Başsağlığı əvəzinə mühakimə

Bir ata üçün, bir ana üçün övlad itkisi bəlkə də həyatın ən ağır sınağıdır. Bu ağrını yaşamayan insan onun nə qədər dərin və dağıdıcı olduğunu tam anlaya bilməz. Belə anlarda cəmiyyət olaraq ilk vəzifəmiz dərdi bölüşmək, təsəlli vermək və insanlığımızı göstərmək olmalıdır.

Bir neçə gün əvvəl tanınmış vəkil Fərhad Mehdiyevin qızı Zəhra yol qəzasında həyatını itirdi. Bu xəbəri bir çox insanı sarsıtdı. Mən də çox kədərləndim. Gənc bir ömrün yarımçıq qalması, valideynlərin yaşadığı ağrı və faciənin böyüklüyü hər kəsdə dərin kədər hissi yaratdı. Lakin təəssüf ki, belə hadisələr zamanı sosial şəbəkələrdə fərqli mənzərənin şahidi oluruq.

Faciənin ilk saatlarından etibarən bəzi insanlar başsağlığı verməkdən, ailənin dərdinə şərik olmaqdan daha çox günahkar axtarmağa, hökm verməyə və mühakimə yürütməyə çalışırlar. Elə bil qarşımızda bir insan faciəsi deyil, məhkəmə prosesi dayanıb.

17 yaşlı bir qız həyatını itirib və bu, hər şeydən əvvəl böyük bir faciədir. Amma təəssüf ki, bəzi insanlar bu faciənin qarşısında belə mərhəmət göstərmək əvəzinə qınamağa, ittiham etməyə və təhqir etməyə üstünlük verirlər.
Qızı niyə qınayırsınız? Nəyə görə onun haqqında təhqiramiz fikirlər yazırsınız? Bloger olduğuna görə? Motosiklet sürdüyünə görə? Yoxsa sadəcə tanınmış bir insanın övladı olduğuna görə?

Ölümün qarşısında bütün bu suallar mənasını itirməlidir. Çünki söhbət artıq sosial şəbəkələrdən, baxış saylarından, həyat tərzindən və ya seçimlərdən getmir. Söhbət yarımçıq qalmış bir ömürdən gedir. Söhbət övladını itirmiş bir ailədən gedir.

Bəzən sosial şəbəkələrdəki bəzi rəyləri oxuyanda adam düşünür: bu qədər kin haradandır? Bu qədər qəzəb, bu qədər nifrət nə üçündür? İnsanların başqasının dərdi qarşısında bu qədər sərtləşməsi, mərhəmət hissini itirməsi doğrudan da düşündürücüdür.
Bir ailənin işığı sönüb. Belə bir vaxtda qınamaq yox, anlayış göstərmək lazımdır. Çünki sabah heç kimin hansı ağrı ilə üz-üzə qalacağını heç kim bilmir.

İnsanlar özlərini hakim kürsüsündə hiss edir, hadisənin bütün təfərrüatlarını bilmədən qərarlar verir, ittihamlar səsləndirirlər.

Sosial şəbəkələr bir çox hallarda insanlara fikir bildirmək imkanı yaratsa da, bəzən mərhəmət hissinin arxa plana keçdiyi bir məkana çevrilir. Hər kəs özünü daha ağıllı, daha uzaqgörən, daha təcrübəli göstərməyə çalışır. Ancaq unudulur ki, bu hadisələrin mərkəzində canlı insanlar, dağılan talelər və ömür boyu sağalmayacaq yaralar dayanır.

Ən ağrılı məqamlardan biri də budur ki, valideynlər onsuz da özlərini günahlandırırlar. Övladını itirən ata və ya ana həyatının sonuna qədər "kaş ki" sualları ilə yaşayır. Kənardan deyilən sərt sözlər isə həmin yaraya sadəcə duz səpir.

Cəmiyyət olaraq bəzən susmağı da bacarmalıyıq. Hər fikir səsləndirilməli deyil. Elə məqamlar var ki, insanlığın ən böyük göstəricisi mühakimə etmək yox, anlayış göstərməkdir.

Bir ailənin işığı söndü. Bir evdən bir səs, bir gülüş, bir ümid əbədi olaraq çəkildi. Bir övladın yoxluğu təkcə bir insanın itkisi deyil, bütöv bir ailənin həyatında açılan dərin boşluqdur. Belə bir ağrının qarşısında hökm vermək yox, susmaq, anlayış göstərmək, dua etmək və onların ağrısına hörmətlə yanaşmaq daha məqsədəuyğundur

Çünki bu gün kimin haqlı, kimin haqsız olduğunu müzakirə etməyin zamanı deyil. Bu gün bir ailənin dərdinə hörmətlə yanaşmağın zamanıdır.

Bu gün bir ailə övlad dərdi yaşayır. Belə bir gündə qalib gəlməli olan nə sosial şəbəkə mübahisələri, nə də kiminsə haqlı çıxmaq arzusu deyil. Qalib gəlməli olan mərhəmət, vicdan və insanlıqdır.

Onsuz da övladını itirmiş bir insanın ürəyində sağalmaz yara var. Bir övladın itkisi ilə barışmaq mümkün deyil.
Valideyn yalnız həmin ağrı ilə yaşamağı öyrənir. Belə bir vaxtda deyilən hər sərt söz, yazılan hər düşüncəsiz şərh həmin yaranı bir az da dərinləşdirir. Halbuki heç kimin haqqı yoxdur bir ananın övladı ilə bağlı xatirələrinə kölgə salmağa, onun dərdini ağırlaşdırmağa.

O övlad valideyninin yaddaşında hər zaman məsumluğu, gülüşü, arzuları və sevgisi ilə yaşayacaq. Bu xatirələrə hörmət etmək isə hər birimizin mənəvi borcudur.

Leyla Turan