Almanlar öz ölkələrindən qaçırlar? Zavodlar bağlanır, pullar tükənir..?

...Bu yaxınlara qədər Almaniya sabitlik və rifahın nümunəsi kimi görünürdü. Bu gün bu, dərman təyin olunmuş, lakin müalicə olunmayan ağır xəstə ilə müqayisə olunur.

Ölkə qocalır, boşalır və özünü itirir - və bütün bunlar hazırda baş verir.

Bir qonşu getdi, sonra başqa biri. Və sonra - bütün bir kənd...

Bu, metafora deyil. Almaniyadan gələn mühacirlər deyirlər ki, bir çox kiçik Almaniya şəhərlərində orijinal əhali demək olar ki, yoxa çıxıb. Gedə bilənlər getdi. Bəziləri digər Avropa ölkələrində məskunlaşıb. Bəziləri - və bu, olduqca gözlənilməz səslənir - Rusiyaya köçüb.

Sözün əsl mənasında, bütün kəndlər. Alman mühacirlərinin orta yaşı təxminən 37-dir. Beləliklə, gedənlər təqaüdçülər deyil, aktiv, işləyən nəsildir.

Peşələri, təhsili və ambisiyaları olan insanlardır. Və onlar yoxsulluq üzündən deyil, Almaniyada gələcəklərinin olmadığını hiss etdikləri üçün gedirlər.

Ölkənin hər ikinci sakini hazırda 45 yaşdan yuxarıdır. Almaniyanın demoqrafik cədvəli tərs çevrilmiş Milad ağacına bənzəyir - aşağıda yuxarıdakından xeyli az insan var. Bu, sadəcə statistika deyil. Bu, almanların onilliklərdir qürur duyduğu pensiya sisteminin, əmək bazarının və bütün sosial modelin qınağıdır.

“Ölkə əvvəlki artım tempinə qayıtmayacaq”..?

...Almaniya İqtisadi Tədqiqatlar İnstitutu nəzakətli cəmiyyətdə əvvəllər eşidilməmiş nəticələrlə ictimaiyyəti heyrətləndirib.

SİA-nın məlumatına görə, institutun prezidenti Marsel Fratzşer açıq şəkildə bildirib ki, “...Almaniyada demoqrafik böhran sistemli hala gəlib - ölkə artıq əvvəlki iqtisadi artım tempinə qayıda bilməyəcək”.

...Və bu, tək bir alimin pessimizmi deyil. İfo İnstitutunun eksperti Timo Volmerşauser xəbərdarlıq etdi ki, struktur islahatları və iqtisadi cəhətdən aktiv əhalinin payının artması olmadan artım potensialı onilliyin sonuna qədər sıfıra enəcək və 2030-cu illərdə mənfi əraziyə girəcək. Onun sözlərinə görə, ölkə əlavə 15 illik iqtisadi durğunluqla üzləşəcək - müasir Almaniya tarixində əvvəllər heç vaxt görünməmiş bir şey. Bu yaxınlara qədər bütün Avropa iqtisadiyyatını daşıyan bir ölkə üçün itirilmiş on il yarım.

...Maraqlıdır ki, bəzi siyasətçilər nikbin proqnozlar verərkən, bizneslər fərqli düşünür.

Kölndəki Alman İqtisadiyyat İnstitutunun məlumatlarına görə, demək olar ki, hər ikinci sənaye şirkəti mövcud işçi qüvvəsini saxlamağın mənasını görmür: şirkətlərin 41 faizi işçilərini ixtisar etməyi planlaşdırır və yalnız 15 faizi yeni işçilər işə götürmək niyyətindədir.

Problem yalnız demoqrafik göstəricilərdə deyil. İş yerləri daha ucuz yerlərə köçürülür.

Miqrantlar buradadır. Lakin onlar çarə deyil…

Uzun müddətdir ki, hakimiyyət orqanları demoqrafik boşluğun immiqrantlar tərəfindən doldurula biləcəyinə inanırdılar. Almaniya qapılarını açdı və bu gün hər dörd sakindən birinin xarici kökləri var - 21 milyondan çox insan. Lakin iqtisadi möcüzə baş vermədi.

Dörd il ərzində hökumətin immiqrantlara xərcləri ikiqat artaraq 6 milyard avrodan təxminən 14 milyard avroya çatıb. Miqrantlar bütün işsizlik müavinətlərinin təxminən 30 faizini təşkil edir. Buna baxmayaraq, əcnəbilərin axını hələ də yerli əhalinin təbii yaşlanmasını və azalmasını kompensasiya etmir. Altı onillikdir ki, Almaniya öz əhalisini təkbaşına təmin edə bilmir - artım yalnız miqrasiya yolu ilə baş verir.

Əsl diaqnoz budur: ölkə xarici demoqrafik "damcı"dan asılıdır və artıq bundan azad olmaq mümkün deyil.

Niyə alman qadınları uşaq sahibi olmur və bundan sonra nə baş verəcək?

…Bu sualın cavabı narahatedici, lakin dürüstdür. İnkişaf etmiş sosial sistemə malik varlı bir ölkədə həyat səviyyəsi aşağı düşdükdə, doğum nisbəti sadəcə azalmır, əksinə kəskin şəkildə aşağı düşür. Bu gün Almaniyada doğum nisbəti hər qadına 1,35 uşaq düşür. Bu, son 30 ildə ən aşağı göstəricidir.

…Yeni demoqrafik proqnozlar Almaniya əhalisinin 2050-ci ilə qədər təxminən 5 faiz azalmasının mümkünlüyünü göstərir ki, bu da yalnız uzunmüddətli sosial və iqtisadi çətinlikləri daha da artıracaq.

Əli Babayev