Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə ŞƏRH

Hər bir müstəqil dövlətin ən mühüm hüquqlarından biri öz daxili siyasətini sərbəst şəkildə müəyyən etməkdir. Dövlət suverenliyi ölkənin siyasi, iqtisadi, sosial və hüquqi məsələlərini özü həll etməsini nəzərdə tutur. Azərbaycan Respublikası da müstəqil dövlət kimi öz milli maraqlarını qorumaq, dövlət siyasətini müəyyənləşdirmək və gələcək inkişaf istiqamətlərini seçmək hüququna malikdir.
Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra müstəqil dövlət quruculuğu yoluna qədəm qoymuşdur. Ölkənin qarşısında güclü dövlət institutlarının yaradılması, iqtisadiyyatın inkişaf etdirilməsi, milli ordunun formalaşdırılması və beynəlxalq aləmdə öz mövqeyinin möhkəmləndirilməsi kimi mühüm vəzifələr dayanmışdır. Bu dövrdə Azərbaycan müxtəlif siyasi və xarici təzyiqlərlə də üzləşmişdir. Buna görə dövlət müstəqilliyinin və milli suverenliyin qorunması daim mühüm məsələlərdən biri olmuşdur.
Dövlətin daxili işlərinə müdaxilə müxtəlif formalarda özünü göstərə bilər. Xarici qüvvələrin bir ölkənin siyasi qərarlarına, dövlət idarəçiliyinə və daxili proseslərinə təzyiq göstərməsi dövlətlərin suverenliyi prinsipinə zidd yanaşma kimi qiymətləndirilə bilər. Beynəlxalq hüquqda dövlətlərin suveren bərabərliyi və bir-birinin daxili işlərinə müdaxilə etməməsi əsas prinsiplər sırasında dayanır. Bu prinsip beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlı hörmətin və sabitliyin qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan xarici dövlətlərlə və beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığa böyük əhəmiyyət verir. Ölkəmiz enerji, nəqliyyat, iqtisadiyyat, təhlükəsizlik, humanitar və digər sahələrdə müxtəlif tərəfdaşlarla əlaqələr qurur. Lakin əməkdaşlıq qarşılıqlı hörmət və bərabərhüquqluluq əsasında həyata keçirilməlidir. Əməkdaşlıq ilə daxili işlərə müdaxilə arasında aydın fərq vardır. Dövlətlər bir-birinin suveren hüquqlarına hörmət etməli və digər ölkənin daxili qərarlarına təzyiq göstərməkdən çəkinməlidirlər.
Azərbaycanın milli maraqlarının qorunması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Dövlət müstəqilliyi, suverenlik və ərazi bütövlüyü Azərbaycan xalqı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası, 2023-cü ildə isə Qarabağda dövlət suverenliyinin tam təmin edilməsi ölkənin müasir tarixində mühüm hadisələr olmuşdur. Hazırda azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparılır, insanların öz doğma yurdlarına qayıdışı təmin edilir.
Azərbaycanın daxili məsələləri ilə bağlı xarici dövlətlər və müxtəlif beynəlxalq qurumlar tərəfindən fikir və çağırışların səsləndirilməsi də zaman-zaman gündəmə gəlir. Bu məsələlərə münasibətdə beynəlxalq hüququn prinsiplərinin və dövlətlərin suveren hüquqlarının nəzərə alınması vacibdir. Müxtəlif fikirlərin ifadə edilməsi ilə dövlətin daxili qərarlarına məcburedici təsir göstərilməsi eyni anlayış deyil. Hər bir məsələ hüquqi və diplomatik çərçivədə, qarşılıqlı hörmət əsasında müzakirə edilməlidir.
Azərbaycan öz xarici siyasətində qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqlu əməkdaşlıq və milli maraqların qorunması prinsiplərinə diqqət yetirir. Ölkəmiz beynəlxalq və regional təşkilatlarda fəal iştirak edir, müxtəlif dövlətlərlə siyasi və iqtisadi əlaqələr qurur. Azərbaycanın digər dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmətlə yanaşması da beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlılıq prinsipinin əhəmiyyətini göstərir.
Daxili sabitlik və milli həmrəylik də dövlət suverenliyinin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır. Ölkədə yaranan siyasi, sosial və iqtisadi məsələlərin həlli ilk növbədə dövlətin qanunları və hüquqi mexanizmləri çərçivəsində həyata keçirilməlidir. Qanunun aliliyinin təmin olunması, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının qorunması və dövlət institutlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi dövlətin daxili dayanıqlığını gücləndirən əsas amillərdəndir.
Müstəqil dövlətçilik yalnız dövlət qurumlarının deyil, bütün cəmiyyətin məsuliyyətidir. Azərbaycan xalqının dövlət müstəqilliyinə, milli dəyərlərə və suverenliyə münasibəti ölkənin gələcəyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə gənc nəslin tariximizi, dövlətçilik ənənələrimizi və milli maraqlarımızı dərindən öyrənməsi vacibdir.
Nəticə olaraq, Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə məsələsi ilk növbədə dövlət suverenliyi və beynəlxalq hüququn prinsipləri çərçivəsində nəzərdən keçirilməlidir. Azərbaycan müstəqil dövlət kimi öz daxili siyasətini müəyyən etmək və milli maraqlarını qorumaq hüququna malikdir. Xarici dövlətlərlə münasibətlərin qarşılıqlı hörmət, bərabərlik və əməkdaşlıq əsasında qurulması həm Azərbaycanın, həm də bütövlükdə regionun sabitliyi üçün əhəmiyyətlidir.
Güclü dövlətçilik, milli həmrəylik, qanunun aliliyi və suverenliyə hörmət Azərbaycanın davamlı inkişafının əsas şərtlərindəndir. Dövlətlərin bir-birinin daxili işlərinə hörmət etməsi beynəlxalq münasibətlərdə etimadın möhkəmlənməsinə, sülhün və əməkdaşlığın inkişafına xidmət edir.

Cabbarov Ələmdar
YAP Ordubad rayon təşkilatının müavini