Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda yaşıl, iyli “işğal”: hər şeyi məhv edir

Azərbaycanda yaşıl, iyli “işğal”: hər şeyi məhv edir

Axar.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Zaqatala, Balakən, Göygöl və digər bölgələrdə vəziyyət kritikdir. Qəhvəyi mərmər bağacığı kənd təsərrüfatını, ekosistemi və insanların gündəlik həyatını iflic edib. Qış yaxınlaşdıqca bu iyrənc iyli, sürətlə çoxalan zərərverici evlərə dolur, pəncərəni belə açmaq mümkün olmur. Qapı-pəncərələr torlu olsa belə, bağacığın istilası insanları bezdirib, kəndlərdə, şəhərlərdə insanlar çarəsiz qalıb.

Bu, artıq lokal problem deyil, ekoloji miqyaslı təhlükəyə çevrilib. Rəsmi qurumlar hara baxır? Zərərvericinin bu qədər geniş yayılmasına, illərdir kəndlərdə məhsul itkisinə, indi isə evlərə dolmasına baxmayaraq, ciddi tədbir görülmür.

Dezinfeksiya işləri formal xarakter daşıyır, yerli əhali “öz gücü ilə” - sabunlu su, tozsoran, yapışqan lentlə mübarizə aparır. Bu isə ekoloji təhlükəsizlik siyasətinin fiaskosudur.

Qəhvəyi mərmər bağacığı təkcə alma, armud, fındıq və qarğıdalı deyil, üzüm, nar, tərəvəz, hətta dekorativ ağacların da düşmənidir. Meyvələrin içini soraraq keyfiyyətini məhv edir, məhsuldarlığı 2–3 dəfə azaldır. Bir vaxtlar Gürcüstan fındıq ixracında üçüncü yerdə idi, bu həşəratın yayılması ilə dördüncü yerə düşdü. Region iqtisadiyyatının dayaqlarından olan fındıq bağları bu zərərvericinin birinci hədəflərindədir.

Azərbaycanda alimlər illərdir xəbərdarlıq edirlər: Zoologiya İnstitutunun materiallarında qonşu ölkələrdə, xüsusən Gürcüstanda fındıqda böyük itkilərdən sonra riskin bizim bağlar üçün də ciddi olduğu xatırladılır. Lakin xəbərdarlıqlar kabinetlərdə itib-batır, tədbir planları kağız üzərində qalır.

Ekoloji cəhətdən isə bağacıq təbii tarazlığı pozur. Yarpaqlarda açdığı dəliklər bitkilərin fotosintez qabiliyyətini zəiflədir, bu da torpaq mikroflorasına və bioloji müxtəlifliyə zərbə vurur. Nəticədə, bölgələrdə həm kənd təsərrüfatı, həm də təbii həyat sistemi sarsılır.

Bağacığın ifraz etdiyi kəskin, yanıq rezin və keşniş qoxusuna bənzər iy bir çox insanda allergiya yaradır. Uşaqlarda və allergik şəxslərdə tənəffüs çətinliyi, baş ağrısı, göz yanması kimi hallar qeydə alınır.

İndi bu zərərverici təkcə kənd təsərrüfatının deyil, insan sağlamlığının da düşməninə çevrilib.

Bəs bu qədər tədqiqat, xəbərdarlıq, beynəlxalq təcrübə ortada ikən niyə hələ də vahid mübarizə proqramı yoxdur?

Əgər bu gün tədbir görülməzsə, sabah kəndlərdə məhsul qalmayacaq.

Vətəndaşlar bu dəqiqə öz evlərindəki “iyli işğalçıya” qarşı yalqızdır. Şimal-qərb zolağında vəziyyət “gözlə-görək” deyil, konkret icra tələb edir. Qurumlar “maarifləndirici post”a yox, real nəticələrə cavabdeh olmalıdırlar: neçə tələ asıldı, neçə ocaq məhv edildi, neçə təsərrüfatda zərər azaldı?

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:121
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 06 Oktyabr 2025 15:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see384

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see376

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see372

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see368

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see366

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see346

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see346

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see330

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see327

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see326

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see311

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see309

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see302

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see293

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see278

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see272

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see263

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see223

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see223

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri