Ana, həyat yenicə başlayırdı... Məşhur Bohemian rhapsody necə yarandı?

Kulis.az "Miksteyp" rubrikasından "Bohemian rhapsody" mahnısı haqqında materialı təqdim edir.

Rok musiqisi tarixində janrların sərhədlərini darmadağın edən, 1975-ci ildə "A Night at the opera" albomunda işıq üzü görən "Bohem rapsodiyası" ("Bohemian rhapsody") bəstəsi, musiqi dünyasının ən böyük möcüzələrindən biridir.
Britaniyanın əfsanəvi “Queen” qrupunun vokalisti Freddi Merkyuri tərəfindən qələmə alınan bu 6 dəqiqəlik epos, radio kanallarının "çox uzundur, heç kim dinləməyəcək" xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, bütün zamanların ən çox satılan və ən çox dinlənilən rok kompozisiyasına çevrildi.
Mahnının ilham və yaranma kökləri 1960-cı illərin sonlarına, Freddinin hələ London İncəsənət Kollecində təhsil aldığı dövrə gedib-çıxır.
O zamanlar bu bəstə şərti olaraq "Kovboy mahnısı” adlanırdı.
Merkyuri mahnının unikal strukturunu ilboyu kağız parçalarına, telefon kitabçalarının kənarlarına qeyd edir və zehnindəki mürəkkəb simfoniyanı hissə-hissə formalaşdırırdı.
1975-ci ilin avqustunda Uelsdəki "Rockfield Studios" studiyasında başlanan lentəalma prosesi əsl texniki və musiqi cəsarəti tələb edirdi.
O dövrün analoq lent texnologiyaları maksimum 24 treki dəstəkləyirdi.
Mahnının mərkəzində duran operatik xor hissəsini yaratmaq üçün Freddi Merkuri, Brian Mey və Rocer Teylor vokal hissələrini həftələrlə gündə 10-12 saat oxuyaraq lentin üzərinə dəfələrlə üst-üstə yazdılar.
Nəticədə 180-dən çox vokal təbəqəsi üst-üstə düşdü və lent o qədər sürtüldü ki, şəffaflaşıb cırılma həddinə çatdı.
Qrup üzvləri etiraf edirdilər ki, Freddinin beynində bütün bu operatik struktur tam aydın şəkildə mövcud idi, digər üzvlər isə sadəcə onun xəyalındakı mozaikanı tamamlayırdılar.
Mahnı hazır olduqda, studiya rəhbərləri və menecerlər 6 dəqiqəlik nəqarətsiz bir bəstənin radioda heç vaxt çalınmayacağını iddia etdilər.
Lakin Freddi və qrup dostu, məşhur DJ Kenni Everett mahnının lentini gizlicə radioda yayımladılar.
Dinləyicilərin reaksiyası o qədər alovlu oldu ki, radio kanalı iki gün ərzində mahnını 14 dəfə səsləndirməyə məcbur qaldı və bu, musiqi sənayesində qaydaları kökündən dəyişdi.
Mahnı üçün çəkilən reklam çarxı isə müasir musiqi klipi anlayışının təməlini qoydu.
"Bohemian rhapsody" klassik pop-rok formalarını təmizləyərək təkrar olunan nəqarət olmadan 6 fərqli musiqi janrının və bölməsinin sintezindən ibarətdir:
Musiqinin ən çətin hissəsi olan bu bölmədə Skaramuş, Fiqaro, Qalileo və Belszebub kimi klassik operatik və mifoloji obrazların adı hallanaraq səs dinamikası zirvəyə qalxır.
Brian Meyin kəskin elektrogitara riffi ilə partlayan hard-rok hissəsi qəzəb və azadlığı təmsil edir, daha sonra mahnı sakit təbil zərbəsi və həzin piano ilə bağlanır.
Sözlərin təhlilinə gəldikdə, mətn analitikləri və dinləyicilər tərəfindən onilliklər boyu müxtəlif şəkildə yozulmuşdur.
Freddi Merkuri heç vaxt sözlərin dəqiq mənasını açıqlamayıb.
O, "hər kəs öz mənasını tapmalıdır" deyərək dinləyiciləri düşünməyə vadar edirdi.
İlk misralar gənc bir insanın törətdiyi xətanı və peşmanlığı təsvir edi.
“Ana, yenicə bir adamı öldürdüm... Silahı tapançasına sıxıb tətiyi çəkdim, indi o öldü... Ana, həyat yenicə başlayırdı, amma mən hər şeyi məhv etdim...”
Musiqi tənqidçilərinin əksəriyyətinə görə, buradakı "qətl" fiziki deyil, simvolikdir – Freddi öz keçmiş, sıradan kimliyini öldürür və həqiqi özünü, şəxsi orientasiyasını və sənətkar kimliyini qəbul edir.
Yekun misrada yer alan " Külək hər halda əsir” ifadəsi isə insanın tale qarşısındakı təslimiyyətini və eyni zamanda daxili azadlığını təcəssüm etdirir.
"Bohemian rhapsody" sadəcə bir rok hiti deyil. O, dahi bir sənətkarın beynindəki sərhədsiz xəyal gücünün, operanın əzəmətinin və rokun üsyankar ruhunun təntənəsidir.
“Queen” bu bəstə ilə musiqidə "mümkünsüz" deyilən bir şeyin olmadığını bütün dünyaya sübut etmişdir.