Azərbaycanın paytaxtını dəyişmək realdırmı? Qarşıdakı PLANLAR

Azərbaycanda paytaxtın köçürülməsi mövzusu zaman-zaman gündəmə gəlir. Müzakirələr zamanı ilk versiya kimi paytaxtın Gəncə və digər böyük şəhərlərə köçürülə biləcəyi ilə bağlı fikirlər səsləndirilir.

Bu dəfə isə Mətbuat Şurasının sədri Rəşad Məcid Ağdamda və Xankəndidə yeni paytaxt salınmasını təklif edib.

Beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert Əziz Əlibəyli siyasi baxımdan belə bir qərarın verilib-verilməməsi barədə Ölkə.Az-a danışıb. 

O, hesab edir ki, hazırkı vəziyyətdə paytaxtın köçürülməsi Azərbaycan üçün prioritet məsələlərdən biri deyil:

“Ümumiyyətlə, paytaxtların köçürülməsi və ya dəyişdirilməsi sosial, mədəni, iqtisadi, siyasi, hərbi, strateji mövqelərdən və qərarlardan, bir az da dərin şəkildə konstitutsion müzakirələrdən asılıdır. Məncə, inzibati qərarla həll olunması doğru da deyil. Çünki nəticədə bu, sosial bir hadisədir. Onun iştirakçıları cəmiyyətin bütün təbəqələrində təmsil olunan sosial qruplardır. Bunlarsız mümkün deyil. 

Amma bir bu suala cavab vermək lazımdır ki, Azərbaycanın dövlət siyasətinin prioriteti nədir?
Prioritet heç bir halda paytaxtın köçürülməsi deyil. Prioritet bütövlükdə Qarabağa, azad torpaqara qayıdış, yendiənqurmadır. Bunu da bir az ümumiləşdirsək, təhlükəsizlik qayğılarıdır. Çünki yerləşdiyimiz coğrafiyanın ciddi təhlükəsizlik və hərbi problemləri var. Bunları həll etmədən paytaxt dəyişikliyinə getmək nə dərəcədə uyğundur?! Yəni ölkənin öncəliyi paytaxt dəyişdirmək ola bilməz. Bu xüsusda yanaşanda görürük ki, 5 vacib məsələ saysaq, bu, 6-cı yerdə dayana bilər”.

Bununla belə Ə.Əlibəyli hesab edir ki, Bakı paytaxt olaraq coğrafi baxımdan uğursuz mövqedədir:

“Eyni zamanda özümüzü də incə bir məqam üzərindən təkzib etməli oluruq. Bu da hərbi təhlükəsizliyin təminatında Bakının uğursuz bir coğrafiyada yerləşməsi faktorudur. Təsəvvür edin ki, ölkənin strateji idarələri ilə Xəzər dənizi arasındakı məsafə 5-10 km-dir. Bu, dəniz müdafiə sistemlərinə ciddi əngəllər yaradır. Bu mənada bir məntiq də var ki, paytaxt ölkənin mərkəzində olsa daha yaxşıdır.

Əslində, paytaxtın nəzərdə tutulmuş paytaxt kimi köçürülməsi deyil, bəlkə də, mobil paytaxt kimi köçürülməsinə imkan yarana bilər. Bir halda təhsil şəhərciyinin və idarəetmə sturukturundakı qurumların köçürülməsi ola bilər. Amma bu da qarşıdakı müddətdə baş tutacaq bir plan ola bilər. 
Lakin Bakının iqtisadi ağırlığı, infrastruktur mərkəzli olması və əmək bazarını özündə cəmləşdirməsi digər paytaxt ideyalarını uğursuz edir”.

Billurə Yunus