Icma.az
close
up
RU
Bakıda insanların qorxduğu küçə “Karantin” adı haradan yaranmışdı?

Bakıda insanların qorxduğu küçə “Karantin” adı haradan yaranmışdı?

Lent az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Bakının küçələri təkcə ünvanlardan ibarət deyil. Onların hər biri şəhərin keçmişindən bir iz, unudulmuş hadisələrdən bir xatirə daşıyır. Bəzi küçələrin adları məşhur şəxsiyyətlərlə, bəziləri qədim sənətlərlə, digərləri isə vaxtilə həmin ərazidə yerləşən idarə və müəssisələrlə bağlıdır. Paytaxtda elə küçələr də olub ki, adını eşidəndə insanın ağlına ilk olaraq xəstəlik, təhlükə və təcrid düşür.

Belə adlardan biri də “Karantin” idi.

Lent.az-ın “Bizim küçələr” rubrikasında bu dəfə Bakının köhnə xəritələrində iz qoymuş, lakin sonradan adı dəyişdirilmiş Karantin küçəsinin tarixindən bəhs edəcəyik.

Bakıda niyə “Karantin” adlı küçə var idi?

Bu gün karantin dedikdə insanların ilk ağlına yoluxucu xəstəliklər, xəstəxanalar, məhdudiyyətlər və COVID-19 pandemiyası gəlir. Halbuki karantin anlayışının tarixi pandemiyadan xeyli əvvələ gedib çıxır.

XIX əsrdə Bakı Xəzər dənizinin mühüm ticarət məntəqələrindən biri idi. Şəhərə müxtəlif ölkələrdən tacirlər gəlir, gəmilər vasitəsilə mallar daşınırdı. Ticarətin genişlənməsi isə gömrük və sanitariya nəzarətinin təşkilini zəruri edirdi.

Tarixi mənbələr göstərir ki, həmin dövrdə Bakıda ayrıca karantin idarəsi fəaliyyət göstərib.

Yazıçı Qılman İlkin “Bakı və bakılılar” əsərində bu müəssisənin təxminən indiki Qoqol və Həzi Aslanov küçələrinin kəsişdiyi ərazidə yerləşdiyini qeyd edir.

Məhz həmin idarənin yerləşməsi Karantin küçəsinin adının yaranmasını izah edən əsas tarixi məqamdır.

Küçənin adı dəyişdi, tarix isə qaldı

Karantin küçəsi sonrakı dövrlərdə bir neçə dəfə ad dəyişikliyinə məruz qalıb.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin Prezident Kitabxanasında təqdim edilən “Bakının küçə və meydanlarının köhnə və yeni adları” siyahısına əsasən, küçə əvvəlcə Karantin, daha sonra Gənc Pioner, hazırda isə Həzi Aslanov adlanır.

Beləliklə, bir vaxtlar şəhərin sanitariya nəzarəti ilə bağlı tarixini yaşadan küçə sonradan sovet ideologiyasına uyğun ad alıb. Daha sonra isə Azərbaycan xalqının qəhrəman oğlu, iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Həzi Aslanovun adı ilə tanınıb.

Maraqlıdır ki, küçənin köhnə adı bu gün də Bakının keçmişini araşdıranlar üçün tarixi əhəmiyyət daşıyır.

1847-ci ildə nə baş verdi?

Bakıda karantin idarəsinin fəaliyyəti şəhərin gömrük sisteminin inkişafı ilə sıx bağlı olub.

Qılman İlkinin yazdığına görə, 1847-ci ildə karantin idarəsi gömrükxana ilə birləşdirilib.

Gömrük tarixini araşdıran elmi mənbələrdə isə bu proses daha dəqiq tarixlə göstərilir: 1847-ci il mayın 4-də Bakı gömrükxanası Bakı Karantin-Gömrük İdarəsinə çevrilib.

Bu dəyişiklik karantin nəzarətinin tamamilə aradan qalxması deyil, onun gömrük idarəçiliyi ilə birləşdirilməsi demək idi.

Sonrakı illərdə də Bakının karantin-gömrük sistemi fəaliyyətini davam etdirib və inzibati dəyişikliklərə məruz qalıb.

Bəs bu küçədə qorxulu hadisələr baş veribmi?

“Karantin” adı ilk baxışdan küçədə böyük epidemiya və ya faciə yaşandığı təsəvvürünü yarada bilər.

Lakin araşdırılan mənbələrdə küçənin məhz konkret bir epidemiya, kütləvi ölüm və ya faciə səbəbindən belə adlandırıldığı təsdiqlənmir.

Əldə olan məlumatlar adın həmin ərazidə fəaliyyət göstərmiş karantin idarəsi ilə bağlı olduğunu göstərir.

Bu da Bakının küçə adlarının yalnız insanları və hadisələri deyil, şəhərin vaxtilə mövcud olmuş idarəçilik sistemini də yaddaşında saxladığını göstərən maraqlı nümunədir.

Bakının xəritəsindən silinən ad

Bu gün Həzi Aslanov küçəsi ilə hərəkət edən insanların çoxu, yəqin ki, həmin ünvanın bir vaxtlar Karantin adlandığını bilmir.

Halbuki bu ad Bakının Xəzər üzərindən aparılan ticarətinin, gömrük nəzarətinin və XIX əsr şəhər həyatının bir hissəsini xatırladır.

Küçələrin adları zamanla dəyişir. Köhnə lövhələr yeniləri ilə əvəz olunur, binalar sökülür, şəhərin görünüşü başqalaşır. Ancaq tarixi sənədlərdə qalan adlar keçmişin izlərini qorumağa davam edir.

Bakının Karantin küçəsi də belə ünvanlardan biridir. İndi bu ad xəritələrdə görünməsə də, onun arxasında paytaxtın iki əsrə yaxın əvvələ uzanan maraqlı tarixi dayanır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:94
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 19 Noyabr 2026 20:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri