Artıq İranda heç nə əvvəlki kimi olmayacaq ŞƏRH

"İranda baş verən hadisələr getdikcə daha da şiddətlənir. Bu da öz növbəsində müəyyən dərəcədə bəzi məsələlərlə bağlı ehtimalları gücləndirir. İlk növbədə məsələ odur ki, İrana qarşı xarici müdaxilə baş verə bilər. Artıq Amerika Birləşmiş Ştatları tərəfindən də bu barədə fikirlər səsləndirilir. Donald Tramp verdiyi açıqlamada İranın "qırmızı xətləri"ni keçdiyini bildirib. Yəni öz insanlarına qarşı terrorçu kimi davranmaqla faktiki olaraq "qırmızı xətlər"i keçdiyini elan edib. Ola bilər ki, İrana qarşı ABŞ tərəfindən və İsrail tərəfindən xarici müdaxilə baş versin. Ancaq bu müəyyən dərəcədə əks reaksiya səbəb ola bilər. İranda rejim insanları ABŞ və İsrailə qarşı birləşdirmək siyasəti apara bilər və inqilabı bununla yatıra bilər".

Bunu Redaktor.az-a politoloq Zeynal Əmrəliyev İranda müxtəlif bölgələrdə baş verən iğtişaşlardan və vəziyyətin necə davam edə biləcəyindən danışarkən bildirdi.

Onun sözlərinə görə, artıq İranda heç nə əvvəlki kimi olmayacaq:

"Əgər rejim ayaqda qalmaq istəyirsə, islahatlar həyata keçirməlidir. Faktiki olaraq liberal respublikanın quruluş prosesi sürətlənməlidir. İndi İranda müzakirələr var, bu etirazlardan əvvəl də müzakirələr var idi ki, islahatlar keçirilsin və İranda İranın ali rəhbəri Əli Xameneidən sonra ya zəif ali rəhbər, güclü prezident üsul-idarəsi, yaxud da ümumiyyətlə ali rəhbər olmasın. Yəqin ki, zamanla bu yolu gedəcəklər. Tamamilə prezident üsul-idarəsi yaradılsın və İslam Respublikasından mərhələli şəkildə liberal respublikaya keçid üçün addımlar atılsın, yəni islahatlar həyata keçirilsin.

Bununla paralel şəkildə iqtisadi islahatlar da bu dövrdə həyata keçirilə bilər. Ancaq bunun üçün güclü siyasi iradə olmalıdır. Düşünürəm ki, İran Prezidenti Məsud Pezeşkian öz komandası ilə bu sistemi, bu məsələni həyata keçirə bilər. İranda yeni ali dini liderin dəyişməsi məsələsi də aktualdır. Artıq Xameneinin kifayət qədər yaşı var və sağlamlıq vəziyyəti də işləməyə imkan vermir. Bu məsələ öz həllini tapa bilər. Ancaq indiki rejim bunları etməsə, müqavimət göstərərsə, bu onu göstərir ki, zamanla İranda inqilab baş verə, rejim devrilə bilər. Artıq biz rejim devrilə bilərmi, bilməzmi, bunu müzakirə etmirik, rejim nə vaxt devriləcək, o məsələ müzakirə edilir".

Aytəkin TOFİQQIZI