“Bazarda olan bəzi sürücülər yeni qaydalara uyğunlaşmaq üçün əlavə xərclər ödəyəcək“

“Mopedlərin idarə olunması ilə bağlı yeni tələblərin tətbiqi bazara qısa və orta müddətdə təsirsiz ötüşməyəcək. “A1” kateqoriyalı sürücülük vəsiqəsi, qeydiyyat və dövlət nömrə nişanı kimi tələblər xüsusilə kuryer fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər üçün əlavə maliyyə və inzibati yük yaradır. Bu isə artıq aşağı marja ilə çalışan bir çox fərdi kuryer üçün ciddi qərar nöqtəsi deməkdir: ya əlavə xərcləri qarşılayıb fəaliyyətini davam etdirmək, ya da bazardan çəkilmək”.
Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında iqtisadçı ekspert Asif İbrahimov bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu dəyişikliklərin ilkin mərhələdə kuryer xidmətlərinin qiymətlərinə təsir etməsi ehtimalı yüksəkdir. Çünki bazarda fəaliyyət göstərən sürücülərin bir qismi yeni qaydalara uyğunlaşmaq üçün əlavə xərclərlə üzləşəcək. Digər bir qismi isə bu xərcləri qarşılaya bilmədiyi üçün müvəqqəti və ya tamamilə fəaliyyətdən uzaqlaşa bilər. Nəticədə bazarda təklif azalacaq və bu azalma qiymətlərə təzyiq göstərəcək. Eyni zamanda yaranan əlavə xərclər xidmətlərin maya dəyərinə birbaşa təsir edərək son istehlakçı üçün qiymət artımı ilə nəticələnəcək. Qısamüddətli dövrdə bu artımın hiss olunacaq səviyyədə olması istisna deyil.

Alternativ nəqliyyat vasitələrinə – velosiped və elektrik skuterlərinə marağın artacağı da gözlənilir. Xüsusilə şəhər daxilində qısa məsafələr üçün bu vasitələr daha sərfəli və əlçatan görünə bilər. Lakin onların hava şəraitindən asılılığı, daşıma qabiliyyətinin məhdudluğu və uzun məsafələrdə effektiv olmaması mopedi tam əvəz etməsinə mane olur. Bu isə öz növbəsində çatdırılma müddətinə, xidmət keyfiyyətinə və müştəri məmnuniyyətinə təsir göstərə bilər.

Orta müddətli perspektivdə isə bazarın bu yeni reallığa uyğunlaşacağı ehtimal olunur. Tarix göstərir ki, bazar mexanizmləri və iştirakçılar yeni qaydalara zamanla adaptasiya olur. Sürücülər sənədləşmə prosesindən keçdikcə, şirkətlər isə bu xərcləri optimallaşdırmaq üçün yeni strategiyalar tətbiq etdikcə vəziyyət stabilləşə bilər. Bununla belə, ilkin mərhələdə baş verən qiymət artımının tam olaraq geri qayıtması çətin görünür və müəyyən səviyyədə bahalaşma qalıcı ola bilər.

Digər tərəfdən, bu qərarın uzunmüddətli perspektivdə müsbət tərəfləri də var. Daha sərt tənzimləmə təhlükəsizlik səviyyəsini artırır, qeyri-rəsmi fəaliyyəti azaldır və bazarın daha şəffaf şəkildə fəaliyyət göstərməsinə şərait yaradır. Bu isə həm sürücülər, həm də müştərilər üçün daha etibarlı mühit deməkdir.

Lakin burada incə bir balans məsələsi də ortaya çıxır. Həddindən artıq tənzimləmə iqtisadi aktivliyi zəiflədə, kiçik sahibkarların bazardan çıxmasına səbəb ola və rəqabəti azalda bilər. Rəqabətin azalması isə uzunmüddətli dövrdə qiymətlərin daha da artmasına gətirib çıxara bilər. Buna görə də iqtisadiyyatın tam sərbəst buraxılması ilə ciddi nəzarət arasında optimal tarazlığın tapılması vacibdir.

Bu qərar qısa müddətdə müəyyən çətinliklər və qiymət artımı yaratsa da, düzgün tətbiq və uyğunlaşma mexanizmləri ilə uzunmüddətli dövrdə daha təhlükəsiz, şəffaf və davamlı bir bazar modelinin formalaşmasına zəmin yarada bilər”.