Ağrılarımız azalmır ki, artır… Bakıdakı apteklərin önündə yekə bir sual işarəsi var

Əksəriyyətində tibbi savadı olmayan, əczaçılıq ixtisasını bitirməyən adamlar işləyir

Azərbaycanda apteklərin sayı kifayət qədər çoxdur, həmin apteklərin tələblərə cavab verməsi sual altındadır. Bunu Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin iclasında komitə sədri, akademik Əhliman Əmiraslanov deyib. Ə. Əmiraslanov bildirib ki, bu sahədə kifayət qədər narazılıqlar var: “Dərmanların keyfiyyəti və qiyməti ilə bağlı da çox şikayət eşidirik . Bu məsələ ayrıca müzakirə mövzusudur. Dərmanların keyfiyyəti və əlçatanlığı ilə bağlı Səhiyyə Nazirliyi, TƏBİB və İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi ilə birlikdə tədbirlər keçirilməlidir”. İclasda qeyd edilib ki, həkimlərin və əczaçıların sertifikasiyası üçün yeni prosedur müəyyənləşir. “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında” qanuna təklif edilən dəyişikliklərdən biri də Azərbaycanda praktik tibb və ya əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin sertifikasiyasının davamlı peşəkar inkişaflarının qiymətləndirilməsi ilə həyata keçiriləcəyidir. Başqa sözlə, hazırda qüvvədə olan qanuna əsasən, əhaliyə keyfiyyətli səhiyyə xidmətinin göstərilməsinin təmin edilməsi və Azərbaycan Respublikasında praktik tibb və ya əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin (işçilərin) peşəkarlıq səviyyəsinin və peşə yararlılığının yoxlanılması məqsədi ilə həmin şəxslər (işçilər) dövri olaraq beş ildə bir dəfə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən sertifikasiyaya cəlb edilirlər. Yeni layihəyə əsasən, Azərbaycan Respublikasında praktik tibb və ya əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin peşə bilik və bacarıqlarının qorunub saxlanılması, inkişaf etdirilməsi və peşə yararlılığının yoxlanılması məqsədilə onların bu maddənin beşinci hissəsinə uyğun olaraq davamlı peşəkar inkişafının  qiymətləndirilməsi və ya sertifikasiya imtahanına cəlb edilməsi ilə sertifikasiyası həyata keçiriləcək. DPİ praktik tibb və ya əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən akkreditasiya olunmuş elmi və (və ya) tədris tədbirlərində iştirakı, o cümlədən elmi, pedaqoji və (və ya) müstəqil DPİ fəaliyyəti vasitəsilə kredit vahidlərinin toplanması yolu ilə həyata keçiriləcək.

Terapevt Şahvələd Məmmədov “Sherg.az”a açıqlamasında qeyd etdi ki, bəzən apteklərdə keyfiyyətsiz dərman preparatlarının satıldığı sirr deyil: 

- Pasiyentlər bəzən narazılıq edir ki, dərman qəbul edirik, amma faydası olmur. Bunun səbəbi ölkəyə idxal edilən dərman preparatları arasında tam tərkibə məxsus olmayanların da idxalıdır. Elə dərman preparatları var ki konkret xəstəliyə qarşı lazım olan kimyəvi tərkibə malik deyillər. Elemtrlərdən hansısa əskikdir, yaxud da lazım olan normadan aşağı səviyyədədir. Bu cür dərmanlar əlbəttə, faydasız olacaq, pasiyentə kömək etməyəcək. Belə problemlər yaşanır. Dərmanların əksəriyyətini firmalar ölkəyə gətirir. Qida əlavələri kimi tövsiyə olunan dərmanlar da var ki həkimlər bəzən onları da təyin edir. Bu artıq həkimin vicdadına bağlı məsələdir. Elə xəstəlik var, onun müalicəsində 1 dənə də qida əlavəsinə ehtiyac yoxdur. 3-4 dərman preparatı müalicə üçün kifayət edir. Həkim də xəstənin maddi durumunu nəzərə ala bilmir çox zaman. Konkret xəstəliyin müalicəsində istifadə edilməli dərmanlar var ki onlar yazılmalıdır, müalicə müddətində qəbul edilməlidir.  Amma əlbəttə ki, əlavə preparatlar, xəstəlyin müalicəsində vacib olmayan, hətta gərəksiz olan, məsələn, hansısa qida əlavələrini lazımsız yerə pasyentə təyin etmək olmaz. Həkimlər bunu nəzərə almalıdır və yalnız müalicə üçün faydalı olacaq dərman preparatlarını təyin etməlidirlər. Ona gorə də biz təkid edirik ki bir sıra vacib, əhəmiyyətli dərman preparatları da icbari tibbi sığortaya daxil edilsin, onların dəyəri dövlət hesabına ödənsin ki pasiyentlərin üzərinə ağır maddi yük düşməsin.

Ş.Məmmədov əczaçıların sertifikasiyaya cəlb edilməsini vacib saydığını bildirdi: 

- Aptekdə tibbi savadı olan, əczaçılıq ixtisasını bitirmiş kadrlar işləməlidir. Bəzən görürük ki, aptekdəki satıcı həkimin təyin etdiyi dərmandan savayı başqa preparat təklif edir, vətəndaş deyir “başım ağrıyır”, satıcı ağrıkəsici dərman təklif edir. İnsanın başının ağrıması müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bəlkə də həmin vaxt onun qəbul edəcəyi ağrıkəsici əksinə, ziyanlı olacaq. Avropada həkim göstərişi olmadan ağrıkəsici satılmır, antibiotic satılmır, buna icazə yoxdur. Bizdə isə hər cür ağrıkəsici dərmanlar açıq satışdadır, satıcılar özbaşına antibiotik, serum (sistem) təyin edir, insanlarımız da alır. Ziyanlı ola biləcəyini isə düşünmürlər.