Bu ölkələr Yeni ilə milyonlar xərcləyir ARAŞDIRMA

Yeni il bir çox ölkələrdə möhtəşəm atəşfəşanlıq şouları, bəzədilmiş küçələr və kütləvi tədbirlərlə təmtərahlı formada qeyd olunur.

Bəs görəsən, hər il gördüyümüz möhtəşəm Yeni il gecələrinə ən çox nə qədər xərc çəkilir? Dünyanın hansı ölkəsində Yeni il üçün böyük maliyyə vəsaiti ayrılır?

Lent.az-ın araşdırmasına əsasən, dünyada Yeni il tədbirinə ən çox pul ayıran şəhər Nyu -Yorkdur.

Nyu-York hər il Times Square meydanında ənənəvi Yeni il topunun enməsi mərasimi və atəşfəşanlıq şousu ilə tanınır. Bu möhtəşəm tədbirin təxmini illik büdcəsi 6 milyon ABŞ dolları civarındadır. Büdcə vəsaiti əsasən Times Square-də səhnənin qurulması, məşhur müğənnilərin çıxışları və təhlükəsizlik tədbirlərinə sərf olunur. Atəşfəşanlıq şousu da Manhattan siluetini işıqlandırır və hər dəqiqə təxminən 1,600 fişəngin atılması ilə müşayiət olunur. Tədbir pulsuz olsa da, ərazidə bir milyonadək insan toplanır və televiziya vasitəsilə bütün dünyada milyardlarla izləyici bu anı canlı seyr edir.

Nyu-Yorkdan sonra ikinci sırada London yer alır.

London şəhəri Hər il Thames çayı sahilində təşkil olunan atəşfəşanlıq şousu ilə dünyanın diqqətini çəkir. Son illərin məlumatlarına görə, Londonun Yeni il gecəsi üçün ayırdığı büdcə təxminən 3,8–4 milyon funt sterlinq təşkil edir. Məsələn, 2023-2024-cü illərdə keçirilən atəşfəşanlıq mərasiminin rəsmi büdcəsi bilet satışlarından əldə olunan gəlir də daxil olmaqla, 4 milyon funta yaxın olub. Bu məbləğin yalnız kiçik bir hissəsi birbaşa fişənglərə sərf olunur. Həmin illərdə isə təxminən 12,000 ədəd fişəng atılıb. Büdcənin qalan hissəsi təhlükəsizlik, meydançanın qurulması, səs və işıqlandırma sistemləri, həmçinin izdihamın idarə olunması üçün əlavə mühafizə və nizamlayıcı personalın təmin edilməsinə xərclənir. London rəhbərliyi bu xərcləri şəhər üçün faydalı investisiya kimi dəyərləndirir. Hər il 100 minə yaxın insan ödənişli biletlərlə canlı izləmə zonasına toplaşır, on milyonlarla insan isə televizorda Londondakı möhtəşəm mənzərəni seyr edir. Bu görüntülər Londonun beynəlxalq imicinin möhkəmlənməsinə, eləcə də Yeni il ərəfəsində şəhərə axın edən turistlərin sayəsində yerli iqtisadiyyata milyonlarla funt sterling gəlir gətirməsinə səbəb olur.

Üçüncü yerdə Sidney dayanır

Yeni ili ilk qarşılayan böyük şəhərlərdən biri olan Sidney, limanındakı möhtəşəm atəşfəşanlıq göstərisi ilə məşhurdur. Hər il keçirilən 12 dəqiqəlik gecə yarısı fişəng-fəvvarə şousuna təxminən 4–5 milyon ABŞ dolları büdcə ayrılır.

Dubay

Son illərdə Dubay şəhəri Yeni il atəşfəşanlığı üzrə ən təmtəraqlı və bahalı şouları ilə tanınıb. Xüsusilə Bürc Xəlifə göydələnindən atılan möhtəşəm fişənglər və işıq-lazer şouları dünyanın ən bahalı Yeni il proqramlarından hesab olunur. 2014-cü ildə Dubay 500 mindən çox fişəng ataraq Ginnesin rekordunu qırmış və cəmi 6 dəqiqə çəkən həmin şou təxminən 6 milyon ABŞ dollarına başa gəlmişdi. Bu göstərici həmin il Dubayı Sidney, London, Edinburq və Rio-de-Janeyro kimi şəhərləri geridə qoyaraq dünyanın ən bahalı Yeni il atəşfəşanlıq şousu mövqeyinə yüksəltmişdi.

Honq Konq

Hong Konq şəhəri Victoria limanı üzərindəki rəngarəng Yeni il atəşfəşanlığı ilə tanınır. Bu şəhərdə ənənəvi 12 dəqiqəlik gecə yarısı fişəng şousu üçün son illərdə təxminən 1,8 milyon ABŞ dolları məbləğində büdcə ayrılır. Hong Konqda atəşfəşanlıq xərcləri digər meqapolislərlə müqayisədə bir qədər az olsa da, unudulmamalıdır ki, burada 2020-2022-ci illərdə kütləvi tədbirlər müəyyən ictimai-siyasi səbəblər və pandemiya üzündən məhdudlaşdırılmışdı. Bununla belə, Hong Konqun Yeni il fişəngləri yüksək binalarla əhatələnmiş unikal liman mənzərəsi fonunda çox təsirli görünür və on minlərlə sakin və turist tərəfindən canlı izlənilir. Büdcə vəsaiti əsasən limanda atılan fişənglərə, səma işıqları və lazer effektlərinə, həmçinin mərkəzi saat qülləsindən atılan mini-fișəng  şoularına sərf olunur. Qeyd edək ki, bəzi qeyri-rəsmi mənbələr Hong Konqda Yeni il şousunun ümumi xərclərinin 8,5 milyon funt sterlinqə qədər ola biləcəyini iddia etsələr də, rəsmi məlumatlara görə təkcə fişəng nümayişinin birbaşa dəyəri göstərilən məbləğdən xeyli aşağıdır. Buna baxmayaraq, Hong Konq hökuməti və sponsorlara aid olan bu xərclər şəhərə bayram gecəsi və sonrasında turizm gəlirləri şəklində əhəmiyyətli fayda gətirir.

Rekord göstəricilər və xüsusi hallar

Bəzi hallarda ölkələr və şəhərlər xüsusi tədbirlər üçün rekord məbləğlərdə vəsait xərcləyiblər. Məsələn, Abu Dabi (BƏƏ) yeni il olmasa da, 2009-cu ildə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin 37-ci Milli Günü şərəfinə rekord dərəcədə bahalı 20 milyon ABŞ dolları dəyərində atəşfəşanlıq şousu keçirmişdi. Bu fişəng nümayişi 55 dəqiqə davam etməklə həmin dövr üçün dünya rekordu sayılıb. Yenə Körfəz regionunda Küveyt şəhəri 2012-ci ildə konstitusiyanın 50 illiyi münasibətilə 15 milyon dollar xərc qoyaraq 1 saatlıq atəşfəşanlıq tədbiri ilə Ginnesin dünya rekorduna düşmüşdü. Bu kimi tədbirlər adətən bir dəfəlik xüsusi bayramlara aid olsa da, göstərir ki, bəzi regionlar dünya rekordlarını qırmaq naminə atəşfəşanlığa misli görünməmiş vəsait ayırmağa hazırdırlar.