Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Alimlər yerin altında olan qədim okeanın izlərini tapıb

Alimlər yerin altında olan qədim okeanın izlərini tapıb

Azpost portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Yer kürəsinin tarixi 4,5 milyard ildən çox əvvələ gedib çıxır. Bu müddət ərzində planetimiz çoxlu dəyişikliklərə məruz qalıb.  Yer kürəsi həmişə firavan həyatı olan dost dünya olmayıb. 

Azpost.info-nun məlumatına görə, “Science Alert” elmi jurnalı yazır ki, alimlər illərdir Yer planetinin dərinliklərində gizlənənlərin sirləri açmağa çalışırlar. Bu gün buna bir addım da yaxınlaşıblar.

Ayağımızın altındakı torpaqdan təxminən 3000 kilometr aşağıda, “D təbəqəsi” kimi tanınan və uzun müddətdir quruluşu ilə elm adamlarını heyran edən sirli bir material zolağı yerləşir. Yeni bir araşdırma göstərir ki, bəzi yerlərdə nazik, digər yerlərdə qalın olan bu təbəqə ehtimal ki, qədim maqma okeanından əmələ gəlib.

Alimlər qədim Yer kürəsini maqma okeanının əhatə etdiyinə inanırlar. Ehtimal olunur ki, maqma okeanının dibindəki həddindən artıq təzyiqlər və temperaturlar bu gün D təbəqəsində görünən pozuntulara səbəb olan kimyəvi reaksiyalara səbəb olub.

Yeni elmi modelləşdirmə alimlərin əvvəllər istifadə etdiyi modellərdən bir əsas cəhəti ilə fərqlənir: Su Yerin qədim maqma okeanında mövcud olub. Suyun bu maqma okeanına təsiri əvvəllər alimlər tərəfindən nadir hallarda nəzərdən keçirilirdi.

İndi elm adamları suyun dəmir və maqnezium peroksidi əmələ gətirmək üçün minerallarla qarışdığını düşünürlər. Peroksidin dəmiri cəlb etdiyi məlumdur, ona görə də onun mövcudluğu “D təbəqəsinin” yerləşdiyi yerdə – yəni ərimiş xarici nüvə ilə mantiya arasındakı sərhəddən yuxarı dəmirlə zəngin təbəqələrin necə əmələ gəldiyini izah edə bilər.

Pekindəki Yüksək Elm və Texnologiya üzrə Qabaqcıl Tədqiqat Mərkəzinin həmmüəllifi Qingyang Hu hesab edir ki, onun və həmkarlarının tapıntıları göstərir ki, çox guman məlum dəmirlə zəngin fazanın meydana gəlməsinə maqmadakı su okeanı kömək edib.

Güman edilir ki, məhz su qalınlığı bir neçə kilometrdən on kilometrə qədər dəyişən təbəqələrdə dəmirin üstünlük təşkil etdiyi peroksidin yığılmasına səbəb ola bilər. Dəmirlə zəngin faza formalaşdıqca kimyəvi reaksiyalar müəyyən ərazilərdə cəmləşərək sirli “D təbəqəsini” əmələ gətirib.

Alimlərin tapıntıları doğru olarsa, bu, planetin daxili hissəsində gizlənmiş ultra aşağı sürət zonalarının – seysmik dalğalarını minimuma endirən sıx material sahələrinin mövcudluğunu izah edə bilər. Dəmirlə zəngin təbəqələrin həm də aşağı mantiyanın altındakı sahələri bir-birindən ayrı saxlayaraq izolyasiya effektinə malik olduğu da irəli sürülür.

Yeri gəlmişkən, alimlər hesab edirlər ki, Yerdəki maqma okeanı təxminən 4,5 milyard il əvvəl başqa bir planetlə nəhəng toqquşma nəticəsində yaranıb. Qalan parçaların bəziləri atılıb və indi Ay dediyimiz planeti meydana gətirib. Karbon, azot, hidrogen və kükürd kimi elementlərin qarışığı isə planetimizdə qalıb, daha sonra burada həyat yaranıb.

Azpost.info

Paylaş

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 27 Aprel 2025 23:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see343

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see329

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see325

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see306

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see300

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see298

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see289

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see280

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see268

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see264

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see252

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see251

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see246

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see242

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see237

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see229

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see225

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see222

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see221

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see217
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri