Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Alimlər yerin altında olan qədim okeanın izlərini tapıb

Alimlər yerin altında olan qədim okeanın izlərini tapıb

Azpost portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Yer kürəsinin tarixi 4,5 milyard ildən çox əvvələ gedib çıxır. Bu müddət ərzində planetimiz çoxlu dəyişikliklərə məruz qalıb.  Yer kürəsi həmişə firavan həyatı olan dost dünya olmayıb. 

Azpost.info-nun məlumatına görə, “Science Alert” elmi jurnalı yazır ki, alimlər illərdir Yer planetinin dərinliklərində gizlənənlərin sirləri açmağa çalışırlar. Bu gün buna bir addım da yaxınlaşıblar.

Ayağımızın altındakı torpaqdan təxminən 3000 kilometr aşağıda, “D təbəqəsi” kimi tanınan və uzun müddətdir quruluşu ilə elm adamlarını heyran edən sirli bir material zolağı yerləşir. Yeni bir araşdırma göstərir ki, bəzi yerlərdə nazik, digər yerlərdə qalın olan bu təbəqə ehtimal ki, qədim maqma okeanından əmələ gəlib.

Alimlər qədim Yer kürəsini maqma okeanının əhatə etdiyinə inanırlar. Ehtimal olunur ki, maqma okeanının dibindəki həddindən artıq təzyiqlər və temperaturlar bu gün D təbəqəsində görünən pozuntulara səbəb olan kimyəvi reaksiyalara səbəb olub.

Yeni elmi modelləşdirmə alimlərin əvvəllər istifadə etdiyi modellərdən bir əsas cəhəti ilə fərqlənir: Su Yerin qədim maqma okeanında mövcud olub. Suyun bu maqma okeanına təsiri əvvəllər alimlər tərəfindən nadir hallarda nəzərdən keçirilirdi.

İndi elm adamları suyun dəmir və maqnezium peroksidi əmələ gətirmək üçün minerallarla qarışdığını düşünürlər. Peroksidin dəmiri cəlb etdiyi məlumdur, ona görə də onun mövcudluğu “D təbəqəsinin” yerləşdiyi yerdə – yəni ərimiş xarici nüvə ilə mantiya arasındakı sərhəddən yuxarı dəmirlə zəngin təbəqələrin necə əmələ gəldiyini izah edə bilər.

Pekindəki Yüksək Elm və Texnologiya üzrə Qabaqcıl Tədqiqat Mərkəzinin həmmüəllifi Qingyang Hu hesab edir ki, onun və həmkarlarının tapıntıları göstərir ki, çox guman məlum dəmirlə zəngin fazanın meydana gəlməsinə maqmadakı su okeanı kömək edib.

Güman edilir ki, məhz su qalınlığı bir neçə kilometrdən on kilometrə qədər dəyişən təbəqələrdə dəmirin üstünlük təşkil etdiyi peroksidin yığılmasına səbəb ola bilər. Dəmirlə zəngin faza formalaşdıqca kimyəvi reaksiyalar müəyyən ərazilərdə cəmləşərək sirli “D təbəqəsini” əmələ gətirib.

Alimlərin tapıntıları doğru olarsa, bu, planetin daxili hissəsində gizlənmiş ultra aşağı sürət zonalarının – seysmik dalğalarını minimuma endirən sıx material sahələrinin mövcudluğunu izah edə bilər. Dəmirlə zəngin təbəqələrin həm də aşağı mantiyanın altındakı sahələri bir-birindən ayrı saxlayaraq izolyasiya effektinə malik olduğu da irəli sürülür.

Yeri gəlmişkən, alimlər hesab edirlər ki, Yerdəki maqma okeanı təxminən 4,5 milyard il əvvəl başqa bir planetlə nəhəng toqquşma nəticəsində yaranıb. Qalan parçaların bəziləri atılıb və indi Ay dediyimiz planeti meydana gətirib. Karbon, azot, hidrogen və kükürd kimi elementlərin qarışığı isə planetimizdə qalıb, daha sonra burada həyat yaranıb.

Azpost.info

Paylaş

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 27 Aprel 2025 23:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see430

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see323

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see320

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see300

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see294

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see278

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see278

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see268

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see248

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see213

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see211

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see200

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see196

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see189

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see188

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see183

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see175

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri