Balıq qiymətləri əl yandırır Ekspert səbələrdən danışdı

Paytaxt bazarlarında balığın qiyməti bahalaşıb.

Xəzər TV bildirir ki, sazan və forel balığına tələbat daha çoxdur. Ümumi olaraq isə balıqların qiyməti 7 manatdan başlayır.

Balıq ticarəti ilə məşğul olan İlkin Novruzov deyir ki, satışda olan dəniz məhsullarının 80%-i yerli məhsullardır. Xaricdən gələn balıqlara da tələbat var. Əvvəlki illərlə müqayisədə balıq mövsümündə məhsul kifayət qədərdir.

Qiymətlə gəlincə mütəxəssis deyir ki, indi məhsula tələbat çoxdur və qiymətlər bazara uyğunlaşdırılır.

Sudak və sazan balıqları da az deyil. Qiymətləri münasibdir.  Ən ciddi qiymət artımı "samon" balığında nəzərə çarpır. Balığın bu növü xarici ölkələrdən gətirilir və hazırda qiymətində 10 manat artım var. Balığın bu növündən həm də suşi hazırlandığı üçün hazırda bu balığa tələbat daha  çoxdur.

 Tanınmış iqtisadçı-ekspert Razi Abbasbəyli “Sherg.az”a söyləyib ki, 2024-cü ilin oktyabr ayında Nazirlər Kabineti diri və soyudulmuş balıq növlərinin idxalına tətbiq edilən rüsumları 0 faiz dən 15  faiz ə qədər artırdı:

“Bu nəticə etibarilə də qiymətlərin bahalaşmasına gətirib çıxardı. Biz artıq 2024-cü  ilin noyabr və dekabr aylarında qiymətlərin təxminən 40  faizə qədər bahalaşdığının şahidi olduq. Bahalaşma prosesi davam edir. Qış fəsli olduğuna görə balıq ovunda müəyyən iqlim şəraiti ilə yaranan çətinliklər, eyni zamanda idxalı çətinləşdirib. Həm idxalın bahalaşması, həm də idxalın azalması nəticə etibarilə də daxili bazarda qiymətlərin bahalaşmasına gətirib çıxarıb. Azərbaycan balıq tədarükündə yalnız 30 faiz daxili imkanları hesabına tələbatı ödəyə bilir. 70 faiz balıq, balıq növləri, balıq məhsulları xarici ölkələrdən idxal olunur. Bu baxımdan da bahalaşma qaçılmazdır və rüsumların da artırılması bahalaşmanı bir qədər də sürətləndirdi. Ölkədəki balıqartırma akvatoriyalarında demək olar ki, son illər tədarük göstəriciləri də azalıb. Belə ki, 2023-cü illə müqayisədə 2024-cü  ildə daxili balıqartırma akvatoriyalarında tədarük göstəriciləri 12 faizdən çox azalıb. Eyni zamanda, süni balıqartırma təsərrüfatlarının da həcmi azalma baş verib. Biz burada bir sıra inzibati basqıların da şahidi olduq. Çünki Ekologiya və Təbii Sərvətlər Naziri süni göllərin kütləvi şəkildə ləğv edilməsi ilə bağlı məhkəmələrə müraciət etmişdi. Bu, 2022-ci  ildə baş vermişdi və Mərkəzi Aran rayonlarındakı  içməli su təminatında da problemlər var idi. Neftçala, Salyan, Saatlı, Sabirabad, İmişli və Zərdab rayonlarında süni balıqartırma göllərinin fəaliyyətinə məhdudiyyətlər tətbiq edilməyə başladı. Səbəb də ondan ibarət idi ki, bu göllər əhalinin içməli su təminatına təsir göstərir. Müəyyən mənada burada haqlı məqamlar da var idi və dövlət qurumu haqlı yanaşma da sərgiləyirdi. Lakin aqrar sektor üzrə balıqçılığın inkişafında biz ciddi şəkildə geriləmənin şahidi olduq". 

Ekspert qeyd edib ki, işğaldan azad edilmiş Şərqi Zəngəzur və Qarabağ iqtisadi rayonlarında kifayət qədər su mənbələri mövcuddur və su mənbələri eyni zamanda balıqartırma potensialımıza da geniş imkanlar yaradır:

"Yəni biz Şərqi Zəngəzurda və Qarabağ iqtisadi rayonunda geniş balıqartırma müəssisələri yarada bilərik. Bununla bağlı olaraq dövlət proqramı qəbul olunub. Təxminən 2023-cü  ildə bu istiqamətdə Zəngilan və Qubadlı rayonlarında 70 milyon manatlıq investisiya layihəsinin icrasına başlanıb. Güman edirəm ki, əgər bu tendensiya davam edərsə, Azərbaycanın balıq və balıq məhsulları üzrə idxaldan asılılığını azaltmaq mümkündür. Əgər bu baş verərsə, əlbəttə ki, qiymətlərin də ucuzlaşması müşahidə edilə bilər. Lakin indiki halda ki,  Azərbaycan idxaldan 70 faiz asılı vəziyyətdədir,  idxala tətbiq edilən rüsumlar artırılıb, balıq artırma akvatoriyaları üçün tələb olunan xərclər çoxalıb. Balıqların artırılması üçün süni mayalanma müəssisələrinin də fəaliyyətində müəyyən azalmalar var və xərclərin də artması bahalaşmanı qaçılmaz edir”.