Biz beş il də geciksəydik...

Əlbəttə, postmüharibə dövründən çox şey gözləyirdik. O gözləntilərin arasında artıq doğrulanlar da var, hələ doğrulmayanlar da. Məsələn, dünya birliyindən işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpasına miqyaslı yardım gözləyirdik, ancaq doğrulmadı, alınmadı. Başqa gözləntilər də öz yerində.

Ancaq bir gözlənti reallaşır; Azərbaycan təkcə Şimal və Cənub arasında sıxışıb qalan ölkə vəziyyətində çıxdı. Bu, qələbə sayəsində mümkün oldu. Rusiyanın, İranın təzyiqləri xeyli neytrallaşdırıldı və Azərbaycan Qərbə yönəlik siyasətində ABŞ-la yaxşı dil tapdı, Şərqə yönəlik siyasətində isə Çinlə anlaşa bildi.

Artıq Azərbaycan ABŞ-ın 907-ci düzəliş sanksiyası altında əzilən dövlət durumunu arxada buraxıb. Müharibədən əvvəl Azərbaycan bu düzəlişin dondurulması üçün çalışırdısa, bu gün onun ləğvi üçün Amerika administrasiyası ilə fəal işləyir.

Baxın, əgər Azərbaycan olaraq biz torpaqlarımızı azad etməyi beş il gecikdirmiş olsaydıq, Ağ Evin astanasından qalib dövlət kimi yox, məğlub durumunda daxil olsaydıq, orda bizi necə qarşılayardılar! Bunu göz önünə gətirək.

Biz beş il əvvəl bu qələbəni qazanmasaydıq, dünyanın qarşısında hansı riskli vəziyyətə düşə bilərdiksə, onu Ukraynanı bugünkü halı və Ukrayna ərtafında gedən proseslər aydın göstərir. Biz də əlli milyonluq xalqıq, on milyondan bir az çoxumuz Azərbaycanda yaşayır, qalan 40 milyon başqa ölkələrdə. Ancaq Ukraynanın elə öz əhalisinin sayı müharibəyə qədər 50 milyon nəfərə yaxın idi. Bu cür çoxsaylı Avropa xalqının taleyi ilə bu şəkildə oynayanların Azərbaycana necə yanaşacağını təsəvvür etmək çətin olmamalıdır.

Odur ki, beş il əvvəlki bu tarixi qələbəmizin önəmi birə beş artır. Biz əslində ölkəni Ukraynanın bugünkü vəziyyətinin oxşarından xilas etmişik. Ona görə də bu qələbəni qazananların, bu dövlətin, ordunun dəyərini bilmək lazımdır. Biz təkcə Ermənistana qalib gəlməmişik, biz beynəlxalq siyasətdəki ikili standartlara, çoxbaşlı oyunlara qalib gəlmişik. Vaxt vardı, beynəlxalq platformalarda, Qərb strukturlarında Ukraynanın, eləcə də, Gürcüstanın və Moldovanın ərazi bütövlüyü dəstəklənirdi, səs verilirdi, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləmək "yaddan çıxırdı". İndi həmin o Qərb nəinki Gürcüstanın, Moldovanın ərazi bütövlüyünü bərpa edə bildi, əksinə Ukraynanın ərazisini özü bölüb Rusiyaya peşkəş etmək planı qurur. Azərbaycan isə öz ərazi bütpvlüyünü özü dəstəklədi və öz suverenliyini də özü qazandı. Bunu edən lider prezident İlham Əliyev oldu. İndi onlarla Avropa dövlətinin başçıları, eləcə də, ABŞ prezidenti birləşib birlikdə Ukraynanı xilas edə bilmir. Ancaq Azərbaycanda bunu ölkənin öz rəhbəri özü təkbaşına gerçəkləşdirib. Kim bu fikirlə razı deyilsə, ABŞ-ın və Avropanın "sülh" planlarına da baxsın, Azərbaycana da nəzər yetirsin. Qərbin dəstəklədiyi Ukraynanın ərazisi işğal olunur, dağıdılır, həmin vaxt Qərbin dəstəkləmədiyi - beş il əvvələdək: "Münaqişəsinin hərbi həlli yoxdur" deyə təzyiq altında saxladığı Azərbaycan işğaldan azad etdiyi ərazilərdə bərpa-quruculuq işləri aparır. Bu gün Ukraynada insanlar öz ev-eşiyindən didərgin düşür, Azərbaycanda isə əks proses gedir: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində evlər tikilir, şəhərlər, kəndlər salınır, keçmiş köçkünlər öz yurduna qayıdır. Kim bu fərqləri görə bilmirsə, onunla heç hər hansı polemikaya girişməyə belə dəyməz.

P.S. Bu müqayisələrlə biz Ukrayna xalqının mübarizəsinə kölgə salmaq niyyətində deyilik; həmin mübarizə, həmin iztirablar, bu ağır yaşantılar bizə çoxdan tanışdır. Ona görə də Ukrayna xalqının bugünkü ağrılarını canımızda, qanımızda hiss edə bilirik. Biz müharibəyə ekrandan, efirdən baxan xalq deyilik, biz müharibənin içindən keçib gəlmişik. Nə demək olduğunu yaxşı başa düşürük. Bizim göstərdiyimiz müqayisə isə Ukraynanın taleyi ilə oynanılan qanlı oyunlara diqqət çəkmək üçündür. Bütün bu baş verənlərdən sonra hələ də Ukraynanın müttəfiqləri (ya da Ukraynanın müttəfiq bildiiyi dövlətlər, mərkəzlər) bir ortaq qərara gəlib, bu ölkəni xilas edə bilmirlər. Bu, çox acı mənzərədir. Həm də çox ağrılı...

Yazıçı-publisist, əməkdar jurnalist Bahəddin Həzi, bizimyol.info