Icma.az
close
up
RU
Bu, ədəbi imitasiyadır Əli Novruzovun hekayəsi niyə alınmayıb?

Bu, ədəbi imitasiyadır Əli Novruzovun hekayəsi niyə alınmayıb?

Icma.az, Kulis.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Kulis.az Əli Novruzovun "Matsoni" hekayəsi haqqında Orxan İsmayılovun yazısını təqdim edir.


Əli Novruzovun "Matsoni" adlı hekayəsi ilk baxışda müasir minimalizm ruhunda yazılmış sadə məişət səhnəsi təsiri bağışlayır. Lakin diqqətlə yanaşdıqda bu yazının həm struktur baxımından zəif qurulduğu, həm də ideya-məzmun baxımından kifayət qədər bəsit və əsaslandırılmamış bir parçaya çevrildiyi görünür.

Ədəbi əsərin əsas dayaqlarından biri olan süjet xətti "Matsoni"də demək olar ki, yoxdur. Hekayə boyunca bir adamın köşkdən qatıq almağa getməsi, bankaları evdə unutması və satıcının ona bir neçə cümlə ilə cavab verməsi kimi gündəlik və bədii dəyər daşımayan məqamlar əsərin bütün mətnini təşkil edir. Belə bir süjet kasadlığı hekayənin məqsədi və mesajı ətrafında ciddi suallar doğurur. Sual: bu hadisənin ictimai, psixoloji və ya estetik dəyəri yoxdursa, bu mətn niyə yazılıb?

Hekayədəki dialoqlar yazıçının sadəlik adı altında süni olaraq heç nə demədən nəsə deməyə çalışmaq cəhdindən başqa bir şey deyil. Mətn oxucunu nə düşündürür, nə də emosional bir reaksiyaya səbəb olur. Bu, bədii məqsədsizlikdir.

Hekayədəki “matsoni” (qatıq) simvol kimi təqdim oluna bilər. Bəzi oxucular bu qatığın “istehlak”, “köhnə dəyərlərə bağlılıq” kimi simvolik anlamlar daşıdığını düşünə bilər. Amma müəllifin bu simvolu dərinləşdirmək üçün heç bir təşəbbüs göstərməməsi, onu kontekstə oturtmaması, sadəcə fon kimi istifadə etməsi bu ehtimalı zəiflədir.

Hekayədə ən çox təkrarlanan, diqqət yetirilən məqam hər kəsin matsoni almaq üçün əl-ayağa düşməsidir. Bu məqam sanki hansısa ideyanın simvoluna çevrilmək istəyir. Lakin kontekstdə heç bir fikir, heç bir dönüş, heç bir ironiya təqdim edilmədiyindən bu epizodlar sadəcə absurd təkrara çevrilir. Ədəbi ironiyanın olması üçün gərginlik və dərin məna lazımdır – bu isə hekayədə yoxdur.

Əsərin dili kifayət qədər yaxşı səviyyədə olsa da, bu üslub öz sadəliyindən yararlana bilmir. Sadə üslub güclü psixoloji müşahidə və metaforik dərinliklə birləşəndə təsirli olur. Burada isə sadəlik, sadəcə dilin funksional olmasına gətirib çıxarır. Bədii obrazlılıqdan, təsvir gücündən və daxili ritmdən əsər-əlamət yoxdur.

Əgər hamı matsoni üçün hərəkətə keçirsə, deməli, ya qıtlıq var, ya da kütləvi çaşqınlıq. Amma yazıçı bunların heç birini göstərmir. O, sadəcə bunu deyir və keçir. Ədəbiyyat isə bu qədər səthi olmamalıdır.

Ümumilikdə, “Matsoni” hekayəsi bütövlükdə müasir ədəbi mühitində geniş yayılmış bir tendensiyanın – “ədəbi mətn yazmadan ədəbi mətn yazmağı göstərmək” cəhdinin tipik nümunəsidir. Bir növ, mətn özünü ədəbiyyat kimi təqdim edir, amma mahiyyət etibarilə, içində ədəbiyyat adına az şey vardır. Başqa sözlə, bu, ədəbi imitasiyadır.

“Ekspo 2025”də Azərbaycan Milli Günü təşkil olunub "Naxçıvan" TV-nin sədri vəzifəsindən azad edildi “Uzaq şəhər”in “Alya”sı: “Bir-birimizə çox öyrəşmişik...”
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:306
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 02 İyul 2025 15:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see322

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see321

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see314

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see304

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see300

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see296

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see295

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see267

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see266

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see258

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see255

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see253

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see247

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see244

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see242

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see241

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see205

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see201

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri