Azərbaycanda kimləri işdən çıxarmaq qadağan edilə bilər?

“Bəzi vətəndaşlar pensiya yaşına az qalmış işdən azad olunur və nəticədə iş tapmaqda çətinlik çəkirlər”.

Bunu Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramov bildirib. Onun sözlərinə görə, Ombudsmanın illik məruzəsində pensiya yaşına az qalmış işsiz şəxslərin məşğulluğu məsələsi qeyd olunur: 

"Ancaq pensiya yaşına az qalmış məşğul şəxslərin də əmək hüquqlarının qorunması mühümdür. 

Belə ki, Qazaxıstan Əmək Məcəlləsinə əsasən, ştatların ixtisarı və attestasiyadan keçməmə istisna olmaqla işəgötürənin təşəbbüsü ilə pensiya yaşına çatmasına iki ildən az qalmış şəxslərlə əmək müqaviləsinə xitam verilməsinə yol verilmir. Belə praktiki digər dövlətlərdə də tətbiq olunur. 

Bu baxımdan Azərbaycanda da pensiya yaşına iki il qalmış vətəndaşlarımızın işəgötürən tərəfindən işdən çıxarılmasına yol verilməməsi məqsədəuyğun olardı". 

Qeyd edək ki, son illər ən çox müzakirəyə səbəb olan problemlərdən biri də vətəndaşların pensiya yaşına az qalmış işdən azad edilməsidir. İşdən azad edilən vətəndaşlar isə yenidən iş tapmaqda çətinliklərlə üzləşirlər. 

Ümumiyyətlə, bu məsələ qanunla tənzimlənirmi və vətəndaş bu halda nə etməlidir? 

Hüquqşünas Azər Quliyev “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, Milli Məclisində pensiya yaşına 2 ildən az qalmış şəxslərlə əmək müqaviləsinin işəgötürən tərəfindən ləğv edilməsinin qadağan edilməsi təklifi qaldırılıb: 

“Bu, işçilərin əmək hüquqlarının müdafiəsi üçün edilən çox müsbət və sosial bir təklifdir. Milli Məclis pensiya yaşına 2 ildən az qalmış şəxslərlə əmək müqaviləsinin ləğvinin qadağan edilməsi təklifi belə əsaslandırılıb ki, bu yaşda olan işçilərin yeni əmək müqaviləsi bağlaması çox çətin problemə çevrilir və işçilər bu hallarda işsiz qalırlar. 

Hazırda qüvvədə olan “Məşğulluq haqqında” Qanuna, Nazirlər Kabinetinin 213 saylı Qərarına görə, bir sıra işçilər üçün kvota (güzəşt) nəzərdə tutulub, Məşğulluq Mərkəzi və DOST xidməti tərəfindən bu kateqoriyadan olan şəxsin göndəriş əsasında işə qəbul edilməsi məcburidir. Lakin bu kateqoriyadan olan işçilərlə bağlanmış əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi hallarında müəyyən boşluqlar da var və işəgötürənlər də bundan istifadə edərək kvotada göstərilən işçilərlə bağlanmış əmək müqaviləsini ləğv edirlər. 

Onlar hesab edirlər ki, bu zaman işçilərin əmək müqaviləsi bağlanmasına aiddir, ləğvinə aid deyil. Bu barədə məhkəməyə edilən iddia ərizələri də bir çox hallarda təəssüf ki, təmim olunmur”. 

Hüquqşünasın sözlərinə görə, işəgötürənlər yaddan çıxarırlar ki, əgər müəssisədə işçilərin ümumi sayı kvota üzrə 5 faizindən azdırsa, kvotada olan işçilərlə əmək müqaviləsi onların təşəbbüsü ilə ləğv edilə bilməz: 

“Bütün bunları əsas tutaraq hesab edirəm ki, bu dəyişiklik yalnız pensiya yaşına 2 il qalmış işçilərin əmək müqaviləsinin ləğvi barədə deyil, həm də “Məşğulluq haqqında” Qanun, Nazirlər Kabinetinin 213 saylı Qərarına əsasən kvota (güzəşt) nəzərdə tutulan işçilərə də şamil olunmalı, bu şəxslərlə də əmək müqaviləsinin işəgötürən tərəfindən ləğv edilməsi qadağan edilməlidir. 

Sosial müdafiəyə xüsusi ehtiyacı olan və işə düzəlməkdə çətinlik çəkən şəxslərin kateqoriyasına 20 yaşadək gənclər, yetkinlik yaşına çatmayan uşaqları tərbiyə edən tək çoxuşaqlı valideynlər, 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş uşaqları tərbiyə edən valideynlər, pensiya yaşına 2 ildən az qalmış şəxslər, əlilliyi olan şəxslər, o cümlədən sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşaqlar, cəzaçəkmə yerlərindən azad edilmiş şəxslər, müharibə veteranları, şəhid ailəsinin üzvləri aid edilirlər. Hesab edirəm ki, bu işçilərlə bağlı Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsi və Nazirlər Kabinetinin qərarlarında əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi qadağan edilməlidir". 

Nigar Abdullayeva 
“Cebheinfo.az

Açar sözlər: İşdən çıxarılma pensiya kvota işsizlik