Belarus üçün dörd ssenari: Lukaşenko müharibəyə girəcəkmi?

...Polşa Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun (PISM) eksperti Anna Maria Dyner Centrum Europy-yə verdiyi müsahibədə Belarusun müharibədə iştirakı üçün dörd mümkün ssenarini açıqlayıb və qeyd eetdib ki, onların ehtimalı ilk növbədə Rusiyanın strategiyasından və Ukraynadakı müharibədə hadisələrin necə inkişaf etməsindən asılıdır.

SİA bu barədə Belarus saytlarına istinad edir.

Şimal cəbhəsi...

Ekspertin Centrum Europy jurnalisti ilə söhbəti zamanı müzakirə edilən ilk ssenari, Putinin Rusiyasının sonda şimal cəbhəsi açmaqla Lukaşenkonu Ukrayna ilə müharibəyə qoşulmağa məcbur edəcəyini fərz edir.

Lakin Anna Maria Dynerin sözlərinə görə, bu, yalnız Rusiya həqiqətən Ukraynanı boğmaq və müharibəni qazanmaq istədikdə mümkündür.

Axı, Rusiyanın Ukrayna ilə müharibəni bitirmək istəmədiyini, lakin müxtəlif səbəblərdən davam etdirməli olduğunu fərz etsək, belə bir ssenari "ehtimal olunmayan hesab edilə bilər". Ekspert qeyd edir ki, bu ssenari şimal cəbhəsinin açılması təhlükəsini artıra bilər.

...Bu mümkündür. Brest bölgəsindən cənuba (Ukraynanın - red.), sərhədimiz boyunca Volın və Lvov bölgələrinə hücum təsəvvür edə bilərik. Sadəcə dəmir yolunu partlatmaq kifayətdir və bu, böyük problem olardı, - deyə ekspert qeyd edib.

Belarusun hərbiləşdirilməsi...

İkinci ssenari, hərbi əməliyyatlarda birbaşa iştirak etmədən Belarusun hərbiləşdirilməsinin artırılmasıdır. Bu, Moskvaya Minskin Ukrayna və ya NATO ölkələri ilə münaqişə vəziyyətində vəziyyəti müstəqil şəkildə idarə edə biləcəyinə dair bir siqnal ola bilər.

...Lukaşenko həqiqətən də ölkəni müdafiə edə bilən silahlı qüvvələrinə sahib olduğunu nümayiş etdirmək istəyə bilər. Həm Rusiyadan, həm də müəyyən dərəcədə NATO-dan, Dayner qeyd edir.

Eyni zamanda, o, Belarus hakimiyyətinin NATO-nu real təhlükə kimi görmədiyini və güc nümayişinin əsasən Rusiyaya yönəlmiş ola biləcəyini vurğulayır: “...Belarus təbliğatı bir şeydir, amma faktiki hərbi biliklər tamamilə başqa bir şeydir. 2019-cu ildə Belarus Müdafiə Nazirliyinin nümayəndələri açıq şəkildə NATO-nu təhlükə kimi qəbul etmədiklərini bildirdilər. Onlar NATO-nun Belarusa hücum etməyəcəyini bilirlər, ona görə də güclərini Rusiyaya nümayiş etdirməlidirlər.”

Suvalki boşluğu və Polşaya hücum...

Üçüncü ssenari Baltikyanı bölgədə mümkün münaqişəni əhatə edir. Belarus birbaşa iştirak etməyə bilər, lakin bu, NATO-ya ərazisini müdafiə edəcəyini və Suvalki boşluğundan sıxışdırılmasına icazə verməyəcəyini bildirən bir siqnaldır.

Nəhayət, dördüncü ssenarini - Belarus və Rusiyanın Polşaya birgə hücumunu - Dayner ən az ehtimal olunan hesab edir: “...Bu, NATO-nun şərq cinahındakı ən böyük ölkəyə qarşı zərbə deməkdir və bu ölkə buna qarşı durmaq gücünə malikdir.”

Ekspertin fikrincə, belə bir addım, xüsusən də Ukraynaya qarşı uzunmüddətli müharibə nəzərə alınmaqla, Rusiya üçün çox riskli olardı. Bu, ikinci cəbhəni açacaqdı. Ümumiyyətlə, Dayner hesab edir ki, ən təhlükəli ssenari tammiqyaslı münaqişə deyil, xüsusən də Baltikyanı bölgədə NATO-nun cavab verməyə hazırlığını sınaya biləcək məhdud təxribatlar olacaq.

Əli Babayev