Icma.az
close
up
RU
Amazon süni intellekt üçün minlərlə qədim kitab alır, sonra onları məhv edir

Amazon süni intellekt üçün minlərlə qədim kitab alır, sonra onları məhv edir

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

“Amazon” şirkəti süni intellektin təlimində istifadə etmək üçün böyük həcmdə çap kitabları alır və proses zamanı nəşrlərin bir hissəsi faktiki olaraq məhv edilir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “404 Media” nəşrinin araşdırmasında bildirilir.

Jurnalistlər ikinci əl kitab satıcılarının qeyri-adi sifariş artımı barədə məlumat verməsindən sonra şirkətin genişmiqyaslı kitab alışları ilə maraqlanıblar. Söhbət çox vaxt təsadüfi seçilmiş böyük kitab partiyalarından gedib və alıcılar qiymətə demək olar ki, əhəmiyyət verməyiblər. İyul ayında satıcılardan biri “Biblio” marketpleysi vasitəsilə təxminən 1000 kitabdan ibarət sifariş alıb. Satıcı jurnalistlərin onun marşrutunu izləyə bilməsi üçün kitablardan birinə izləmə cihazı yerləşdirməyə razılaşıb.

ABŞ ərazisinin demək olar ki, bir hissəsini əhatə edən mürəkkəb marşrutdan sonra kitablar “Amazon”un Las-Veqasdakı anbarına çatıb. Jurnalistlər əvvəlcə nadir kitabın niyə məhz bu ünvana göndərildiyini anlamayıblar. Araşdırmaya görə, kompleks əsasən sifariş əsasında kitab çapı ilə əlaqələndirilir. Lakin onun şimal hissəsində VGT3 kodlu ayrıca bölmə fəaliyyət göstərir.

“Amazon”da çalışan və işləri barədə internet forumlarında məlumat verən əməkdaşlar VGT3-ü kitabların qəbul edildiyi, kəsildiyi və skan edildiyi məkan kimi təsvir ediblər. Jurnalistlərin məlumatına görə, kitabların cild hissəsinin kəsilməsi nəşrləri daha sürətli və ucuz şəkildə skan etməyə imkan verir.

“Las-Veqasda VGT3-də işləyirəm və gördüyümüz iş yalnız kitabları skan etməkdir”, deyə forum istifadəçilərindən biri yazıb. O, əlavə edib ki, əməkdaşların bir hissəsi kitabları kəsir, digərləri isə onları qəbul edib ştrix-kodlarını skan edir.

Araşdırmanın müəllifi əməliyyatların ardıcıllığına da diqqət çəkib. Onun məlumatına görə, əməkdaşlar əvvəlcə ştrix-kodları və ya ISBN nömrələrini – nəşr olunmuş kitabların unikal identifikasiya nömrələrini – skan edir, daha sonra kitabların məzmunu üzərində işləyirlər. Bu, süni intellekt hazırlayan şirkətlərin mümkün qədər böyük mətn bazası toplamaq məqsədilə çap kitablarını sistemli şəkildə əldə etməsi ilə bağlı ehtimalı gücləndirə bilər.

Xüsusilə mətnləri hələ internetdə olmayan nəşrlər böyük dəyər daşıyır. “404 Media”nın fikrincə, çap kitabları süni intellekt hazırlayan şirkətlər üçün ona görə maraqlı ola bilər ki, köhnə nəşrlərdə generativ modellər tərəfindən deyil, insanlar tərəfindən yaradılmış mətnlər yer alır.

Bu baxımdan 2022-ci ildən əvvəl, yəni süni intellekt bumundan əvvəl çap olunmuş kitablar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə mətnlər süni intellektin getdikcə daha çox digər süni intellekt sistemləri tərəfindən yaradılmış məzmunla öyrədilməsi nəticəsində ortaya çıxa biləcək “model kollapsı” probleminin qarşısını almağa kömək edə bilər.

Nəşrin yazdığına görə, kitabların skan edilməsi zamanı fiziki olaraq məhv edilməsi təcrübəsi artıq “Anthropic” şirkəti və onun süni intellektin təlimi üçün kitab toplamaq layihəsi ilə bağlı məhkəmə işində də gündəmə gəlib. Məhkəmə müəyyən hallarda, o cümlədən orijinal nüsxənin məhv edilməsi nəzərə alınmaqla, kitabların süni intellektin təlimi üçün skan edilməsini ədalətli istifadəyə uyğun hesab edib.

Bununla belə, “Amazon”un fəaliyyəti ilə bağlı bir sıra suallar açıq qalır. Şirkət kitabları məhsul və xidmətlərinin inkişaf etdirilməsi məqsədilə aldığını təsdiqləyib: “Amazon” müştərilərimizin istifadə etdiyi məhsul və xidmətlərin hazırlanmasına və təkmilləşdirilməsinə kömək etmək üçün kommersiya kanalları vasitəsilə kitablar alır”.

Bununla yanaşı, şirkət kitabların skan zamanı niyə kəsildiyi, dünyada bu cür obyektlərin nə qədər olduğu və çap nəşrlərinin məhv edilməsi ilə bağlı tənqidlərə necə münasibət göstərdiyi barədə jurnalistlərin suallarını cavablandırmayıb.

Məsələ nadir kitablarla bağlı olduqda xüsusilə ciddi xarakter alır. “404 Media” onların adlarını açıqlamayıb, lakin bəzi nəşrlərin az sayda nüsxəsinin olduğunu və ya az yayılmış dillərdə yazıldığını qeyd edib. Satıcının sözlərinə görə, bu kitabların dəyəri yalnız onların qiyməti ilə ölçülmür. O, belə nəşrlərin tarixi, intellektual və sentimental əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Onun fikrincə, bu dəyər kitabları ilk növbədə böyük rəqəmsal məlumat massivinə çevirməkdə maraqlı olan şirkətlər üçün əhəmiyyət daşımır.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:143
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 19 Avqust 2026 17:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see313

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see302

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see289

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see283

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see279

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see269

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see251

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see248

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see245

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see241

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see240

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see238

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see234

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see227

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see226

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see221

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see202

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see197

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see193

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri