Aİ də yeni sərhəd yoxlanışı...

Bundan kim faydalanacaq?

Avropa İttifaqı yeni sərhəd yoxlanış mexanizmi tətbiq edir. Bu mexanizm müasir tələblərə cavab verən elektron sistemi çərçivəsində fəaliyyət göstərəcək. Belə ki, oktyabrın 12-dən etibarən Avropa İttifaqında birliyə üzv olmayan ölkələrin vətəndaşları üçün nəzərdə tutulmuş avtomatlaşdırılmış yeni elektron sərhəd sisteminin (Entry/Exit System - EES) tətbiqinə başlanılıb. Aİ-nin Miqrasiya və Daxili İşlər İdarəsi bildirir ki, bu sistem vasitəsilə həmin şəxslər 27 Avropa ölkəsinin xarici sərhədini keçdikdə onların məlumatları elektron şəkildə qeydiyyata alınacaq. EES şəxsin adını, səfər sənədi məlumatlarını, biometrik göstəriciləri (barmaq izləri və üz təsviri), həmçinin giriş və çıxış tarixini və yerini tam şəkildə qeyd edəcək. Növbəti səfərlərdə artıq yalnız üztanıma biometrik sistemi kifayət edəcək. Ölkəyə girişdən imtina halları barədə məlumatları da qeyd edəcək EES 27 Avropa ölkəsində 6 ay ərzində mərhələli şəkildə tətbiq olunacaq. Bu müddətdə sərhəd orqanları Aİ-yə üzv olmayan vətəndaşların məlumatlarını tədricən sistemə daxil edəcəklər. Gələn il aprelin 10-dan etibarən EES pasportlara əl ilə möhür vurulması sistemini tam əvəz edəcək. Yeni sistem üzv ölkədə icazə verilən qalma müddətini aşan şəxslərin avtomatik aşkarlanmasına imkan verəcək. Bu sistem avtomatlaşdırılmış sərhəd nəzarəti və özünəxidmət terminallarının daha geniş tətbiqinə imkan yaradacaq ki, bu da sərnişinlər üçün daha sürətli və rahat keçidi təmin edəcək. Aİ-nin məqsədi qanunsuz miqrasiyanın qarşısını almaq, Avropada yaşayan və səyahət edən insanların təhlükəsizliyini artırmaqdır. Bununla yanaşı, sistem Aİ-yə üzv olmayan vətəndaşların səyahət prosesini asanlaşdıracaq, müddəti aşan qalma və saxta sənədlərdən istifadə hallarını daha səmərəli şəkildə müəyyənləşdirəcək. Artıq Aİ-nin 3 üzv ölkəsi - Almaniya, Lüksemburq və Estoniya bu sistemi işə salıb. Digər üzv ölkələrdə də tezliklə bu sistemin tətbiq olunacağı gözlənilir. 

Düzgün, amma gecikmiş addım

Məsələ ilə bağlı politoloq İlqar Vəlizadə “Yeni Azərbaycan” qəzetinə şərhində qeyd edib ki, Aİ-nin yeni sərhəd yoxlanışı mexanizmi heç bir mənfi nəticəyə səbəb olmayacaq. Onun sözlərinə görə, bu, Aİ-də miqrasiya və təhlükəsizliklə bağlı məsələlərdə şəffaflığı təmin edəcək.

“Aİ-nin öz sərhəd yoxlanışı mexanizmində bu kimi dəyişikliklər etməsi bütün hallarda müasir miqrasiya siyasətinin kriteriyalarına uyğun bir tədbirdir. Miqrasiya ilə bağlı məsələlərdə sənədləşdirmə işlərinin təkmilləşdirilməsi, xüsusilə yeni elektron sistem çərçivəsində aparılması təqdirəlayiq addımdır. Bu sistem Aİ-dən kənar bir çox ölkələrdə, eləcə də Azərbaycanda çoxdan tətbiq olunub və ölkəyə daxil olan və ya ölkədən çıxan xarici ölkə vətəndaşlarının məlumatlarının yoxlanılması elektron qaydada həyata keçirilir. Düzünü desək, Avropa İttifaqı bu istiqamətdə addım atmaqda gecikib,” - deyə İ.Vəlizadə əlavə edib ki, yeni sistem Aİ-də bir sıra problemləri həll edəcək: “Aİ-nin sərhəd yoxlanışlarında avtomatlaşdırılmış mexanizm tətbiq etməsi nəinki qeyri-qanuni miqrasiyanın qarşısını alacaq, hətta Aİ-yə xarici turist axınını və işgüzar səfərləri asanlaşdıracaq, yəni Aİ-nin hər hansı üzv ölkəsinə səfər edən turistlər və iş adamları heç bir çətinliklə üzləşməyəcəklər. Aİ-nin bütün üzv ölkələrində bu sistem qüvvəyə minəndən sonra sərhəd yoxlanışlarında bir çox çətinliklər aradan qalxacaq. Sərhəd yoxlanışlarının avtomatlaşdırılmış qaydada aparılması Aİ-nin miqrasiya siyasətinə, habelə üzv ölkələrdə daxili təhlükəsizliyin təminatına müsbət təsir göstərəcək. Həm Aİ-nin özü, həm də qurum ilə sıx təmasları olan ölkələr bundan faydalanacaqlar”. 

Yunis ABDULLAYEV