Avropa Cənubi Qafqaza doğru AKTUAL

Ursula fon der Leyen Bakı və İrəvana səfər edir

Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen gələn həftə Aİ-nin Cənubi Qafqazla əlaqələrinin dərinləşdirilməsini müzakirə etmək, Avropanın regiona sadiqliyini bir daha vurğulamaq və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyana dəstəyini nümayiş etdirmək üçün Azərbaycana və Ermənistana səfər edəcək. Səfəri zamanı Aİ prezidenti enerji və ticarət əməkdaşlığını, eləcə də regional inkişafları müzakirə etməyi planlaşdırır.

Politico və Euronews mənbələrinin məlumatına görə, Ursula fon der Leyen iyulun əvvəlində Ermənistana səfər edəcək. Bu, Aİ prezidentinin iki aydan az müddətdə İrəvana ikinci səfəri olacaq. May ayında o, ölkənin parlament seçkilərindən bir az əvvəl keçirilən ilk Ermənistan-Aİ sammitində iştirak etmək üçün gəlmişdi. İndi isə fon der Leyenin səfəri iyun seçkilərində qalib gələn və müxalifətin səsverməni saxtalaşdırmaqda ittiham etdiyi Nikol Paşinyanın hökumətinə dəstəyi nümayiş etdirmək məqsədi daşıyır. "Biz görürük ki, ölkə Rusiya tərəfindən güclü və davamlı təzyiq altındadır. Səfər artıq göstərilən yardımı tamamlayan güclü bir dəstək siqnalı olacaq", - adı açıqlanmayan bir Avropa rəsmisi Politico-ya izah edib.

Bu yardıma ötən həftə Avropa Komissiyası tərəfindən Yerevana ayrılan 34 milyon avro daxildir. Vəsaitlər "Rusiyanın ticarət məhdudiyyətlərinin ölkənin özəl sektoruna təsirini azaltmaq" üçün istifadə olunacaq. Bu, balıq məhsulları, tərəvəz, meyvə və spirtli içkilər də daxil olmaqla, Ermənistan mallarının idxalına qoyulan məhdudiyyətlərə aiddir. Ermənistanın kənd təsərrüfatı tədarükünün şaxələndirilməsi Aİ ilə ayrıca müzakirə mövzusu olacaq. İrəvana səfəri zamanı Ursula fon der Leyenə qoşulacaq genişlənmə üzrə komissar Marta Kos, Ermənistan biznesinin regional və Avropa bazarları ilə ticarət etməsi üçün yeni imkanları müzakirə edəcəyinə söz verib.

Nikol Paşinyan hətta müzakirənin bu sahədə "müstəsna imkanlar"a yönələcəyini bildirib. Bununla belə, o, Avrasiya İqtisadi Birliyi (AİB) ilə əlaqələri kəsmək niyyətində olmadığını israr etməyə davam edir, baxmayaraq ki, müttəfiqləri ilə yaranan problemlər həll edilməlidir. Ermənistanın baş naziri hökumətin son iclasında bildirib ki, "Biz AİB-dən çıxmağı hədəfləmirik, amma bu məsələ həll olunmazsa, AİB-in dağılması qaçılmazdır".

Bu arada, Kreml Ermənistanın AİB-ə üzvlüyünü ölkənin Avropaya inteqrasiyası ilə sıx əlaqələndirir. "Biz əminik ki, bütün keyfiyyət xüsusiyyətlərinə görə inteqrasiya prosesimiz digər alternativləri xeyli üstələyir". Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov jurnalistlərə bildirib ki, "Ümid edirik ki, ilk növbədə, Ermənistan xalqı və hazırkı Ermənistan rəhbərliyi vəziyyəti təhlil etdikdən sonra eyni nəticəyə gələcəklər".

Avropa getdikcə Rusiyaya tarixən yaxın olan Cənubi Qafqaz regionu ilə iqtisadi əlaqələri dərinləşdirmək istəyini nümayiş etdirir. Qarşıdakı səfəri zamanı Ursula fon der Leyen Prezident İlham Əliyevlə "enerji əməkdaşlığı və regional inkişaf" mövzusunda danışıqlar aparmaq üçün Bakıya səfər edəcək. Ursula fon der Leyen sonuncu dəfə 2022-ci ilin iyul ayında Azərbaycana səfər edərək Aİ-yə Azərbaycan qazının tədarükünü artırmağı hədəfləyən strateji tərəfdaşlıq müqaviləsi imzalamışdı.

Aİ nümayəndəsinin vurğuladığı kimi, Ermənistan və Azərbaycan "Aİ üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir", o cümlədən coğrafi yerləşmələrinə görə: bu ölkələr Avropa ilə Asiya arasında "ara nöqtələr" rolunu oynayır. Marta Kos qeyd etdi ki, Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu (Çindən Cənubi Qafqaz vasitəsilə Avropaya) daha da modernləşdirilməklə ticarət dövriyyəsini artıracaq, biznes üçün xərcləri azaldacaq və Azərbaycanla Ermənistan arasında normallaşmanı asanlaşdıracaq.

V.VƏLİLİ