Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Azərbaycanda işsizlərin yarıdan çoxu qadındır səbəblər nədir?

Azərbaycanda işsizlərin yarıdan çoxu qadındır səbəblər nədir?

Moderator.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Cari ilin oktyabr ayının 1-i vəziyyətinə Dövlət Məşğulluq Agentliyinin yerli qurumlarında qeydiyyata alınmış işsiz şəxslərin sayı 236 min 400 nəfər olub.

Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsi məlumat yayıb.

Belə ki, onların 50,9 faizini qadınlar təşkil edib. İşsizlikdən sığorta ödənişinin orta aylıq məbləği 472,2 manat olub.

Bəs işsizlər arasında qadınların sayının çoxluq təşkil etməsinin səbəbləri hansılardır?

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı-alim Vüsalə Əhmədova Musavat.com-a danışıb:

"Məşğulluq xidməti orqanlarında qeydiyyatda olan işaxtaranların təxminən 55–60%-i qadınlardır. Bu o deməkdir ki, rəsmi işsizlərin yarıdan çoxu qadınlardır, baxmayaraq ki, qadınların ümumi əmək bazarındakı payı 50%-dən bir qədər azdır. Azərbaycanda qadın işsizliyi çox dərin sosial-iqtisadi, mədəni, həmçinin institusional səbəbləri olan bir məsələdir.

Öncə iqtisadi səbəblərə nəzər yetirsək, Azərbaycanda əsasən kişilərin üstünlük təşkil etdiyi sahələr, məsələn, neft-kimya, tikinti sektoru iqtisadiyyatda dominantdır. Qadınların ixtisaslaşdığı sahələrdə isə, məsələn təhsil, səhiyyə, xidmət sektorunda çox zaman ya yeni işçi tələbi azdır ya da maaşlar çox aşağıdır. Regionlarda vəziyyət daha da acınacaqlıdır, qadın işsizliyi Bakıdakına nisbətən xeyli yüksəkdir, çünki ya sənaye və xidmət sektoru zəif inkişaf edib, ya da qadınlara uyğun iş yerləri azlıq təşkil edir. Mədəni və sosial stereotipləri də bura əlavə edə bilərik. Bəzi ailələrdə qadının işləməsi hələ də birmənalı qarşılanmır. Uşaq bağçalarının azlığı və ailədaxili rolların bərabər bölünməməsi qadınların işə çıxmasını çətinləşdirir. Bəzi qadınlar evləndikdən sonra həyat yoldaşının və ya ailənin təzyiqi ilə işləməyə son qoyur. Bu qadınlar bir müddətdən sonra iqtisadi səbəblərdən və ya sosial təminat məsələlərinə görə rəsmi məşğulluq sisteminə üz tuturlar, lakin bu zaman da kifayət qədər təcrübələri olmadığı üçün iş tapmaqda çətinlik çəkirlər və bir hissəsi oxuduqları ixtisas üzrə iş tapa bilmir".

Vüsalə Əhmədovanın fikrincə, daha dərin bir problem var ki, bu da əmək bazarında gizli və ya açıq gender ayrı-seçkiliyinin olmasıdır:

"Hətta iş elanlarına nəzər yetirsəz görərsiz ki, kişilərə üstünlük verilməsi bir neçə səviyyədə özünü göstərir. Məsələn, açıq şəkildə belə ifadələrə rast gəlmək olar: "yalnız kişi namizədlər üçün" və ya "kişilərə üstünlük veriləcək" və s. Bu cür ifadələr rəsmi olaraq qanunsuz sayılır, çünki Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, (Əmək Məcəlləsi, maddə 16) işə qəbul zamanı cinsə görə ayrı-seçkilik qadağandır. Bəzi elanlarda da cins birbaşa yazılmasa da, mətnin özü kişiyə yönəlmiş olur. Məsələn, "səfərlərə tez-tez çıxmalı olacaq", "stressə davamlı və gec saatlaradək işləmək bacarığı", "rəhbərlik etmək bacarığı" və s. bu kimi ifadələr qadın namizədləri dolayı şəkildə kənarda qoyur. Neft, mühəndislik, logistika, tikinti, təhlükəsizlik kimi yüksək maaşlı sahələrdə kişilərə üstünlük verilir. İşəgötürənlər xüsusilə özəl sektorda bəzən qadın namizədin analıq məzuniyyəti və ya ailə öhdəlikləri səbəbindən daha "əlverişsiz" olduğunu düşünürlər. Azərbaycan qadınlarının orta maaşı kişilərdən 30–35% azdır, bu fərqin bir hissəsi məhz işə qəbulda ayrı-seçkiliklə əlaqəlidir".

İqtisadçı-alim vurğulayıb ki, rəsmi statistika və beynəlxalq hesabatlara əsasən, rəhbər vəzifələrdə və yüksək maaşlı sahələrdə çalışan kişilərin payı qadınlardan xeyli yüksəkdir:

"Bu, Azərbaycanda gender bərabərsizliyinin ən aydın göründüyü sahələrdən biridir. Ümumi rəhbər və idarəçi vəzifələrdə çalışanların cins bölgüsünə baxsaq, çalışanların təxminən 70–75%-i kişilər, yalnız 25–30%-i qadınlardır. Dövlət sektorunda, xüsusilə nazirliklərdə, icra hakimiyyətlərində və dövlət müəssisələrində rəhbər postların böyük hissəsi kişilərin əlindədir. Qadınlar daha çox orta səviyyəli idarəetmə və ya mütəxəssis vəzifələrində çalışır. Özəl sektora gəlincə, burada da qadınların rəhbər vəzifələrə yüksəlməsi nisbətən çətindir. Səbəbi həm mədəni stereotiplər, həm də şəxsi və ailə öhdəliklərinin balanslaşdırılmasındakı çətinliklərdir. Yalnız təhsil və səhiyyə sahəsində çalışanların əksəriyyətini qadınlar təşkil edir ki, burada da rəhbər səviyyələrdə yenə kişilər üstünlük təşkil edir. Məsələn, müəllimlərin 80%-i qadınlardır, lakin direktor və rektorların əksəriyyəti kişidir. Cəmiyyətdə "rəhbərlik kişi işidir" kimi düşüncələr hələ də mövcudluğunu qoruyur. Qadın rəhbərlər bəzən həmkarlar və bəzən də cəmiyyət tərəfindən daha çox tənqid olunur və mobinqlə üzləşir. Qadınlara yüksəliş və qərarvermə proseslərinə daxil olma imkanları kişilərə nisbətən az verilir.

BMT və Dünya İqtisadi Forumunun "Gender Bərabərliyi İndeksi"nə görə, Azərbaycan "qadınların iqtisadi iştirak və qərarvermə səviyyəsində" göstəricilərinə görə, orta səviyyədən aşağı qrupdadır. Bu da o deməkdir ki, qadınların təhsili yüksək olsa da, karyera imkanları ilə uyğunlaşmır.

Düşünürəm ki, şirkətlərdə qadınların rəhbərliyə irəliləməsini dəstəkləyən korporativ gender siyasəti həyata keçirilməlidir. Qadınlar üçün xüsusi liderlik inkişaf proqramları müəyyən olunmalıdır. Bəzi ölkələrdə olduğu kimi, qadınların rəhbər orqanlarda minimum payını müəyyən edən kvotalar tətbiq edilməlidir. Dövlət Məşğulluq Agentliyi, Ailə, Qadın və Uşaq Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsi və QHT-lər tərəfindən iş elanlarının cinsiyyət yönümlü analizinin aparılması mütləqdir. Elanlarda "namizəd" və ya "mütəxəssis" kimi ifadələrdən istifadə olunmalıdır, "kişi" və "qadın" sözləri ancaq bioloji imkanlar tələb edən vəzifələr, məsələn, aktyorluq, idman yarışları və s. üçün qeyd oluna bilər.

Qadın sahibkarlığına dəstək mexanizmləri olsa da, onların çoxu kağız üzərində qalır təəssüf ki, real nəticə olmur. Həmçinin, çevik saatlar, uzaqdan iş, uşaq baxımı dəstəyi və s. kimi ailə dostu iş rejimi də nəzərdən keçirilə bilər".

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:219
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 15 Oktyabr 2025 16:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri