Bu ölkədə qadınların orta ömür uzunluğu ilk dəfə 90 ili keçə bilər

Cənubi Koreyada qadınların doğulduğu andan gözlənilən orta ömür uzunluğu 2030-cu ilədək ilk dəfə 90 ili keçə bilər. Bu nəticə 2017-ci ildə dərc olunmuş elmi araşdırmada irəli sürülüb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "The Space Daily" nəşrinin yazdığına görə, araşdırmada bu nəticənin qəti fakt deyil, statistik ehtimal olduğu vurğulanır. Tədqiqat müəlliflərinin hesablamalarına əsasən, Cənubi Koreyada qadınların orta ömür uzunluğunun 2030-cu ilədək 90 ili keçməsi ehtimalı 57 faiz təşkil edir.

Araşdırmaya görə, 90 faizlik ehtimalla bu göstəricinin ən azı 86,7 ilə çatacağı proqnozlaşdırılır. Bu rəqəm 2012-ci ildə dünyada qeydə alınmış ən yüksək milli göstəricidən daha yüksəkdir.

Araşdırma necə aparılıb?

"35 sənayeləşmiş ölkədə gələcək ömür uzunluğu: Bayes ansamblı modelləri əsasında proqnozlar" adlı araşdırmaya London İmperial Kollecinin alimləri Vasilis Kontis və Məcid Ezzati rəhbərlik ediblər. Tədqiqat Dünya Səhiyyə Təşkilatı (DST) ilə əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanıb.

Alimlər proqnoz üçün yalnız bir statistik modeldən istifadə etməyiblər. Onlar tarixi ölüm göstəricilərini müqayisə edərək 21 müxtəlif proqnoz modelini birləşdiriblər. Bu metod meteoroloji proqnozlarda istifadə olunan yanaşmaya bənzəyir və nəticələrin daha etibarlı hesab edilməsinə imkan yaradır.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, 2030-cu ildə Cənubi Koreyada qadınların orta ömür uzunluğu təxminən 90,8 il ola bilər. Bu göstərici Fransa, İspaniya və Yaponiya kimi ölkələr üçün proqnozlaşdırılan təxminən 88 illik göstəricini üstələyir.

Niyə məhz Cənubi Koreya?

Araşdırma müəllifləri Cənubi Koreyanın yüksək nəticəsini bir neçə əsas amillə izah edirlər.

Onların fikrincə, ölkənin uğurunda aşağıdakı amillər mühüm rol oynayır:

* demək olar ki, bütün əhalini əhatə edən milli tibbi sığorta sistemi;

* ürək-damar xəstəlikləri riskinin effektiv idarə olunması;

* qadınlar arasında siqaret çəkmə səviyyəsinin aşağı olması;

* əhali arasında arterial təzyiqin nisbətən aşağı səviyyədə olması;

* uşaqlıq dövründə keyfiyyətli qidalanma;

* təhsil və səhiyyə xidmətlərinə geniş çıxış.

Məcid Ezzati bildirib ki, Cənubi Koreya əhalinin böyük hissəsinin keyfiyyətli səhiyyə və təhsil imkanlarından faydalanmasına nail olub. Onun sözlərinə görə, əsas üstünlük yalnız yüksək səviyyəli tibbi xidmət deyil, keyfiyyətli səhiyyə xidmətlərinin bütün əhali üçün əlçatan olmasıdır.

Proqnoz hələ təsdiqlənməyib

2023-cü ilin məlumatlarına görə, Cənubi Koreyada qadınların doğulduğu andan gözlənilən orta ömür uzunluğu 86–87 il arasında dəyişir.

COVID-19 pandemiyası səbəbindən bu göstərici 2022-ci ildə azalsa da, sonradan yenidən artım qeydə alınıb. Alimlər qeyd edirlər ki, 2030-cu ilədək 90 illik həddə çatmaq üçün artım tempinin qorunması vacibdir.

Eyni zamanda, tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, 90 il göstəricisi yalnız statistik ehtimaldır və bu proqnozun reallaşıb-reallaşmayacağı yalnız 2030-cu ilin ölüm statistikası açıqlandıqdan sonra məlum olacaq.

Uzunömürlülüklə yanaşı demoqrafik problem

Məqalədə diqqət çəkilən digər mühüm məqam Cənubi Koreyanın eyni zamanda dünyanın ən aşağı doğum səviyyəsinə malik ölkələrindən biri olmasıdır.

Belə ki, ölkədə hər qadına düşən orta uşaq sayı bir nəfərdən azdır.

Alimlərin fikrincə, əhalinin daha uzun yaşaması böyük nailiyyət olsa da, aşağı doğum səviyyəsi gələcəkdə səhiyyə, pensiya və sosial müdafiə sistemləri üçün ciddi çağırışlar yaradacaq.

Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, uzunömürlü cəmiyyət yalnız uğur göstəricisi deyil, həm də dövlət üçün əlavə sosial və maliyyə yükü deməkdir. Buna görə də yaşlanan əhali ilə bağlı uzunmüddətli planlaşdırma xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Aydın