Icma.az
close
up
RU
Bir az buz, bir az maye: Alimlər suyun yeni halını kəşf etdi Plastik

Bir az buz, bir az maye: Alimlər suyun yeni halını kəşf etdi Plastik

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Tədqiqatçılar müəyyən edib ki, Plastik Buz VII Günəş sisteminin digər hissələrində yüksək temperatur və təzyiq şəraitində formalaşır.

Hər kəs suyun üç halını bilir: bərk, maye və qaz. Lakin alimlər müəyyən edib ki, Günəş sisteminin digər hissələrində yüksək temperatur və təzyiq şəraitində formalaşan, sözdə ekzotik və ya plastik buz olan Plastik Buz VII də mövcuddur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering" yazır.

"Plastik fazalar həm bərk cisimlərin, həm də mayelərin xüsusiyyətlərini birləşdirən hibrid hallardır. Plastik buzdakı su molekulları buzda olduğu kimi sərt kubik şəbəkə yaradır, lakin maye suya bənzər pikosaniyəlik fırlanma hərəkəti göstərir", deyə Fransa Milli Elmi Tədqiqatlar Mərkəzinin (CNRS) tədqiqat rəhbəri Livia Eleonora Bove izah edib.

Nəşr qeyd edir ki, 15 ildən çox əvvəl Fransaın Laue-Langevin İnstitutu (ILL) alimləri kompüter modelləşdirmə vasitəsilə plastik buzun ekstremal şəraitdə formalaşa biləcəyini proqnozlaşdırmışdılar. Tədqiqatçılar plastik buzun yaranması üçün lazım olan yüksək temperatur və təzyiq şəraitini yenidən yaratmaq üçün müasir neytron spektrometrlərindən və xüsusi avadanlıqlardan istifadə ediblər.

İndi isə neytronların kvazi-elastik səpilməsi (QENS) vasitəsilə alimlər bu ekzotik halda su molekullarının quruluşunu və dinamikasını araşdıra biliblər. Məlum olub ki, plastik buzdakı molekulların hərəkəti kompüter modelləşdirmədə proqnozlaşdırılandan daha mürəkkəbdir.

Daha sonra kompüter modelləşdirmə ilə "Markov zənciri analizi" adlanan statistik metodun birləşməsi plastik buzdakı su molekullarının davranışını daha dəqiq başa düşməyə imkan verib. Modelləşdirmə göstərib ki, molekullar sərbəst fırlanmaq əvəzinə müəyyən dördqat sxem üzrə fırlanmağa meyllidir.

Alimlər həmçinin adi buzla plastik buz arasındakı keçidi araşdırırlar. Bu keçidi anlamaq başqa bir ekzotik faza olan superion su haqqında ipuçları verə bilər.

"Bu keçidin ya birinci dərəcəli, ya da davamlı olacağı proqnozlaşdırılır, bu istifadə olunan modelləşdirmə metodundan asılıdır", deyə Bove izah edib.

Alimlər hesab edirlər ki, bu ekzotik plastik buz və superion su formaları Günəş sistemimizdəki bəzi buzlu dünyaları, məsələn, peykləri (Qanimed və Kallisto) və planetləri (Uran və Neptun) anlamaq üçün əsas ola bilər.

Fərziyyə olunur ki, bu ekzotik su formaları göy cisimlərinin dərinliklərinin əhəmiyyətli hissələrini təşkil edə bilər.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 24 Fevral 2025 22:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri