Alimlər: “Dəri xərçəngi ağ saçlardan sonra yarana bilər...”

..Kanserogen amillərə məruz qaldıqda qoruyucu mexanizm sıradan çıxır: differensiasiya bloklanır və kök hüceyrələr zədələnmiş DNT ilə belə çoxalmağa davam edir.

Nəticədə, onlar mutasiyalar toplaya və bədxassəli şişlərin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər.

Melanin istehsal edən melanositlər DNT zədələndikdə müxtəlif aktivlik nümayiş etdirirlər: bəziləri öz-özünə məhv olur, saçların rənginin dəyişməsinə səbəb olur, digərləri isə canlı qalır, lakin melanoma riskini artırır.

SİA xəbər verir ki, bu, Tokio Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan və Nature Cell Biology jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmanın nəticələrinə əsaslanır.

Alimlər piqment tərkibli hüceyrələrin sələfləri olan melanosit kök hüceyrələrinə və onların DNT zədələnməsinə qarşı reaksiyasına, eləcə də bu reaksiyanın dəri xərçəngi ehtimalına təsirinə diqqət yetiriblər.

Əvvəllər stress və yaşla bağlı dəyişikliklərin saçların ağarmasına səbəb olduğu və xərçəng riskini artırdığı müəyyən edilib.

Bu baxımdan, alimlər bu proseslər arasında bioloji əlaqə fərziyyəsi irəli sürüblər.

Siçanlar üzərində aparılan təcrübələr göstərib ki, ikiqat zəncirli DNT parçalanmaları baş verdikdə, melanosit kök hüceyrələri yaşlanma ilə əlaqəli differensiasiya prosesini aktivləşdirir.

Bu, onların tükənməsinə və nəticədə saçların ağarmasına səbəb olan piqment itkisinə gətirib çıxarır.

Lakin bu halda zədələnmiş hüceyrələr bölünməyi dayandırdıqca melanomadan qorunma təmin edilir. Tədqiqatın rəhbəri professor Nişimura bildirib ki, "Eyni kök hüceyrə populyasiyası stressin növündən və ətraf mühit siqnallarından asılı olaraq əks dəyişikliklərə məruz qala, tükənə və ya genişlənə bilər".

Alimlər vurğulayırlar ki, saçların ağarması birbaşa xərçəngdən qorunmur, əksinə yaşlanma ilə bədxassəli transformasiya riski arasında tarazlığı qoruyan hüceyrə mexanizmlərinin fəaliyyətini əks etdirir.

Əli Babayev