Bu il amnistiya verilməyəcək! Komitə sədri

Yeni il və Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Günü münasibətilə amnistiya aktının imzalanacağı ilə bağlı mətbuatda və sosial şəbəkələrdə müxtəlif iddialar yayılıb. 

Hətta tanınmış hüquq müdafiəçisi Əliməmməd Nuriyev də bu məsələyə toxunub və mediaya açıqlamasında deyib:

“Hazırda bununla bağlı məlumatlar yayılır. Milli Məclis tərəfindən amnistiya qərarı verilə bilər. 2025-ci il Azərbaycan Respublikasında “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilib. Bu, Azərbaycanın həyatında böyük bir hadisədir. Bu il həm də Zəfərimizin 5-ci il dönümüdür”, - o deyib.

Qeyd edək ki, amnistiya elə bir normativ-hüquq aktıdır ki, o, hüquq pozuntuları törətmiş şəxslərin fərdi olaraq müəyyənləşdirilməmiş dairəsi barəsində qəbul edilir və həmin şəxsləri, onlara qarşı tətbiq olunmuş və ya oluna biləcək sanksiyalardan (cəzalardan) azad edir, yaxud yüngülləşdirir.

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 95-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin 19-cu bəndinə əsasən, amnistiya məsələlərinin həlli Milli Məclisin səlahiyyətinə aiddir.

Modern.az-a açıqlamasında Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin sədri Zahid Oruc bildirib ki, bu il həm də əfv institutunun yubileydir:

“Söhbət yalnız "Suverenlik və Konstitusiya İli"ndən getmir. 70-dən artıq əfv qərarı nəticəsində 9000-dən çox məhkum azadlığa buraxılıb. Təcrübə onu göstərir ki, bu dövr ərzində bağışlanan, cəmiyyətə, öz ailəsinə dönən şəxslər təkrar cinayət törətməyiblər. Bu o deməkdir ki, dövlətin məramı nəticə verib, həmrəylik doğurub, həmin şəxslər islah olunublar. Bu çox mühüm məsələdir. Günə-gün cəzasını çəkib azadlığa çıxan şəxslərlə müqayisədə Prezident tərəfindən əfv edilən şəxslər presedent yaradan addımlar atmayıblar.
Aministiya aktından danışırıqsa, indiyə kimi 10-dan çox belə akt qəbul edilib və on minlərlə insana tətbiq edilib. 90-cı illərdə ölkədəki xaos şəraiti, silahlı dəstələrin hakimiyyət uğrunda mübarizələri məhbusların sayında artım  yaratmışdı. Dövlət bu məsələni də tənzimlədi. 70 rəqəmini ona görə söylədim ki, bu bəzən ildə iki və hətta 3 əfv qərarının verilməsi anlamına gəlir”.

Komitə sədri bu il aministiya aktının elan edilməsinin real olmadığını söyləyib:

“İl başa çatır, bu mərhələdə aministiyanın veriləcəyini real saymırıq. Çünki bu məsələ müəyyən hazırlıq tələb edir, əfv konkret şəxsələrə, aministiya isə maddələrə, qanunvericilik aktlarına şamil olunur. İndiki şəraitdə yalnız onu demək olar ki, ölkədə əhalinin 100 min nəfərinə düşən məhbusların sayı beynəlxalq prakitika ilə müqayisədə orta göstəricidir. Lakin qanunvericilik sisteminin liberallaşması, yəni humanistləşməsi ilə bağlı ölkə başçısının addımları vəziyyəti dəyişib. Cəza məcəlləsində 300-dən artıq maddə dəyişdi. Buna isə dekriminallaşma adı verilir. Və “cəza bilərziyi” anlayışı gəlib. 3500-dən artıq məhkum evində cəzasını çəkir, amma təbii ki, qolunda məlum nəzarət qurğusu ilə birlikdə. Aministiyada yalnız bir mexanizm olsa da, geniş insanları əhatə etsə də, son deyil. Digər mexanizmlər, şərti cəza ilə əvəzetmə vasitəsilə insanlar azadlığına qovuşa bilər. O üzdən hazırda bu il ərzində müddət baxımından aministiya aktının elan ediləcəyi real sayıla bilməz. Gələn il aministiya aktının elan edilib-edilməyəcəyi ilə bağlı isə indidən nəsə demək çətindir”.