdə görür: nəslin davamında, verdiyi məsləhətlərdə, yaratdığı dəyərlərdə.

Bu tədqiqat göstərir ki, biz mənanı itirmirik, onu sadəcə dəyişirik. 20 yaşda yön göstərən ulduz olan şey, 40-da dayaq sütununa, 60-da isə mayaka çevrilir. Deməli, "mən hələ cavab tapmamışam" deyən hər kəs əslində doğru yoldadır, çünki mənanın özü də bizimlə birlikdə böyüyür.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:504
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 21 Oktyabr 2025 15:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see393

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see380

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see377

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see372

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see371

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see351

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see350

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see334

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see331

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see330

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see313

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see311

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see306

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see295

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see282

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see265

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see228

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see217

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri