Icma.az
close
up
RU
Apokalipsisdən hansı heyvanlar sağ çıxa bilər?

Apokalipsisdən hansı heyvanlar sağ çıxa bilər?

Sia Az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

...Bu orqanizmlər 18-ci əsrdə kəşf edilmişdir, Lakin onların elmi "yenidən qiymətləndirilməsi" daha sonra - təcrübələr onların xarici təsirlərə qarşı müqavimətinin ənənəvi bioloji hədləri əhəmiyyətli dərəcədə aşdığını göstərdikdə baş vermişdir.

SİA bu barədə xarici qaynaqlara istinad edir.

Tardiqradlar nədir?

...Tardiqradlar (phylum Tardigrada) onurğasızların fərqli bir filumudur. Onların ölçüləri adətən 0,1 ilə 1 millimetr arasında dəyişir və bu da onları mikroskop olmadan faktiki olaraq görünməz edir.

Kiçik ölçülərinə baxmayaraq, tardiqradlar sinir sistemi, əzələləri, həzm sistemi və reproduktiv orqanları olan tam mütəşəkkil çoxhüceyrəli heyvanlardır.

Xarici görünüşdən, tardiqradlar dörd cüt qısa, caynaqlı əzaları olan kiçik "ayı balalarına" bənzəyir.

Məhz bu xarakterik bədən forması və yavaş hərəkətləri onlara məşhur "su ayıları" adını qazandırmışdır.

Yaşayış yeri Tardiqradlar olduqca geniş yayılmışdır.

Onlara aşağıdakılar tapılır:

-torpaqda;

-şirin suda;

-dəniz mühitində;

-mamırlarda və şibyələrdə;

-dağlıq ərazilər və qütb bölgələri də daxil olmaqla ekstremal ekosistemlərdə.

Bu heyvanlar dar bir ekoloji yuva ilə məhdudlaşmır. Onlara həm tropik meşələrdə, həm də arktik mühitlərdə rast gəlmək olar. Bu çox yönlülük tardiqradları ən kosmopolit çoxhüceyrəli orqanizm növlərindən birinə çevirir.

Anatomiya və fiziologiya...

Tardiqradların mikroskopik heyvanlara xas olan nisbətən sadə bədən quruluşu var. Onların mürəkkəb tənəffüs və qan dövranı sistemləri yoxdur: qaz mübadiləsi bədən səthi vasitəsilə baş verir.

Sinir sistemi qanqliyalardan və uzununa sinir tellərindən ibarətdir. Əzələ sistemi tardiqradların aktiv şəkildə hərəkət etməsinə və substrata yapışmasına imkan verir.

Həzm sistemi növlərdən asılı olaraq fərqli şəkildə fəaliyyət göstərir.

Tardiqradlar arasında bunlar var:

-hüceyrə şirəsi ilə qidalanan bitki mənşəli formalar;

-kiçik onurğasızlarla qidalanan yırtıcı növlər;

-hər şeyi yeyən orqanizmlər.

Kriptobioz...

Tardiqradların əsas xüsusiyyəti onların kriptobioz vəziyyətinə - maddələr mübadiləsinin həddindən artıq yavaşlamasına girmə qabiliyyətidir.

Əlverişsiz şəraitdə (susuzlaşma, həddindən artıq temperatur, oksigen çatışmazlığı) bədən suyunun çox hissəsini itirir və sözdə "tun" vəziyyətinə keçir. Bu vəziyyətdə:

-metabolizm minimum səviyyələrə qədər azalır;

-biokimyəvi proseslər faktiki olaraq dayanır;

-Hüceyrə strukturları xüsusi qoruyucu molekullar tərəfindən sabitləşdirilir.

Əsas mexanizmlərdən biri zülalların və şəkərlərin (məsələn, trehaloza) sintezidir. Bunlar qurutma və dondurma zamanı hüceyrələri məhv olmaqdan qoruyur.

Ekstremal şərtlərə müqavimət...

Tədqiqatlar göstərib ki, tardiqradlar əksər həyat formaları üçün zərərli olan şəraitə tab gətirə bilir.

Məsələn:

-mütləq sıfıra yaxın temperatur;

-əhəmiyyətli səviyyələrə qədər qızma;

-yüksək dozada ionlaşdırıcı şüalanma;

-həddindən artıq təzyiq; vakuum;

-uzun müddət suyun olmaması.

Kosmik təcrübələr bəzi tardiqrad növlərinin kosmosa məruz qalmağa tab gətirə biləcəyini təsdiqləyib. Sınaq heyvanları 12 gün ərzində vakuum şəraitinə və günəş radiasiyasına məruz qalıblar. Lakin, Avropa Kosmik Agentliyinin veb saytında dərc olunmuş bir araşdırmaya görə, onlar bundan əvvəl kriptobioza giriblər.

Nazlı Almuradova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:122
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 28 Fevral 2026 20:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see361

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see332

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see326

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see270

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see257

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see248

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see236

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see232

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see229

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see225

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see222

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see220

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see216

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see203

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see194

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see186

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see185

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see177

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see177

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri