Icma.az
close
up
RU
Adada 249 milyon illik dəniz ekosisteminin izləri aşkar edilib...

Adada 249 milyon illik dəniz ekosisteminin izləri aşkar edilib...

Sia Az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

...Norveçin ən şimal hissəsindəki Şpitsbergen adasında 249 milyon il əvvəl, Yer kürəsinin tarixindəki ən böyük kütləvi yox olma hadisəsindən qısa müddət sonra mövcud olan qədim ekosistemin izləri aşkar edilib.

Alimlər təxminən 30.000 diş, sümük və digər fosil parçaları müəyyən ediblər.

Onlar nəsli kəsilmiş dəniz sürünənlərinə, amfibiyalara, sümüklü balıqlara və köpəkbalıqlarına aid idi.

Kəşf göstərir ki, qlobal fəlakətdən sonra dəniz ekosistemləri olduqca tez bərpa olunub.

SİA-nın məlumatına görə, fosillər 2015-ci ildə aşkar edilib, lakin ətraflı qazıntı, hazırlıq, çeşidləmə, identifikasiya və təhlil 10 il tələb edib.

Tədqiqatda Oslo Universitetinin Təbiət Tarixi Muzeyindən və Stokholmdakı İsveç Təbiət Tarixi Muzeyindən paleontoloqlar iştirak ediblər.

Qalıqlar orta və yüksək paleolatlıqlardan Panthalassa superokeanı ilə həmsərhəd olan geniş bir dənizin dibində bir vaxtlar lil olan qaya təbəqələrində tapılıb.

Fosillər quru heyvanlarının fəlakətli bir yoxa çıxmadan sonra okeana yayılmasının ilk sübutlarını təqdim edir.

Böyük Perm dövrü yoxa çıxması 252 milyon il əvvəl baş vermişdir. Vulkan püskürmələri həddindən artıq istixana effektinə səbəb olmuşdur.

Planetin həm quru, həm də dəniz növlərinin təxminən 90 faizinin yoxa çıxdığına inanılır. Alimlər dəniz ekosistemlərinin nəsli kəsilmədən nə vaxt bərpa olunduğunu dəqiq deyə bilmirlər.

Ümumi bir fərziyyə budur ki, bu proses təxminən səkkiz milyon il çəkmiş və növlərin tədricən təkamülünü əhatə etmişdir.

Lakin, Svalbardda "yatağın" kəşfi bu nəzəriyyəni təkzib etmişdir. Fosil yataqları nisbətən qısa müddət ərzində toplanaraq çox sıx idi.

Təhlillər göstərdi ki, kütləvi yoxa çıxmadan cəmi üç milyon il sonra dənizdə çoxsaylı yırtıcı dəniz sürünənləri və amfibiyaları əhatə edən mürəkkəb qida şəbəkələri əmələ gəlmişdir.

Alimlər arxosauromorflar (müasir timsahların uzaq qohumları) və ixtiozavrlar da daxil olmaqla su sürünənlərinin "böyük müxtəlifliyini" qeyd etdilər.

Science jurnalının məlumatına görə, qlobal fəlakət şəklində "ekosistem sıfırlanması" yeni qida nişləri açdı və nəticədə müasir dəniz icmalarının təməlini qoydu.

Daha əvvəl Braziliyada əvvəllər məlum olmayan uçan kərtənkələnin fosillərinin tapıldığı bildirilmişdi.

O, 67-70 milyon il əvvəl yaşayıb. Qanadlarının uzunluğu 4-5 metr olub. Növə elmi olaraq Galgadraco zephyrius adı verilib.

Nazlı Almuradova

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:267
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 23:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri