Bəs alma? Alma heç kimə gərək deyil?

Gənc nəsil üçün tanış olmasa da, orta və yaşlı azərbaycanlıların çoxunun yaddaşında qalmış “Alma almaya bənzər” filmində Nadir babanın bir sualı var idi: “Bəs alma? Alma heç kimə gərək deyil?” Bu sadə sual əslində dərin mənəvi sarsıntının ifadəsi idi. Həyatın rəmzi, bərəkətin, sevginin, insanlığın simvolu olan “alma” – yəni insan – sanki artıq heç kimə lazım deyil. Bu sual bu gün, müasir dünyanın amansız reallıqları fonunda daha da ağır səslənir.

Bu gün dünyanın müxtəlif bölgələrində qanlı münaqişələr davam edir. Onların içində ən çox diqqət çəkənlərdən biri Rusiya-Ukrayna müharibəsi, digəri isə İsrailin Yaxın Şərqdə apardığı hərbi əməliyyatlardır. Hər gün onlarla insan həyatını itirir, ailələr dağılır, şəhərlər və kəndlər yerlə-yeksan olur. Binalarla birgə insanlar da uçuruma yuvarlanır – həm fiziki, həm mənəvi baxımdan. Yaşamaq üçün zəruri olan infrastruktur dağıdılır, təbiətə isə illərlə geri qaytarıla bilməyəcək zərər vurulur.

Qəribəsi və ən acınacaqlısı odur ki, bütün bu faciələr dövlətlər tərəfindən fəxrlə statistika kimi təqdim olunur. Məsələn, Rusiya bildirir: “Zərbəmiz nəticəsində Ukrayna ərazisində 10 nəfər öldü, onlarla insan yaralandı”. İsrail qeyd edir: “Ordumuzun dəqiq zərbələri nəticəsində ölən və yaralananların sayı dəqiqləşdirilir.” Ukrayna və HƏMAS tərəfləri də oxşar açıqlamalarla çıxış edirlər.

Lakin bu soyuq rəqəmlərin arxasında ömür və ölüm gizləndiyi tərəfləri maraqlandırmır. Onlara statistika olaraq qarşı tərəfə daha çox zərər vermək lazımdır. Bəs ölən insanlar? Onlar da insan deyilmi? Onların da yaşamaq, gülmək, sevmək, yaşlanmaq hüququ yox idimi?

Xüsusilə uşaqların ölümü... Bu, sadəcə qurban deyil – bu, insanlığın cəsədidir.

Uşaqlar öləndə, gələcək ölür. Qorxu içində susmuş bir uşaq bəşəriyyətin vicdanında əbədi iz buraxır.

Azərbaycan xalqı bu acını yaxşı tanıyır. Otuz ildən çox torpaqlarımız işğal altında qaldı. Biz çox əzab çəkdik, amma bizi ən çox ağrıdan – Xocalı soyqırımı zamanı qətlə yetirilmiş uşaqların və qadınların fotoları oldu. O körpənin donmuş, qan içindəki üzü bir millətin ürəyini titrətdi. Biz o fotoda həm göz yaşlarımızı gördük, həm də susqun qəzəbimizi.

Amma biz eyni zamanda müharibənin içində belə insanlığımızı qorumağı bacardıq. Düşmənin dinc əhalisinə toxunmadıq. 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı da bir nəfər də olsun mülki şəxsə zərər verilmədi. Çünki biz bilirdik – müharibə təkcə silahla deyil, vicdanla da aparılır.

Torpaqlarımızı azad etdik, bəli. Amma insanlığımızı da itirmədik. Çünki bizə görə, müharibənin də bir mənəviyyatı olmalıdır. Uşaqlar, qadınlar, qocalar – müharibənin deyil, həyatın iştirakçılarıdır.

Bu gün isə insan həyatının qiyməti heçə enib. Kimdən nə qədər insan ölüb – bu, artıq statistikadır. Halbuki əsl dərd - ümumiyyətlə insanların ölməsidir. Ölümün milliyyəti, vətəndaşlığı, dini olmur. O, hər ailəyə eyni cür daxil olur - sükutla, göz yaşı ilə, boş qalan bir beşiklə...

İnsan yaşamaq üçün doğulub. Onun yaşamaq hüququ heş bir əmrlə, heç bir sərəncamla, heç bir siyasi məqsədlə əlindən alına bilməz. Bu hüquq Tanrıdan gəlir. Və Tanrı ədaləti gec də olsa, yerini tapır.

Bəlkə də Nadir baba yenə soruşardı: “Bəs alma? Alma heç kimə gərək deyil?”

Cavab isə bizim əməllərimizdə gizlidir. Əgər bir gün "alma" yenidən gərək olacaqsa, bu, yalnız insan canının dəyəri bərpa olunandan sonra mümkün olacaq.

Qadir Həzi