Icma.az
close
up
RU
Bir az buz, bir az maye: Alimlər suyun yeni halını kəşf etdi Plastik

Bir az buz, bir az maye: Alimlər suyun yeni halını kəşf etdi Plastik

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Tədqiqatçılar müəyyən edib ki, Plastik Buz VII Günəş sisteminin digər hissələrində yüksək temperatur və təzyiq şəraitində formalaşır.

Hər kəs suyun üç halını bilir: bərk, maye və qaz. Lakin alimlər müəyyən edib ki, Günəş sisteminin digər hissələrində yüksək temperatur və təzyiq şəraitində formalaşan, sözdə ekzotik və ya plastik buz olan Plastik Buz VII də mövcuddur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering" yazır.

"Plastik fazalar həm bərk cisimlərin, həm də mayelərin xüsusiyyətlərini birləşdirən hibrid hallardır. Plastik buzdakı su molekulları buzda olduğu kimi sərt kubik şəbəkə yaradır, lakin maye suya bənzər pikosaniyəlik fırlanma hərəkəti göstərir", deyə Fransa Milli Elmi Tədqiqatlar Mərkəzinin (CNRS) tədqiqat rəhbəri Livia Eleonora Bove izah edib.

Nəşr qeyd edir ki, 15 ildən çox əvvəl Fransaın Laue-Langevin İnstitutu (ILL) alimləri kompüter modelləşdirmə vasitəsilə plastik buzun ekstremal şəraitdə formalaşa biləcəyini proqnozlaşdırmışdılar. Tədqiqatçılar plastik buzun yaranması üçün lazım olan yüksək temperatur və təzyiq şəraitini yenidən yaratmaq üçün müasir neytron spektrometrlərindən və xüsusi avadanlıqlardan istifadə ediblər.

İndi isə neytronların kvazi-elastik səpilməsi (QENS) vasitəsilə alimlər bu ekzotik halda su molekullarının quruluşunu və dinamikasını araşdıra biliblər. Məlum olub ki, plastik buzdakı molekulların hərəkəti kompüter modelləşdirmədə proqnozlaşdırılandan daha mürəkkəbdir.

Daha sonra kompüter modelləşdirmə ilə "Markov zənciri analizi" adlanan statistik metodun birləşməsi plastik buzdakı su molekullarının davranışını daha dəqiq başa düşməyə imkan verib. Modelləşdirmə göstərib ki, molekullar sərbəst fırlanmaq əvəzinə müəyyən dördqat sxem üzrə fırlanmağa meyllidir.

Alimlər həmçinin adi buzla plastik buz arasındakı keçidi araşdırırlar. Bu keçidi anlamaq başqa bir ekzotik faza olan superion su haqqında ipuçları verə bilər.

"Bu keçidin ya birinci dərəcəli, ya da davamlı olacağı proqnozlaşdırılır, bu istifadə olunan modelləşdirmə metodundan asılıdır", deyə Bove izah edib.

Alimlər hesab edirlər ki, bu ekzotik plastik buz və superion su formaları Günəş sistemimizdəki bəzi buzlu dünyaları, məsələn, peykləri (Qanimed və Kallisto) və planetləri (Uran və Neptun) anlamaq üçün əsas ola bilər.

Fərziyyə olunur ki, bu ekzotik su formaları göy cisimlərinin dərinliklərinin əhəmiyyətli hissələrini təşkil edə bilər.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:194
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 24 Fevral 2025 22:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see313

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see302

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see289

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see283

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see279

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see269

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see251

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see248

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see245

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see241

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see240

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see238

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see234

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see227

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see226

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see221

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see202

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see197

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see193

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri