Avropada aviayanacaq ehtiyatları azalıb

Avropa ABŞ və Asiyadan reaktiv yanacaq idxal edib, neft emalı zavodlarında emal həcmini artırıb və təyyarələrin uçuşunu davam etdirmək üçün ehtiyatlardan istifadə edib. Bununla belə, o, Yaxın Şərqdə yenidən gərginliyə ən çox həssas olan bölgə olaraq qalır və bu da təchizatda daha çox fasilələr riskini artırır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya qitədə yanacaq probleminə xüsusilə həssasdır, çünki onilliklərdir neft emalı zavodlarının bağlanması onları Hörmüz boğazı vasitəsilə Yaxın Şərqdən gələn təchizatdan digər ölkələrə nisbətən daha çox asılı vəziyyətə salıb.

“Energy Aspects” konsaltinq şirkətinin məlumatına görə, 18 iyun tarixli hesabatda üçüncü rübdə Avropada gündə təxminən 600 min barel tədarük çatışmazlığı proqnozlaşdırılıb. Bundan başqa, ABŞ-də gündə 116 min barel, Asiya-Sakit okean regionunda isə gündə 425 min barel yanacaq artıqlığı gözlənilir.

Şirkətin məlumatına görə, iyun ayının əvvəlində yanacaq ehtiyatları ABŞ-də 99 milyon barellə müqayisədə 38 milyon barel təşkil edib. “Reuters” agentliyinin hesablamalarına görə, bu o deməkdir ki, Avropada 30 gündən az yanacaq tədarükü var və belə bir vəziyyət onu əsas reaktiv yanacaq istehsalçıları arasında ən məhdud bazara çevirir.

Avropa Komissiyası da vəziyyətin daha da pisləşə biləcəyini etiraf edib. İyun ayında Aİ-nin enerji komissarı Dan Yorqensen yay tətili mövsümünün sonuna qədər aviasiya yanacağı ehtiyatlarında azalma olacağını və lazım gələrsə, Brüsselin milli ehtiyatların buraxılmasını əlaqələndirəcəyini bildirib.

Böhranın təsirini azaltmaq üçün istehsalı artıran şirkətlər arasında İtaliya neft emalı zavodları ilin ilk dörd ayında reaktiv yanacaq istehsalını 10 faiz artırıb.

İtaliya yanacaq sənayesi assosiasiyası UNEM-in məlumatlarına görə, ölkənin idxalı 6 faiz azalıb ki, bu da mart və aprel aylarında yerli istehsalın tələbatın təxminən 70 faizini ödəməsinə imkan verib. “Reuters” xəbər verir ki, dünya aviasiya yanacağı istehsal gücünün təxminən yarısını təşkil edən İtaliya, həmçinin Avropadan kənardan yarımfabrikatlar idxal etməklə istehsalı artırıb.

Eyni zamanda, şimal-qərbi Avropada reaktiv yanacağın qiymətləri mart ayının sonunda rekord həddə çatan 215,32 dollardan təxminən 133,27 dollara düşüb və bu da aviaşirkətlərə təzyiqi azaldır. Yanacaq adətən əməliyyat xərclərinin 20 faizindən 25 faizinə qədərini təşkil edir.

Analitiklər hesab edirlər ki, tələbat yüksək və tutum məhdud olduğundan, xüsusən də bir çox aviaşirkət yanacaq ehtiyatlarını maksimum dərəcədə artırmaq üçün uçuşların sayını azaltdıqdan sonra aviabiletlərdə dərhal endirimlərin edilməsi ehtimalı azdır.