BMT nin Baş katibi qlobal miqrasiya hesabatını təqdim edib

Bakı, 28 fevral, AZƏRTAC

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş Baş Assambleyanın qeyri-rəsmi iclasında üzv dövlətlərə Təhlükəsiz, Nizamlı və Mütəmadi Miqrasiyaya dair Qlobal Saziş üzrə son ikiillik hesabatı təqdim edib.

AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, Baş katibin sözlərinə görə, 2024-cü ildə təxminən 304 milyon insan miqrasiya edib və bu, dünya əhalisinin 3,7 faizinə bərabərdir. Miqrant uşaqların nisbəti 12-14 faiz arasında olub, yəni, təxminən 37-42 milyon nəfər təşkil edir.

Quterreş üzv ölkələrin daimi nümayəndələrinə bildirib ki, hesabatda bir həqiqət açıq şəkildə ortaya qoyulur: “Miqrasiya böhran deyil. Əsl böhran onu birlikdə idarə edə bilməməkdir”.

Qlobal Saziş heç bir ölkənin miqrasiyanı təkbaşına idarə edə bilməyəcəyini vurğulayır, xüsusən də beynəlxalq ictimaiyyət iqlim dəyişikliyi, demoqrafik proseslər və ya iqtisadi transformasiya kimi çətinliklərlə üzləşdiyi bir vaxtda birgə fəaliyyət daha aktual hala gəlir.

Baş katib qeyd edib ki, “insan mobilliyi” dünyanı dərindən formalaşdırsa da, qlobal reaksiya çox vaxt qorxu, bölünmə və ambisiyalar ilə idarə olunub. O deyib: “Qitələr boyunca miqrantlar siyasi xal qazanmaq üçün istifadə olunur və bu, dağıdıcı humanitar nəticələrə gətirib çıxarır. Onlar ictimai müzakirələrdə insanlıqdan kənarlaşdırılır. Miqrantların iqtisadiyyata və cəmiyyətlərə verdiyi böyük töhfələrə baxmayaraq, onlar bəşər ailəsinin hər bir üzvünə məxsus hüquqlardan və ləyaqətdən məhrum edilirlər”.

O vurğulayıb ki, bu mənfi proses miqrasiya üçün təhlükəsiz və müntəzəm yolların - məsələn, əmək sxemləri və ailələrin yenidən birləşməsinin daha da məhdudlaşdırıcı hala gəldiyi, insanları qaçaqmalçılara müraciət etməyə və təhlükəli səyahətlərə çıxmağa məcbur etdiyi bir vaxtda baş verir.

BMT-nin Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının (BMqT) Aralıq dənizinin mərkəzi kimi dəniz keçidlərinin ən ölümcül marşrutlar arasında qaldığını təsdiqləməsindən bir gün sonra dərc olunmuş hesabata görə, Qlobal Sazişin qəbulundan bəri 48.000-dən çox miqrant həlak olub və ya itkin düşüb.

A. Quterreş bildirib: “Hər il minlərlə kişi, qadın və uşağın təhlükəsiz alternativlər olmadığı üçün ölməsi və ya itkin düşməsi mənəvi böhrandır”. O, miqrantların cinayətkar deyil, qurban olduqlarını vurğulayıb: “Əsl cinayətkarlar ümidsizlikdən faydalanan, təhlükəsiz alternativlərin olmamasından istifadə edən və əməkdaşlıq uğursuz olduqca, daha da inkişaf edən amansız qaçaqmalçılıq və insan alveri şəbəkələridir. Onlar məsuliyyətə cəlb olunmalı və ədalət məhkəməsi qarşısında cavab verməlidirlər”.

Hesabatda bildirilir ki, bir çox ölkə müqavilənin qəbulundan bəri mühüm addımlar atıb, o cümlədən müntəzəm yolları genişləndirmək, əmək mobilliyi təşəbbüslərini gücləndirmək, dənizdə axtarış-xilasetmə işlərini təkmilləşdirmək, eləcə də daha təhlükəsiz qayıdışları və reinteqrasiyanı dəstəkləmək istiqamətində işlər görülüb. Lakin irəliləyiş qeyri-bərabərdir və bugünkü reallıqlar fonunda yetərli deyil. Baş katib miqrasiya idarəçiliyinin “hüquqlara əsaslanan, genderə və uşaqlara həssas” olmasının vacibliyini bildirib. O qeyd edib ki, görülən tədbirlər, həmçinin milli suverenliyə və insan ləyaqətinə hörmətə əsaslanmalıdır.

Baş katib bildirib ki, may ayında keçiriləcək Beynəlxalq Miqrasiya İcmalı Forumu ölkələri qətiyyətli və ölçülüb-biçilmiş şəkildə hərəkətə keçməyə təşviq etməlidir. O, əməkdaşlıq vasitəsilə miqrasiya idarəçiliyinin sabit, dinc və çiçəklənən bir dünya üçün nəinki mümkün, həm də vacib olduğunu vurğulayıb. “Miqrasiya bəşəriyyətin tarixi qədər qədim bir hekayədir: cəsarət, dözümlülük və qarşılıqlı fayda amillərinə əsaslanır. Bizim vəzifəmiz onun heç vaxt ölüm və ümidsizlik hekayəsinə çevrilməməsini təmin etməkdir”, -deyə Quterreş bəyan edib.

O, ölkələri Qlobal Sazişi “hər bölgədə, hər marşrutda, hər miqrant üçün reallaşdırmağa” çağırıb.