Azərbaycanda dərslik problemi: mövzular səthi, dili çətindir...

Azərbaycanda bir sıra təhsil ekspertləri, o cümlədən valideynlər və bəzi müəllimlər məktəb dərsliklərinin yenilənməsinin zəruri olduğunu düşünür. Onların fikrincə, hazırkı dərsliklər universitetə hazırlıq üçün kifayət qədər dərin bilik vermir. Valideynlər hər il övladları üçün əlavə hazırlıq vəsaitlərinə pul xərcləməyə məcbur olduqlarını bildirirlər.

Ekspertlər hesab edirlər ki, dərsliklərdə mövzuların izahı çox səthi və çətin dildə təqdim olunur. Bu isə şagirdlərin dərsi tam anlamaqda çətinlik çəkməsinə səbəb olur. Eyni zamanda, dərsliklərdə tətbiqi biliklərin formalaşması üçün kifayət qədər əlavə tapşırıqların olmaması da tənqid edilir.

Valideynlər qeyd edirlər ki, məktəb dərslikləri ilə universitetə hazırlaşmaq mümkün deyil və abituriyentlər repetitor yanına getməyə məcbur olurlar. Onların fikrincə, yeni dərsliklər hazırlanmalı, daha əlçatan dildə izahlar verilməli və praktik tapşırıqlar artırılmalıdır.

Deputat Ceyhun Məmmədov Modern.az-a bildirib ki, dərsliklərin yazılmasına səthi yanaşıldığından onun əhatə etdiyi mövzular da səthi olur.

“Dərsliklərin hazırlanması məsələsinə kifayət qədər ciddi yanaşılmalıdır, çünki bu sahə olduqca həssasdır. Burada həm tərbiyəvi, həm də təlim-tədris məsələləri özünü göstərir. Məktəblilərin formalaşması onlara keçirilən dərslərdən, o cümlədən öyrədilən mövzulardan aslıdır. Bu gün ümumi prosesə baxanda hesab edirəm ki, dərsliklərə yanaşmada bir neçə amil və məsələ ciddi boşluqlar var və onlar gələcəkdə nəzərə alınmalıdır ki, problem daha da özünü qabartmasın”. 

Ceyhun Məmmədovun fikrincə, dərsliklər aid olduğu sahənin ən peşəkar insanları tərəfindən yazılmalıdır və müxtəlif mərhələlərdən keçərək son vəziyyəti məktəblilərə təqdim olunmalıdır.

“Əvvəlki dövrdə proses bu cür tənzimlənsə də, sonrakı mərhələlərdə dərsliklərin yazılması tenderə çıxarıldı və təhsil müəssələri üçün hazırlanan kitabların tərtib edilməsi müəyyən nəşriyyatlara verildi, dərsliklərin müxtəlif nəşriyyatlar tərəfindən tərtib və çap edildi. Bu da özü ilə bərabər bir sıra çətinliklər və problemlər yaradır. Paralel olaraq, dərsliklər bir neçə dəfə ekspertizadan, müəyyən mərhələlərdən keçməlidir və bundan sonra qərara alınmalıdır ki, həmin dərslik çap olunsun, ya yox. Bu gün şagirdlər qarşısına çıxarılan metodik vasitələr yetərli deyil, özünü doğrultmur və məsələyə həssas yanaşma yoxdur. Uşaqlar oxuduqları və keçdikləri dərslik əsasında imtanlarını verməli və sırf onun əsasında proses getməlidir”. 

Ceyhun Məmmədov sonda qeyd edib ki, ümumi təhsilə nəzarətin Elm və Təhsil Nazirliyi, imtahanın Dövlət İmtahan Mərkəzi, kitabların fərqli nəşriyyatlar tərəfindən dərc olunması prosesdə natamamlığın olduğunu göstərir. Beləliklə də şagirdlərin, valideynlərin üzərinə böyük yük düşür və ümumi sistemə öz mənfi təsirini göstərir,müəyyən problemlər və çətinliklər də yaradır.