Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda enerji tərəfdaşlığının nümunəvi platforması qurulub

Azərbaycanda enerji tərəfdaşlığının nümunəvi platforması qurulub

525.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bakıda keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 4-cü iclasları növbəti dəfə Azərbaycanın yerləşdiyi regionun geostrateji əhəmiyyətini, bölgənin lideri olan dövlətimizin qlobal enerji təhlükəsizliyində nüfuzunu və sarsılmaz gücünü nümayiş etdirdi. 

Dünyanın enerji sənayesi elitasını bir araya gətirən, uğurlu və nümunəvi bir modelə çevrilmiş toplantıya Azərbaycan və Avropa daxil olmaqla 27 ölkə, 11 beynəlxalq maliyyə institutu və təşkilat, həmçinin 49 enerji şirkətinin qatılması dünyanın enerji sənayeləşməsində yaranan yeni reallıqlar fonunda Azərbaycanın əhəmiyyətli enerji regionu mərkəzi olduğunu sübut edir. Prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, bu, Azərbaycanla Avropa təsisatları arasında yalnız enerji sahəsi ilə məhdudlaşmayan güclü tərəfdaşlığı nümayiş etdirir.

Məşvərət Şurası enerji təhlükəsizliyi və dayanıqlı enerji təchizatı sahələrində əməkdaşlığın və tərəfdaşlığın gücləndirilməsi, habelə gələcək birgə addımların planlaşdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Cənab Prezidentin bəyan etdiyi kimi, bu vacib toplantılar enerji təhlükəsizliyi sahəsində yanaşmaların formalaşdırılmasında, həmin məsələlərin həllində və birgə səylərimizin əlaqələndirilməsində mühüm rol oynayır və hər il enerji ailəsinin sırası genişlənir. “12 il əvvəl bu təşəbbüsə başladığımız dövrlə müqayisədə birlikdə ‒ məhz birlikdə toplaşmağın və enerji təhlükəsizliyinə dair mühüm məsələləri müzakirə yolu ilə həll etməyin nə dərəcədə vacib olduğunu indi daha aydın şəkildə anlayırıq”.

Dünyada baş verən müxtəlif ssenarilərə, çətinliklərə, mürəkkəbliklərə və regionda yaşanan ağır dövrlərə baxmayaraq, Azərbaycanın öz potensial istehsal və nəql imkanlarını daha da artırması həqiqətən də böyük hadisədir. Müxtəlif coğrafiyalarda baş verən təchizat pozulmaları və daşınma-nəql infrastrukturlarında yaranan ləngimələrə rəğmən, Azərbaycan etibarlı təchizatçı kimi fəaliyyətini genişləndirərək Avropa və Yaxın Şərq bölgəsində yeni tədarük sxemlərini tamamlayıb.

İlk dəfə olaraq yeni coğrafi ünvana ‒ Suriyaya 1,5 milyard kubmetr həcmində qazın tədarükünü təmin etməklə, bu ölkənin həyatında yaşanan kritik mərhələni adladıb və həyatı vacib sahələrin, ələlxüsus da elektrik enerjisi sistemini bərpa etməklə inkişafına töhfə verib. 

Eyni zamanda, cari ildə Almaniya və Avstriyaya qaz tədarükünə başlamaqla, Azərbaycan Avropa İttifaqının 10 üzv dövlətinin enerji təhlükəsizliyinin təminatçısına çevrilib. Ümumilikdə, qaz təchizatı coğrafiyasının genişləndirilməsi sayəsində qaz istehlakçısı olan ölkələrin sayı 16-ya çatıb. Cənab Prezidentin qeyd etdiyi kimi bu, olduqca mühüm hadisədir: “Bu göstərici üzrə Azərbaycan boru kəmərləri vasitəsilə qaz tədarük etdiyi ölkələrin sayına əsasən dünyada birinci yerdədir”.

Azərbaycanın mövcud mənbələri üzrə proqnozlar isə bu birinciliyi daha da möhkəmləndirməyə möhkəm zəmin yaradır. “Azəri-Çıraq-Günəşli” yatağının dərin qaz laylarında və “Abşeron” yatağının tammiqyaslı işlənmə mərhələsinə start verilməsi, “Ümid” yatağının ikinci mərhələsi və 2028-ci ildə “Şahdəniz”in yeni mərhələsi üzrə hasilatın başlanması ölkəmizin 10-15 milyard kubmetr həcmində əlavə qaz əldə edilməsi Avropaya nəqlin artırılmasına səbəb olacaq. Bu isə mövcud qaz nəqli infrastrukturlarının genişləndirilməsini tələb edir.

Hazırda Cənub Qaz Dəhlizi tam yüklənmiş vəziyyətdədir və kəmərin genişləndirilməsi olduqca vacibdir. Bu baxımdan, Avropanın nəhəng investorları, maliyyə institutları Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsi məsələsində Azərbaycanın fikrini bölüşür, xüsusilə də dünyada baş verən geosiyasi dəyişikliklər, logistika sxemlərində yaranan məhdudiyyətləri nəzərə alaraq dəhlizin ana xətti olan TAP-ın genişləndirilməsinə çalışır. İşlər başa çatdırıldıqda isə Azərbaycanın Avropaya qaz nəqlinin coğrafiyası və həcmi daha da genişlənəcək.

Azərbaycan, həmçinin enerji təhlükəsizliyinin digər şaxəsi olan emal təchizatı və elektrik enerjisi zəncirini qurur, nəhəng neft emalı və yanacaq tədarükü şəbəkəsi yaradır. Türkiyədə Egey dənizi sahillərində 12 milyon tonluq neftayırma müəssisəsi bu bölgənin və ətraf coğrafiyaların yanacaq məhsulları ilə həllində strateji ötürücü rolunu oynayır. 

Hazırda Avropanın enerji limanları və təchizat qapısı sayılan İtaliyada da emal qabiliyyəti 10 milyon ton gücündə iki neftayırma müəssisəsinin yaradılması nəzərdə tutulur. Yeni emal bloklarının formalaşması Aralıq dənizi və Avropa İttifaqı regionunda dayanıqlı neft və sənaye emalı kompleksini istifadəyə verməklə, region ölkələrinin yanacaq məhsulları ilə təminatını da həll edəcək. 

Eləcə də Türkiyədə 870 meqavat, Serbiyada isə 500 meqavat gücündə elektrik stansiyasının inşası enerji diversifikasiyasının mühüm amili kimi çıxış edir. Azərbaycan həm də enerji ehtiyatlarının etibarlı tranziti ölkəsi rolunu oynayır. Qazaxıstan və Türkmənistan neftinin nəqli ölkəmizə məxsus ixrac infrastrukturları ilə ildən-ilə artır. 

Azərbaycan Prezidentinin bəyan etdiyi kimi, Azərbaycanın enerji siyasəti, enerji təhlükəsizliyinə töhfəmiz yalnız öz sərhədlərimizlə, Cənub Qaz Dəhlizi ilə məhdudlaşmır. Ölkəmiz, həm də Məşvərət Şurasının digər başlıca hədəfi olan “yaşıl enerji” blokunu formalaşdırır. “Yaşıl enerji” resursları üzrə böyük potensiala malik olan ölkəmiz qlobal səhmdarlarla yeni sazişlər imzalayaraq bərpaolunan enerji stansiyaları yaratmaqdadır.

2023-cü ildə dünyamiqyaslı investor “Masdar” şirkəti 230 meqavat gücündə günəş elektrik stansiyası inşa edib, “ACWA Power” şirkəti tərəfindən isə regionda 240 meqavat gücündə ən böyük külək elektrik stansiyası istifadəyə verilib. 2030-cu ilədək 6.5 giqavat həcmində istehsal edilə biləcək bərpaolunan enerji gücünə malik olmağı hədəfləyən Azərbaycan ümumi enerji istehsalında “yaşıl enerji”nin payını 35 faizdən də yüksək gücə çatdırmaqla, xarici investorlarla bərabər “yaşıl enerji”yə sərmayə qoyması yolunda məsuliyyətli addımlar atır. 

Yeri gəlmişkən, həmin investorların sırasında ABŞ-nin enerji və texnologiya şirkətləri də aparıcı yer tutacaq. Birləşmiş Ştatlarla Azərbaycan arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının əsas istiqamətlərindən biri enerji, süni intellekt, bağlılıq və bir çox sahələri əhatə edir. Tərəflər hidroelektrik stansiyalarına sərmayə yatırmasını da planlaşdırır.

Cənab Prezidentin qeyd etdiyi kimi, gələcək illərdə alternativ enerji mənbələri ilə işləyən yeni elektrik stansiyalarının açılışı gözlənilir və burada böyük potensial və tələbat var. “Bütün bu layihələrin reallaşacağı zaman onlar çox dayanıqlı olacaq və deyərdim ki, bir çox ölkələrin enerji dəhlizləri üçün ekzistensial əhəmiyyət kəsb edəcək”.

Beləliklə, Azərbaycan 2032-ci ilə qədər alternativ enerji mənbələrindən 6-8 giqavat elektrik enerjisi əldə etməklə, həm ənənəvi yanacaq olan təbii qazın istehlakını azaldacaq, həm kommunikasiya sektoru ‒ süni intellekt, data mərkəzləri üçün dayanıqlı enerji mənbəyini təmin edəcək, həm də Avropa ölkələrinə “yaşıl enerji” nəqlinə nail olacaq.

Ramid Namazov
Milli Məclisin deputatı

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:543
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 04 Mart 2026 21:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see311

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see308

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see306

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see305

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see296

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see291

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see287

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see262

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see258

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see254

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see251

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see251

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see249

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see240

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see238

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see237

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see236

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see207

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri