Astronomlar Uranın yeni peykini aşkar ediblər...

...Uebb Kosmik Teleskopu alimlərə Günəşdən yeddinci planet olan Uranın 29-cu peykini kəşf etməyə kömək edib. Yeni peykin diametri təxminən 10 km-dir və hazırda Uranın bütün peykləri arasında ən kiçikidir.

Webb Kosmik Teleskopunun köməyi ilə astronomlar mühüm kəşf ediblər. Onlar Uran planetinin yeni peykini kəşf etməyə nail olublar. O qədər kiçik və tutqundur ki, nə yerdəki teleskoplar, nə də Uranı yaxın məsafədən tədqiq edən yeganə kosmik gəmi olan Voyager 2 zondu əvvəllər onu görə bilmirdi.

Yeni peykin diametri təxminən 10 km-dir və buna görə də hazırda Günəşdən yeddinci planetin ən kiçik peykidir.

Bu peyk hələlik S/2025 U1 adlandırılıb, lakin ona rəsmi ad daha sonra veriləcək.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Space yazır.

...Planetdən təqribən 56.000 km məsafədə orbitdə fırlanan S/2025 U1-in kəşfi sayəsində hazırda Uranın rəsmi olaraq 29 peyki var. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Ay Yer ətrafında 384 400 km orta məsafədə fırlanır. S/2025 U1-in dairəvi orbiti onun indi olduğu yerdə əmələ gəldiyini göstərir. Kəşf ABŞ-ın Kolorado ştatındakı Cənub-Qərb Araşdırma İnstitutunun astronomları tərəfindən edilib.

S/2025 U1 yerüstü teleskoplar və ya hətta 1986-cı ildə Uranın yanından 81.000 km məsafədə uçan NASA-nın Voyager 2 zondu tərəfindən aşkar edilə bilməyəcək qədər kiçik və tutqundur.

Kosmik gəmi planeti bu qədər yaxın məsafədən tədqiq edən ilk və yeganə cihaz olaraq qalır. 1986-cı ildə astronomlar Uranın cəmi 5 peyki haqqında bilirdilər, lakin o vaxtdan bəri həm Voyager 2 zondundan, həm də yerüstü teleskoplardan istifadə etməklə daha 23 peyk kəşf edilib.

Uranın 28-ci peyki 2023-cü ildə kəşf edilib, lakin indi astronomlar 29-cu peyki tapıblar və o, hazırda diametri təxminən 10 km olan bütün Uranın peykləri arasında ən kiçiyidir.

Alimlərin fikrincə, Uranın yeni peyki planetin qalan kiçik peykləri ilə birlikdə buzlu planetin ən böyük peykləri olan Miranda, Ariel, Umbriel, Oberon və Titaniyanın orbitində yerləşir.

Astronomlar hesab edirlər ki, Uran planetində hələ kəşf olunmamış daha çox peyk var, lakin bu, yaxın gələcəkdə mümkün ola bilər.

Uranın 13 halqası var, bunlar daxili və iki xarici halqaya bölünür. Saturnun halqalarından fərqli olaraq, Uranın halqaları qaranlıq materialdan hazırlanır və onları müşahidə etmək çox çətindir.

14 daxili peyk, o cümlədən S/2025 U1, daxili halqalar arasında Uranın orbitində fırlanır. Bəzi peyklər planetin halqalarının formasını saxlamağa kömək edir.

…Focusun yazdığı kimi, astronomlar Uranın daxilində naməlum istilik mənbəyi olduğunu aşkar ediblər. Məlum olub ki, buzlu planet Günəşdən aldığı istilikdən daha çox istilik verir.

Nazlı Almuradova