Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Arıqlayırsan, amma çəki düşmür? ƏSAS SƏBƏBLƏR

Arıqlayırsan, amma çəki düşmür? ƏSAS SƏBƏBLƏR

Icma.az bildirir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

Arıqlama prosesinə başlayanda insanın ən çox xoşuna gələn məqamlardan biri tərəzidə rəqəmin aşağı düşməsidir.

80 kiloqram olur 79, 79 olur 78, 78 olur 77,2... Hər səhər tərəziyə çıxanda insan düşünür: görəsən, bu gün neçə qram çəki itirmişəm?

Lakin müəyyən mərhələdə proses yavaşlaya bilər. Məsələn, çəki 70 kiloqrama düşür və bir müddət tərəzidə eyni rəqəmlər görünür. Bir gün 70,0, ertəsi gün 70,2 kiloqram olur. Bir həftə, hətta iki həftə ərzində göstərici 70-71 kiloqram arasında dəyişir. Bu zaman səbr azalır, motivasiya düşür və ən təhlükəli düşüncə yaranır: "Mən az yeyirəm, bəs niyə arıqlamıram?”

Peşəkar idmançı və tanınmış nutrisoloq Elnur Nemətovun sözlərinə görə, bu mərhələni düzgün qiymətləndirmək vacibdir. Çünki çəkidə müvəqqəti dayanma hər zaman yağ itkisinə son qoyulması demək deyil: 

Çəkinin dayanması yağ itkisi demək deyil

Hər bədənin öz dinamikası və işləmə mexanizmi var. Bədən çəkisi, qəbul edilən enerji, gündəlik hərəkətlilik, yuxu, stress və digər fizioloji amillərə uyğun olaraq daim dəyişir. Bədənə “bu gün 500 kalori az qəbul etdim, sabah mütləq 100 qram yağ itirməliyəm” tələbi qoymaq düzgün yanaşma deyil. Çünki insan arıqladıqca bədən də əvvəlki vəziyyətdə qalmır.

Məsələn, 80 kiloqram çəkidə olan insanın bədənini hərəkət etdirmək və daşımaq üçün sərf etdiyi enerji 70 kiloqram çəkidə olduğundan daha çox ola bilər. Eyni məsafəni qət etmək və eyni gündəlik işləri görmək artıq əvvəlkindən bir qədər az enerji tələb edir. Bu, metabolizmin “dayanması” anlamına gəlmir. Sadəcə, bədənin dəyişən vəziyyətə uyğunlaşması, yəni adaptasiya etməsi ilə əlaqəlidir.

Tərəzidəki rəqəm yalnız yağdan ibarət deyil

Tərəzidə gördüyümüz rəqəmə yalnız yağ kütləsi təsir etmir. Bədəndəki su, qlikogen, bağırsaqlarda qalan qida, duz və karbohidrat qəbulu, məşqdən sonra yaranan müvəqqəti maye dəyişiklikləri, yuxu və stress də çəkinin gündəlik göstəricisinə təsir göstərə bilər.

Məsələn, bir neçə gün ərzində doğum günü, toy və digər tədbirlərdə iştirak etdiyimizi düşünək. Daha duzlu qidalar yeyirik, karbohidrat qəbulunu artırırıq, gec yatırıq.

Nəticədə tərəzidə 500-1000 qram artım görə bilərik. Bu isə avtomatik olaraq həmin miqdarda yağ topladığımız anlamına gəlmir. Bədəndə müvəqqəti su artımı və bağırsaqlarda daha çox qida qalması belə dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

Karbohidrat qəbulunun artması qlikogen ehtiyatlarına da təsir göstərir. Buna görə bir neçə gün tərəzidə dəyişiklik görməmək avtomatik olaraq yağ itkisinə son qoyulduğunu göstərmir.

Eyni qida hər insanda eyni nəticəni verməyə bilər

Eyni qidanı iki insan qəbul edə bilər. Lakin onların toxluq hissi, iştahı, sonrakı qida seçimi və gün ərzindəki aktivliyi eyni olmaya bilər.

Biri müəyyən səhər yeməyindən sonra saatlarla tox qala bilər, digəri isə qısa müddət sonra yenidən aclıq hiss edə bilər.

Bu səbəbdən qidanın yalnız “sağlam” və ya “sağlam olmayan” olması deyil, porsiyası, tərkibi, ümumi qidalanmadakı yeri, qidaların ardıcıllığı və insanın həmin qidalanmaya verdiyi cavab da əhəmiyyətlidir.

Çəki dayananda ən böyük səhv nədir?

Çox vaxt tərəzidə rəqəmin dəyişmədiyini görən kimi ilk reaksiyamız daha az yemək olur. Səhər yeməyini azaldırıq, çörəyi tamamilə çıxarırıq, meyvələri fruktoza səbəbindən məhdudlaşdırmağa çalışırıq, axşam yeməyini ləğv edirik və yalnız salatlarla qidalanmağa üstünlük veririk. Bir müddət sonra isə hətta salata baxıb “bunun da kalorisi var” düşünməyə başlayırıq. Halbuki bədən bizə qarşı çıxmır. Əksinə, enerjini qorumağa və bizi yaşatmağa çalışır.

 “Sağlam qida” çox yemək üçün bəhanə deyil

Çəki dayandıqda insanlar tez-tez müxtəlif qida əvəzləmələrinə də əl atırlar: “Bu da sağlam qidadır, o da sağlam qidadır, bunu bununla əvəzləyim”. Lakin fərqinə varmadan sağlam qidaları bir-birinin üstünə əlavə etmək mümkündür. Sağlam qidaların hər biri özlüyündə dəyərli ola bilər. Amma onları necə gəldi birləşdirmək düzgün qidalanma demək deyil. Porsiya, qida ardıcıllığı və ümumi enerji qəbulu da nəzərə alınmalıdır.

Bunu sadə bir misalla izah etmək olar.Təsəvvür edək ki, bir kitab axtarırıq və kitabxanaya daxil oluruq. Amma kitabxanada nə sıra var, nə əlifba düzümü, nə dilə görə bölgü, nə mövzu, nə də janr. Bütün kitablar bir-birinə qarışıb.

Əslində kitabların heç birinin dəyəri azalmayıb. Hamısı yenə də yaxşı kitabdır. Amma biz axtardığımız kitabı tapa bilmirik.

Qidalanmada da buna bənzər vəziyyət yarana bilər. “Bu qida sağlamdır, o qida da sağlamdır” deməklə onları necə gəldi birləşdirmək istənilən nəticəni verməyə bilər.

Çünki sağlam qidalanmada da sistem, porsiya, ardıcıllıq və uyğunluq vacibdir.

 “Həftəsonu sindromu”

Digər vacib məqam isə həftəsonu qidalanmasıdır.Həftə ərzində insan çox diqqətli olur. Bazar ertəsindən cüməyə qədər hər şey qaydasında gedir. Sonra həftəsonu başlayır: bir az şirniyyat, bir qədər böyük porsiya, gecə yeməyi, gec yatmaq...Bunların hər biri ayrıca böyük görünməyə bilər. Lakin hamısı birlikdə həftənin ümumi enerji balansına təsir göstərə bilər. Çünki orqanizm üçün “həftə içi pəhriz, həftəsonu sərbəstlik” anlayışı yoxdur. Bədən həftənin bütün günlərini vahid sistemin bir hissəsi kimi qəbul edir.

Bəs çəki həqiqətən dayanıbsa, nə etməli?

Bir neçə günlük rəqəmə əsasən qərar verməzdən əvvəl bir sıra suallara cavab vermək lazımdır:

• Qidalanma planına əvvəlki kimi əməl edirəmmi?

• Çəkim həqiqətən dayanıb, yoxsa sadəcə bir neçə gündür dəyişmir?

• Bel ölçümündə dəyişiklik varmı?

• Yuxum necədir?

• Stress səviyyəm artıbmı?

• Bədəndə müvəqqəti su dəyişiklikləri ola bilərmi?

• Gündəlik hərəkətim əvvəlki kimidirmi?

• Əvvəl gündə 10 min addım atırdımsa, indi də eyni qədər hərəkət edirəmmi?

Əgər bir neçə həftə ərzində çəkinin orta göstəricisi dəyişmirsə, bədən ölçülərində də dəyişiklik yoxdursa, qidalanma planına əvvəlki kimi əməl olunursa və gündəlik hərəkət səviyyəsi azalmayıbsa, mövcud sistemin mütəxəssis dəstəyi ilə yenidən qiymətləndirilməsi daha doğru yanaşmadır.

Bu zaman porsiyalar, gündəlik fiziki aktivlik, qidalanmada protein və lifin kifayət qədər olub-olmaması yenidən nəzərdən keçirilə bilər.

Arıqlama prosesi düz xətt deyil

Arıqlama prosesini 80-79-78-77-76 şəklində düz xətt kimi təsəvvür etmək düzgün deyil.

Bəzən çəki 78,4 kiloqram olur, sonra 78,8-ə qalxır, daha sonra 77,9-a düşür. Bir neçə gün heç bir dəyişiklik olmur və sonra yenidən azalma başlayır.

Bu, prosesin mütləq dayandığı anlamına gəlmir. Bədən hər kiloqram itkisindən sonra əvvəlki vəziyyətdə qalmır və yeni çəkiyə uyğunlaşır.

Tərəzidə görünən rəqəmlərin arxasında isə bir çox fizioloji proses baş verir.

Əsas məqsəd yalnız tərəzidəki rəqəm deyil

Çəki dayananda əsas məsələ panikaya düşmək və qidanı kor-koranə azaltmaq deyil. Əvvəlcə nəyin dəyişdiyini müəyyən etmək, daha sonra sistemi buna uyğun tənzimləmək lazımdır. Bəzən insan gündəlik qidalanmasında, porsiyalarında, hərəkətində, yuxusunda və stress səviyyəsində baş verən dəyişiklikləri özü də hiss etməyə bilər. Məhz bu mərhələdə mütəxəssis dəstəyi faydalı ola bilər. Mütəxəssis qidalanmanı, gündəlik aktivliyi, bədən ölçülərini və çəki dinamikasını birlikdə qiymətləndirərək problemin harada yarandığını müəyyənləşdirməyə və mövcud sistemi yenidən qurmağa kömək edə bilər. Çünki məqsəd sadəcə tərəzidəki rəqəmi aşağı salmaq deyil. Əsas məqsəd yağ itkisini davam etdirmək, əzələ kütləsini mümkün qədər qorumaq və nəticəni uzun müddət saxlamağa imkan verən dayanıqlı bir sistem qurmaqdır. Bəzən dəyişməli olan insanın özü deyil... Sistemin özüdür.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:115
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 21 Avqust 2026 10:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see383

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see351

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see293

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see278

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see269

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see250

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see249

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see244

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see240

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see236

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see222

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see217

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see216

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see193

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see190

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see185

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see185

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri