Beyni kiçildən vərdiş: 20 illik araşdırmanın nəticəsi açıqlandı

ABŞ-də aparılan 20 illik araşdırma göstərib ki, orta yaş dövründə uzun müddət televiziya izləmək gələcəkdə beynin quruluşunda mənfi dəyişikliklərlə əlaqəli ola bilər. 
Bizim.Media xəbər verir ki, alimlər yaddaşla əlaqəli beyin nahiyələrinin kiçilməsi və ağ maddədə zədələnmə əlamətlərinin artdığını müəyyən ediblər.
Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, risk yalnız uzun müddət oturaq qalmaqdan deyil, həmin vaxt hansı fəaliyyətlə məşğul olmaqdan da asılıdır.
Qeyd edək ki, bu araşdırma müşahidə xarakteri daşıyır və televiziya izləməyin birbaşa beyin kiçilməsinə səbəb olduğunu sübut etmir. Yalnız bu iki amil arasında əlaqə müəyyən edilib.
ABŞ-nin Cənubi Kaliforniya Universitetinin alimləri orta yaşı 53 olan təxminən 1700 nəfərin məlumatlarını təhlil ediblər. İştirakçılardan boş vaxtlarında nə qədər tez-tez televiziya izlədikləri soruşulub. Təxminən 20 il sonra çəkilən MRT görüntüləri əsasında onların beyin quruluşu qiymətləndirilib.
 

Nəticələr göstərib ki, televiziya izləmə tezliyi yüksək olan şəxslərdə yaddaşla əlaqəli beyin sahələrinin həcmi daha kiçik olub. Həmçinin frontal və oksipital paylarda kiçilmə, beynin müxtəlif hissələri arasında məlumat ötürülməsini təmin edən ağ maddədə isə daha çox zədələnmə əlamətləri müşahidə edilib.

Universitetin Bioloji Elmlər və Antropologiya professoru Devid Reyxlen bildirib ki, indiyədək aparılan tədqiqatlar əsasən insanların nə qədər müddət oturduğuna diqqət yetirirdi. Onun sözlərinə görə, yeni nəticələr oturaq vəziyyətdə hansı fəaliyyətin yerinə yetirilməsinin də ən az müddət qədər vacib olduğunu göstərir.
Araşdırmanın maraqlı nəticələrindən biri də odur ki, işi səbəbindən uzun müddət masa arxasında oturan şəxslərdə eyni dəyişikliklər qeydə alınmayıb. Alimlər hesab edirlər ki, problem həlli, diqqət və zehni fəallıq tələb edən fəaliyyətlər passiv televiziya izləməsindən fərqli təsir göstərə bilər. Buna görə də kitab oxumaq, işləmək və ya digər zehni fəaliyyətlər televiziya qarşısında passiv vaxt keçirmə ilə eyni hesab edilmir.
Tədqiqat zamanı televiziya izləmə ilə əlaqəli dəyişikliklərin kişilərdə daha qabarıq olduğu da müəyyən edilib.
Bununla belə, alimlər araşdırmanın müəyyən məhdudiyyətlərinin olduğunu vurğulayıblar. Televiziya izləmə müddəti iştirakçıların öz məlumatlarına əsaslanıb və tədqiqatın əvvəlində onların MRT görüntüləri mövcud olmayıb. Buna görə də nəticələr səbəb-nəticə əlaqəsi kimi deyil, statistik əlaqə kimi qiymətləndirilməlidir.
Mütəxəssislər xüsusilə orta yaş dövründə televiziya qarşısında keçirilən vaxtın azaldılmasının və zehni fəallığı artıran vərdişlərə üstünlük verilməsinin beyin sağlamlığı üçün faydalı ola biləcəyini bildirirlər.
Bizim.Media