“Bu qaydalar qanunvericilikdən çıxarılmalıdır” millət vəkili

“Mən, hörmətli Əli Hüseynlinin o fikri ilə razıyam ki, həqiqətən də Ədliyyə Nazirliyində aparılan kadr islahatlarından sonra orada müsbət dəyişikliklər baş verməkdədir, o cümlədən məhkəmə qərarlarının icrası ilə bağlı vəziyyət müsbətə doğru dəyişir. Amma qeyd etmək istəyirəm ki, hər il təqribən 1 milyona yaxın iş məhkəmələrdən icraata göndərilir, onun cəmi 270 mini 2024-cü ildə icra olunub.”.
Xalqcəbhəsi.az xəbər verir ki, bunu Ədalət, Hüquq, Demokratiya (ƏHD) Partiyasının sədri, Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədr müavini Qüdrət Həsənquliyev parlamentin bu gün keçirilən plenar iclasında “İcra məmurları haqqında”, “İcra haqqında” və “Ədliyyə orqanlarında qulluq keçmə haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsinin birinci oxunuşda müzakirəsi zamanı deyib.
Millət vəkili əlavə edib: “Düşünürəm ki, bu bizim hamımızı ciddi narahat etməlidir. Ona görə məhkəmə-hüquq islahatları dərinləşdirilməlidir. İcra məmurları haqqında qanuna dəyişiklik edilir. Münasibət bildirmək istədiyim bir məsələ ondan ibarətdir ki, əvvəllər “Ədliyyə orqanlarında qulluqkeçmə haqqında” qanuna görə, ədliyyə orqanlarında işə qəbul bir qayda olaraq müsabiqə qaydasında həyata keçirilirdi. Yazılı imtahan, sonra da söhbətləşmə idi.
Bundan sonra 6 aylıq stajorluq müddəti tətbiq olunurdu, əgər o stajor kimi özünü doğruldarsa 1 il sənaq müddəti idi və sonra isə o, daimi işə qəbul olunurdu. İndi əlavə olunur ki, imtahan və söhbətdən sonra şəxs 3 aylıq icbari təlimə cəlb olunacaq. 3 ay ərzində bu adam başqa yerdə işləyirsə və bu icbari təlimə cəlb olunursa onda onun ailəsi, özü necə yaşayacaq? Yaxud universiteti bitirib ilk müraciət edirsə, yenə də 3 ay müddətində adamın işsiz qalması həmin şəxs üçün əlavə problemlərdir. Həm də sözün doğrusu bu imtahan verirsə və söhbətdən keçirsə, sonra da stajor olacaqsa, 1 il sınaq müddəti olacaqsa bu, 3 aylıq icbari tədrisə cəlb olunmanı mən başa düşmürəm. Yəni çalışırıq ki, san ki hər dəfə insanların hüquqi vəziyyətini bir az da çətinləşdirək, ağırlaşdıraq. Mən bunu qeyd etmək istəyirəm və təklifim də ondan ibarətdir ki, bu islahatları dərinləşdirəndə mütləq hakimlərin onun qəbul etdiyi hökmlər, qətnamələr, qərarların icrası ilə bağlı olaraq, məsuliyyəti nəzərdə tutulsun. Bir çox hallarda hakimlər elə qərarlar qəbul edirlər ki, məhkəmə icraçıları onu başa düşmür, təzədən hakimə müraciət edir ki, xahiş edirik bunun izahatını ver və s.
Ona görə də biz Mülki və Cinayət Prosessual Məcəlləsinə müvafiq dəyişikliklər edib hakimlərin məsuliyyətini nəzərdə tutsaq, o halda hesab edirəm ki, bu sahədə işlər sürətlə irəli gedəcək və hakimlər birbaşa icra məmurları ilə daimi əlaqədə olacaqlar və məhkəmə qərarları icra olunacaq.
Növbəti bir mühüm məsələ ondan ibarətdir ki, biz nə dövlət qulluğunun xüsusi növlərində, o cümlədən silahlı qüvvələrdə müqavilə bağlamırıq. Bizim Əmək Məcəlləsinə görə mütləq işçi ilə işəgötürən arasında müqavilə olmalıdır. Şəxs testdən, söhbətdən keçəndən sonra onunla ədliyyə orqanı arasında müvafiq əmək müvaqiləsi imzalanmalıdır. Düşünürəm ki, biz bunu da qanunvericiliyə daxil etsək çox yaxşı olar. Bir də, mən hər zaman söyləyirəm, dünyanın hər yerində əməkhaqqının müəyyən olunmasında müxtəlif iqtisadi, hüquqi və təşkilati kriteriyalardan istifadə olunur. Bu zaman əməkhaqqının müyyənləşməsi zamanı daha çox işin mürəkkəbliyi, məsuliyyəti, gərəkli bilik və bacarıqları, fiziki və zehni əmək, əmək şəraiti nəzərə alınır. Biz hüquq-mühafizə, məhkəmə orqanlarına, cərimə təyin edən orqanlara imkan yaradırıq ki, onlar daha çox cərimə təyin etsinlər, ona görə ki, onların sosial müdafiəsi bunun hesabına gücləndiriləcək.
Hesab edirəm ki, bu yalnışdır, biz bundan imtina etməliyik. Cinayət Məcəlləsinin 44-cü maddəsi var, cərimə adlanır. Cərimə, törədilmiş cinayətin ağırlığı və məhkumun əmlak vəziyyəti nəzərə alınmaqla, 20 min manatadək miqdarda və ya cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın, əldə edilmiş gəlirin 1 mislindən 10 mislinədək miqdarda təyin olunur. Hakim biləndə ki, məhkəmə orqanlarında çalışan şəxslərin maddi-texniki bazasının, sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi həm də cərimədən aslıdır. Əlbəttə, o, 1 mislini yox, 10 mislini təyin edəcək. Ona görə də mən hesab edirəm ki, ədalət mühakiməsi üçün biz gərək bu qaydaları qanunvericilikdən çıxaraq”.