Icma.az
close
up
RU
Ay hər il planetimizdən uzaqlaşır: Bəs sürəti artarsa, Yerdə nə dəyişəcək?

Ay hər il planetimizdən uzaqlaşır: Bəs sürəti artarsa, Yerdə nə dəyişəcək?

Icma.az bildirir, Bizimyol saytına əsaslanaraq.

"Ayın sürətlə uzaqlaşması Yerdəki həyata necə təsir edəcək?" Sual təkcə elmi maraq doğurmayan, həm də insanı gələcək haqqında düşünməyə vadar edən mövzudur.

Bizimyol.info "webtekno"ya istinadən xəbər verir ki, Ayın Yerdən uzaqlaşması təkcə romantik gecələrimizə deyil, həm də planetimizin fiziki və bioloji tarazlığına dərindən təsir edə biləcək bir prosesdir.

Ay niyə uzaqlaşır?

Ayın Yerdən yavaş-yavaş uzaqlaşmasının əsas səbəbi qabarma-çəlilmələrin qarşılıqlı təsiridir. Ayın cazibə qüvvəsi Yer okeanlarında qabarma dalğalarına səbəb olur. Yerin fırlanma sürəti də bu qabarma dalğalarını Aydan bir qədər irəliyə itələyir.

Bu vəziyyət bir tərəfdən Aya əlavə enerji transferinə səbəb olur və onun orbitini genişləndirərək Yerdən uzaqlaşmasına səbəb olur. Proses hər il təxminən 4 sm məsafə ilə nəticələnir.

 Yaxşı, bu uzaqlaşma sürəti artsa nə olar?

Ayın Yerə ən bariz təsiri qabarma-çəlilmələrin olduğundan, Ay daha sürətli uzaqlaşarsa, qabarma qüvvələri zəifləyəcək. Bu o deməkdir ki, okeanlarda su hərəkəti azalacaq və buna görə də sahil ekosistemləri dəyişəcək.

Bu ssenaridə Yerin fırlanma sürəti də təsirlənir. Günlər uzanır və bir gün 24 saatdan çox davam edə bilər. Bu, canlıların bioloji saatlarına və həyat dövrlərinə təsir göstərir.

Ayın orbitdən uzaqlaşması Yerin eksenel əyilməsinə də təsir edir. Ay Yerin oxunu sabitləşdirir, bu da fəsilləri nisbətən bərabər saxlayır. Ay daha sürətlə uzaqlaşarsa, sabitləşmə pozula bilər və Yerin eksenel meyli dəyişə bilər. Ekstremal iqlim dəyişiklikləri uzun müddətdə buz dövrü kimi dramatik nəticələrə səbəb ola bilər.

Bəzi heyvanlar reproduktiv dövrlərini Ayın fazalarına uyğunlaşdırırlar. Sürətli gediş halında növün sağ qalması da təhlükə altında ola bilər.

Yaxşı, nə qədər vaxtımız var? 4 sm məsafə nə qədər davam edəcək?

Ayın Yerdən tamamilə ayrılması kimi bir ssenari elmi cəhətdən mümkün deyil. Ay Yerdən hər il orta hesabla 4 sm uzaqlaşsa da, bu proses sonsuza qədər davam etməyəcək.

Alimlərin fikrincə, Ayın uzaqlaşma sürəti zamanla yavaşlayacaq və Yerlə Ay arasındakı cazibə qüvvəsi tarazlaşdıqda bu uzaqlaşma məsafəsi dayanacaq.

Hesablamalara görə, bu tarazlıq nöqtəsinə çatmaq üçün milyardlarla il lazım olacaq. Amma bu məqamda belə Ay Yerin orbitindən tam qopmayacaq, sadəcə olaraq daha uzaq və sabit orbitə yerləşəcək.

Bir sözlə, planetimizin və günəş sisteminin təbii dinamikası daxilində Ayın Yerdən tamamilə ayrılması kimi bir vəziyyət nəzərdə tutulmur.

Ancaq bu tarazlığın qorunub saxlanacağı proses Günəş sistemimizin uzunmüddətli taleyi ilə məhdudlaşır

Günəş hal-hazırda hidrogeni yandıraraq enerji istehsal edən bir ulduzdur, lakin təxminən 5 milyard ildən sonra yanacağı tükəndikdə "qırmızı nəhəng" fazaya girəcək.

Bu mərhələdə Günəş çox genişlənəcək və ətrafındakı planetləri udacaq qədər böyük olacaq. Yer və Ay da bu prosesdən təsirlənəcək. Yer Günəş tərəfindən tamamilə udulsa, təbii olaraq Ay da bu taleyi bölüşəcək. Günəşin genişlənməsi zamanı Yerin və Ayın orbitləri pozula bilər və bu iki göy cismi Günəşin cazibə qüvvəsi ilə parçalana və ya kosmosa fırlana bilər.

Başqa sözlə, Ayın Yerdən ayrılması kimi bir ssenari, Günəş qırmızı nəhəng fazaya girdiyi üçün çox daha böyük bir dağıntının parçası olacaq.

Yaşanacaq proses kainatın təbii dövrəsinin bir hissəsi olsa da, bəşəriyyət üçün çox uzaq gələcəkdə baş verəcək bir hadisədir. Beləliklə, hələlik, səmadakı qonşumuz Ayın hər gecə bizi müşayiət etməyə davam edəcəyini bilmək təsəllivericidir!

Qadir, Bizimyol.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:216
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 05 Aprel 2025 13:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri