Alimlərdən qorxulu nəzəriyyə: Kainatın özünü məhv etmə düyməsi var

Alimlər bildirirlər ki, kainat əslində saxta bir tarazlıq halında ola bilər və bu tarazlığın pozulması halında bütün həyat işıq sürəti ilə məhv ola bilər. Bu ehtimal, “saxta vakuum çökməsi” (false vacuum decay) adlanan fiziki nəzəriyyəyə əsaslanır.

News24.az bildirir ki, bu nəzəriyyəyə görə, kainat hazırda ən sabit enerji vəziyyətində deyil; əksinə, keçici və yüksək enerjili bir “saxta vakuum” vəziyyətindədir. Əgər kainatın istənilən nöqtəsində bu vəziyyət “gerçək vakuum” halına keçərsə, həmin nöqtədə yaranacaq enerji balonu işıq sürəti ilə böyüyərək hər şeyi yox edəcək.

Bu prosesdə Higgs sahəsi adlanan fundamental kvant sahəsinin bu saxta vakuumda sıxışmış vəziyyətdə olduğu ehtimal edilir. Əgər bu sahə gerçək vakuuma keçsə, nəhəng enerji buraxılışı baş verəcək və bu, zəncirvari reaksiya ilə bütün kainatı bürüyəcək.

Bu zaman yaranan enerji balonu — ulduzları, planetləri, atomları — hər şeyi məhv edəcək. Enerji divarı işıq sürəti ilə yayıldığından, bu çökmənin baş verdiyini anlamaq və ya qarşısını almaq qeyri-mümkün olacaq.

Bu çökmə təkcə maddəni fiziki olaraq yox etməyəcək; həm də elementar zərrəciklərin xüsusiyyətlərini dəyişəcək. Elektronların, kvarkların və neytrinoların kütlələri fərqli olacaq, bu da fiziki və kimyəvi qanunların işə yaramamasına səbəb olacaq.

Bu yeni kainat quruluşunda heç bir həyat forması yaşaya bilməz.

Bu çöküşü başlatmaq üçün çox yüksək enerji tələb olunur. Hal-hazırda belə enerji mövcud olmasa da, Böyük Partlayışın ilk anlarında yaranmış ilkin qara dəliklər bu fəlakətin alovunu yandırmış ola bilər.

Bəzi hesablamalara görə, kainatda tək bir belə qara dəliyin mövcudluğu belə bu prosesi başlatmaq üçün kifayət edir.

Kvant səviyyəsindəki dalğalanmalar nəticəsində kainatın bir hissəsində gerçək vakuum vəziyyətinə keçid baş verə bilər və həmin yerdən başlayan ölümcül balon işıq sürəti ilə genişlənə bilər.

Lakin təsəlli verici bir ehtimal da var: bu balon çox uzaqda başlayıbsa, kainatın genişlənməsi səbəbindən heç vaxt bizə çatmaya bilər.

Alimlər hesab edirlər ki, bu tip çökmə baş verənə qədər — və ya heç vaxt baş verməyəcəyi sübuta yetənə qədər — bu kozmik təhlükə sadəcə bir ehtimal olaraq qalacaq.

Amma görünür ki, kainatımızın taleyi, bir Higgs zərrəciyinin sabitliyini itirməsinə bağlı ola bilər.

Nəzrin