Bu peşə sahiblərində xərçəngdən ölüm riski yüksəkdir

Harvard Universitetinin alimləri təyyarə heyətinin üzvlərində bəzi xərçəng növlərindən ölüm hallarının digər peşə sahibləri ilə müqayisədə daha çox olduğunu müəyyən ediblər.

Lent.az “Fox News Digital”a istinadən xəbər verir ki, tədqiqatçılar ABŞ-də 500-dən çox peşə üzrə məlumatları müqayisə ediblər.

Nəticələrə əsasən, pilot və təyyarə bələdçiləri radiasiya ilə əlaqələndirilən xərçəng xəstəliklərindən ölüm göstəricisinə görə ilk sırada yer alıblar.

Alimlər bunun əsas səbəblərindən birinin kosmik radiasiya ola biləcəyini bildiriblər. Təyyarə atmosferdə yüksəldikcə onun heyəti daha çox ionlaşdırıcı şüalanmanın təsirinə məruz qalır.

Araşdırma zamanı 2020–2024-cü illər ərzində qeydə alınmış təxminən 13 milyon ölüm haqqında şəhadətnamə nəzərdən keçirilib. Məlumatlar arasında 14 minə yaxın pilot və 7 min təyyarə bələdçisi də olub.

Tədqiqatçılar süd vəzi və qalxanabənzər vəzi xərçəngi, leykoz, limfoma, melanoma, prostat vəzi xərçəngi, həmçinin beyin və mərkəzi sinir sisteminin şişlərini araşdırıblar. Siqaretin nəticələrə təsir etməməsi üçün ağciyər xərçəngi təhlilə daxil edilməyib.

Nəticələrə görə, radiasiya ilə əlaqələndirilən xəstəliklər təyyarə bələdçiləri arasındakı bütün ölüm hallarının 6,9, pilotlar arasında isə 6,7 faizini təşkil edib. Bu, araşdırılan peşələr arasında ən yüksək göstərici olub.

ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin məlumatına əsasən, aviasiya işçiləri ildə təxminən 3–6 millizivert kosmik radiasiyaya məruz qalırlar. Müqayisə üçün, ölkə boyunca on dəfə gediş-gəliş uçuşu edən sərnişin təxminən 0,4 millizivert şüalanma alır. Beləliklə, ekipaj üzvlərinin illik şüalanma dozası adi sərnişinlərdən 8–15 dəfə çox ola bilər.

Alimlər aviasiya işçiləri üçün xərçəng müayinələrinin daha erkən yaşlarda başlanmasını təklif ediblər. Bununla yanaşı, araşdırmanın yalnız statistik əlaqəni göstərdiyi, kosmik radiasiyanın xərçəngə birbaşa səbəb olduğunu sübut etmədiyi vurğulanıb. Adi sərnişinlərin isə havada daha az vaxt keçirdikləri üçün narahat olmalarına əsas olmadığı bildirilib.