Bəzi həkimlərin bahalı dərman preparatı yazmaqda məqsədi NƏDİR?

“Bahalı firma dərmanı yazan həkimlərin bu davranışının bir neçə mümkün səbəbi var. Əsas səbəb apteklərlə və ya dərman firmaları ilə qeyri-rəsmi əməkdaşlıq ola bilər. Bu əməkdaşlıq çərçivəsində həkimlərə maddi və ya qeyri-maddi faydalar təklif olunur”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında həkim-pediatr Səbinə Məmmədova deyib.

Onun sözlərinə görə, bəzi həkimlər dərman firmalarının marketinq təzyiqlərinə məruz qalır və onların məhsullarını təyin edir: “Dərman firmaları tez-tez həkimləri təlimlərə və ya konfranslara dəvət edir, bu da qərarlarına təsir edə bilər. Apteklər bəzən satışları artırmaq üçün həkimlərlə razılaşma əldə edir. Bu prosesdə həkimlər müəyyən komissiyalar və ya üstünlüklər əldə edə bilərlər. Bəzi hallarda, həkimlər alternativ dərmanlar haqqında kifayət qədər məlumatlı olmaya bilər.

Daha ucuz və eyni təsirə malik dərmanlar haqqında məlumat çatışmazlığı bu problemi dərinləşdirir. Etik prinsipləri pozan bəzi həkimlər şəxsi maraqlarını üstün tuta bilər. Həkimlər dərman firmalarının təbliğat materiallarından təsirlənə bilər. Sistem şəffaflığı olmadığı hallarda belə hallar daha da yayılır.

Xəstələr isə bu vəziyyətdən ən çox zərər görən tərəfdirlər. Xəstələr bahalı dərmanların təsirinə uyğun olub-olmadığını sorğulamalı, tənzimləyici orqanlar bu məsələlərə ciddi nəzarət etməli, aptek və həkim əməkdaşlığı qanunlarla qadağan edilməli, həkimlərin fəaliyyətində şəffaflıq artırılmalı, dərman firmalarının həkimlərə təsiri minimuma endirilməli və alternativ dərmanlar haqqında məlumat daha çox yayılmalıdır.

Xəstələr ikinci bir rəy almaq hüququndan istifadə edə bilərlər. Problem sistematik və tənzimləmə yolu ilə həll edilməlidir. Bu məsələdə cəmiyyətin və dövlətin birgə səyi vacibdir”.

Ayşən Vəli