Icma.az
close
up
RU
Menu

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Bir xalqın azadlıq yürüşü necə başladı? 38 il əvvəl meydanda baş verənlər

Bir xalqın azadlıq yürüşü necə başladı? 38 il əvvəl meydanda baş verənlər

Icma.az xəbər verir, Bizim media saytına əsaslanaraq.

Bu gün qalib və qürurlu Azərbaycan xalqı fəxrlə Dirçəliş Gününü qeyd edir. Ona görə “fəxrlə” deyirəm ki, 38 il əvvəl- uğurunda mübarizəyə qalxan xalqımızın bütün ülvi və müqəddəs arzuları bu gün reallaşıb. Və bu gün imzalar içində imzamız var. Dünyada mövcud olan minlərlə xalqın tarix boyu arzuladıqları və görmək istədikləri müstəqil dövlətçiliyi reallığa çevirən 200 millətdən biri məhz bizik. Bu gün Azərbaycan BMT və digər beynəlxalq təşkilatların tam hüquqlu üzvüdür. 
Ən önəmlisi bu gün Azərbaycan qlobal problemlərin müzakirə edildiyi bir ölkə, beynəlxalq iqtisadi əlaqələrin tənzimləyicisi, körpüsü olan bir coğrafi məkandır.
38 il əvvəl mübarizə necə başladı?
Məlum olduğu kimi 1998-ci ilin fevralında Xankəndində erməni separatçıları Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü hədəfə alan hərəkata başladılar. Bu təxribatın çox güclü siyasi və maliyyə dəstəkçiləri vardı. 
Belə ki, Ermənistan hökuməti, xaricdəki erməni diasporu və ən başlıcası SSRİ rəhbərliyi Qarabağdakı separatçıları açıq şəkildə dəstəkləyirdi. Vəziyyət o qədər qorxunc idi ki,  SSRİ-nin prezidenti Mixael Qorbaçovun arvadı Raisa Qorbaçova xaricdəki erməni diasporundan aldığı küllü miqdarda rüşvət müqabilində Qarabağın rəsmi şəkildə Ermənistana satıldığı danışılırdı. 
Əslində proseslər də bu istiqamətdə inkişaf edirdi. 
Təbii ki, ovaxtkı Azərbaycan hakimiyyəti bu məsələyə çox loyal yanaşırdı. Xalqın etirazları isə müxtəlif yollarla susdurulurdu. Və belə vəziyyətdə Azərbaycan xalqı SSRİ-nin təzyiqlərini neytrallaşdırmaq və öz haqq səsini dünyaya çatdırmaq üçün sosial məsələni irəli sürdü. 
Səbəb isə çox sadə idi: ermənilər Şuşa yaxınlığındakı Topxana meşəsindəki qiymətli ağacları qırıb Ermənistana daşıyırlar. Buna etiraz olaraq xalq ayağa qalxdı.
Azadlıq meydanında ilk mitinq necə təşkil edildi?
Şahidlər bilir ki, azadlıq hərəkatının hərəkətverici qüvvəsi o zamankı Azərbaycan Dövlət Universiteti, indiki Bakı Dövlət Universiteti idi. 
O zaman mən Jurnalistika fakültəsinin ikinci kursunda oxuyurdum. Qiyabi təhsil aldığımız üçün payız smestrimiz noyabr ayında olurdu. Məhz noyabrın 17-də “Orta əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ndən imtahanımız var idi. İmtahanı isə professor Əlyar Səfərli götürəcəkdi. Rəhmətlik o qədər tələbkar idi ki, hamımız həyəcandan titrəyirdik. 
Və saat 12-də Əlyar müəllim asistenti ilə auditoriyaya daxil oldu. Salam verdikdən sonra amiranə səslə dedi ki, “kim imtahana hazır deyil, ayağa qalxsın”.
Bir-birimizin üzünə baxdıq. Nə baş verdiyini anlamadıq. İki nəfər həyəcanla ayağa qalxdı.
Əlyar müəllim qalxanlara “oturun” dedi. Sonra da hündür səslə bildirdi ki, “hamınıza istədiyiniz qiyməti yazacam, amma bir şərtlə ki, buradan çıxıb bir nəfər kimi hamınız birbaşa Lenin adına meydanına (o vaxt Azadlıq meydanının adı belə idi) gedəcəksiniz”.
Həyəcandan və sevincdən hamı bir ağızdan “Azadlıq” deyə qışqırmağa başladı.
Univeritetdən çıxıb Elmlər Akademiyası metrosuna tərəf getdik. Metronun qarşısında artıq yüzlərlə adam vardı. Bəzi adamlar əllərində müxtəlif plakatlar tutmuşdu. İndiki 28 may metrosundan çıxıb Hökumət evinə tərəf gedəndə ərazidə çoxlu mülki və polis geyimində adamlar vardı. 
İnsafən heç kim bizi durdurmaq istəmədi. Və meydana çatdıq. Artıq meydanda yüzlərlə adam vardı. Səsucaldıcı vasitəsi ilə aparıcılar “Topxanaya azadlıq” deyə qışqırırdı.
Təbii ki, digərləri kimi biz də bu çağırışı təkrarlayırdıq. Getdikcə insanların sayı artırdı. Saat 14-15 radələrində meydanda yüzminlərlə insan vardı. 
Xeyli çıxışlar oldu. Və sonda qərara alındı ki, qətnamə qəbul edilsin. Qətnamənin ilk bəndində deyilirdi ki, “Azərbaycan hökuməti iqtisadi əlaqələri kəsəcəyi haqqında Ermənistana qəti xəbərdarlıq etməlidir. Televiziyada birbaşa canlı yayımla Topxana meşəsində nə işlər görüldüyü göstərilsin”.
Başqa tələblər də vardı... 
Son tələbsə bu idi ki, “burada oturub gecələmək şərtilə 24 saata şərtimizə əməl olunmasa, nümayiş qeyri-müəyyən vaxtadək uzanacaq”. Noyabrın 17-dən 18-ə keçən gecə indiki Azadlıq meydanında çadırlar quruldu, tonqallar qalandı.
Həmin gecəni minlərlə soydaşlarımız kimi meydanda keçirdik. Noyabrın 18-də səhər meydana bir neçə yük maşını gəldi. Bəlli oldu ki, maşınlar yemək gətirib. Yeməkləri isə sevilən müğənnimiz Zeynəb Xanlarova göndərib.
O gündən başlayaraq bir həftə ərzində gecə-gündüz meydanda qaldıq. Noyabrın 24-də Bakıda fövqəladə vəziyyət elan edildi. Bu səbəbdən meydana giriş-çıxış məhdudlaşdırıldı. Lakin xeyli insan hərbçilərin mühasirəsində sona qədər mübarizələrini apardılar.
Dekabrın 3-də hakimiyyət mitinqçilərdən meydanı tərk etməyi tələb etdi. Dekabrın 4-də isə gecə hərbçilər hücum edib zorla meydanı boşaltdılar, burada gecələyən mitinqçiləri həbs etdilər.
Meydan dağıldıqdan sonra da bir neçə gün Bakıda və başqa şəhərlərdə etiraz tətili və nümayişləri keçirildi.
Kimlər yada düşür?
17 günlük azadlı mücadiləsi unudulmaz hadisələrlə yadda qaldı. Bu barədə çox danışılıb. Amma mən yadımda qalan bəzi şəxsləri ehtiramla yad etmək istəyirəm. Onlardan biri BDU-nun professor Vəkil Hacıyevdi. Mitinqlər zorakılıqla dağıdılanda və həbslər sırasında Vəkil müəllim o qədər fiziki zorakılığa məruz qaldı ki, nəticədə  sağlamlığını və ağlını itirdi. Ömrünün sonlarında doğma Universitetdən də işdən çıxarıldı. Həyatının sonu çox faciəli oldu.
Başqa bir tanınmış şəxssə Hatəmi Tantəkin oldu. O da zindanlarda döyüldüyü üçün xəstəlik tapdı və unudularaq Əhmədlidəki kasıb mənzilində acınacaqlı bir sonluq yaşadı.
Meydan hərəkatı ilə bağlı bu gün çox danışmaq olar. Amma heç bir dəlil nəticəni dəyişməyəcək.
Nəticəsə odur ki, Azadlıq meydanında noyabrın 17-də qalanan ocaqların şöləsi bütün dünya azərbaycanlıların qəlbinə yayıldı. Və Azərbaycanın üçrəngli milli bayrağı sovet dövründə ilk dəfə rəsmi olaraq 17 noyabr 1990-cı ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü və iştirakı ilə Naxçıvan Ali Sovetində qaldırıldı. 
2020-ci ildə isə Topxana meşəsi və işğal altında olan 20 faiz torpaqlarımız Ali Baş Komandan İlham Əliyevin başçılığı ilə Ermənistanın silahlı qüvvələrindən azad edildi. 2023-cü ilin 20 sentyabrında isə Azərbaycanın bütün ərazilərində suveren hüquqlarımız təmin edildi.
Beləcə 17 noyabr 1988-ci ildə dirçələn xalqımız nəhayətində öz ülvi arzularına çatdı. Və bu gün azad və suveren Azərbaycanda müstəqilliyimiz və ərazi bütövlüyümüz uğurunda həyatlarını və sağlamlıqlarını itirməş hər kəs ehtiramla yad edilir.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media 
 

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:70
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 17 Noyabr 2026 13:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see284

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see280

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see277

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see270

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see260

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see256

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see236

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see227

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see224

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see213

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see212

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see209

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see209

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see207

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see204

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see197

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see194

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see183

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri