BMT ekspertləri Avropa Şurasının miqrasiya bəyannaməsi ilə bağlı narahatlıq ifadə ediblər

Bakı, 9 iyun, AZƏRTAC

BMT ekspertləri çərşənbə axşamı Avropa Şurasının bu yaxınlarda qəbul etdiyi miqrasiya ilə bağlı Kişineu Bəyannaməsi ilə bağlı dərin narahatlıqlarını bildiriblər.

AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, ekspertlərin yazılı bəyanatında qeyd olunub: “Miqrasiya idarəçiliyi insan hüquqlarına əsaslanmalıdır. Sərhəd idarəçiliyi işgəncə, pis rəftar və digər ciddi zərərlərin qadağan edilməsi, effektiv vasitələr və ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi hesabına başa gələ bilməz”.

May ayında qəbul edilən Kişineu Bəyannamənin məqsədi Avropa insan hüquqları sisteminin miqrasiya işlərində necə fəaliyyət göstərməli olduğunu aydınlaşdırmaq və dövlətlərin sərhədlərinə nəzarət etmək hüququnu təsdiqləmək kimi qəbul edilir. Lakin tənqidçilər bunun ikisəviyyəli hüquqlar sistemi yaratmaq və məhkəmələrə müdafiəni daha dar şəkildə şərh etmək üçün siyasi təzyiqi artırmaq riskini daşıdığını iddia edirlər.

Bəyanatda xatırladılır ki, miqrasiya məsələlərində Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasını yenidən balanslaşdırmağı iddia edən son siyasi təşəbbüslər insan hüquqlarının pozulmasını normallaşdırmaq və dövlətlərin öhdəliklərinin məhdudlaşdırıcı şərhlərini təşviq etmək riskini daşıyır.

Ekspertlər bildiriblər: “Bəyannamənin əvvəllər ifadə etdiyimiz narahatlıqları, o cümlədən məcburi miqrasiya nəzarətinin prioritetləşdirilməsini, sığınacaq almaq üçün məhdudiyyətləri, həbs və geri qaytarılmaların genişləndirilməsini, qanuni prosesin zəiflədilməsini və miqrantların ölümünə, işgəncəyə, pis rəftara, məcburi yoxa çıxmasına və ya təqibinə səbəb ola biləcək digər hərəkətləri gerçəkləşdirməsindən məyusuq”.

Onlar xəbərdarlıq ediblər ki, Bəyannamənin dövlətlər üçün potensial olaraq həddindən artıq qiymətləndirmə sərbəstliyinə yenidən vurğusu “ölkələrin Konvensiya üzrə öhdəliklərini pozan və Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi tərəfindən müstəqil nəzarəti sarsıdan tədbirləri əsaslandırmaq üçün vasitəyə çevrilməməlidir”.

Ekspertlərin bəyanatında deyilir ki, rəftarı qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan kimi qiymətləndirmək həddi yüksək və sabit qalmalı, eyni zamanda xarici vətəndaşların ekstradisiyası və ya deportasiyası qərarlarına lazımsız məhdudiyyətlərdən imtona edilməlidir.

BMT ekspertləri bildiriblər: “Xatırlatmaq istəyirik ki, bu məhdudiyyətlər işgəncə və pis rəftarın qadağan edilməsinin praktikada mütləq olmasını təmin etmək üçün mövcuddur”. Onlar daha sonra insan hüquqları sisteminin və qanunun aliliyinin etibarlılığının əsas prinsiplərə ciddi şəkildə riayət olunmasından asılı olduğunu vurğulayaraq əlavə ediblər: “Dövlətlər yalnız hər bir şəxsin hüquqlarına hörmət etməklə və ayrı-seçkilik olmadan Konvensiya çərçivəsində öhdəliklərini yerinə yetirə bilər”.