“Bu, rəsmi şəkildə insanların gəlirindən daha çox vergi tutulması deməkdir”

“Bizə verilən 2026-cı ilin büdcə-vergi paketi “islahat” kimi təqdim edilir. Amma tərəfimizdən edilən dərin təhlil göstərir ki, bu islahat kiçik sahibkarın çiyninə əlavə yük yükləyəcək. Xüsusilə fərdi sahibkarlar üçün təklif edilən yeni sosial sığorta mexanizmi iqtisadiyyatın ən həssas təbəqəsini – kiçik dövriyyəli biznesi zərbə altına salır”.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bunu deputat Razi Nurullayev Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliyin müzakirəsi zamanı bildirib.

“Bir çox təqdimatları müxtəlif formatlarda dinləmişəm, aydın görünür ki, yeni model kiçik dövriyyəli sahibkar üçün maliyyə yükünü artıracaq, qeyri-formal sektora keçid riskini yüksəldəcək, hətta fəaliyyətin dayanması ehtimalını artırır. Bu düzəlişlər vətəndaşın gündəlik dolanışığını təhlükəyə ata bilər.

Muzdlu işçilərə gəlincə, burada da eyni yanlış yanaşmanın davam etdiyini görürük. Əməkhaqqı artmadan vergi yükü artırılır və bu da “cəmi 3 faiz artım” kimi təqdim edilir. Halbuki mövcud 30 faizlik yüklənmə 37 faizə qalxır və bu, rəsmi şəkildə insanların gəlirindən daha çox vergi tutulması deməkdir. Bu addım əmək müqavilələrinin ləğvini və kölgə iqtisadiyyatına axını daha da sürətləndirəcək. Əslində əməkhaqqı artmadan vergi artımı sosial siyasət deyil, sosial təzyiqdir.

Layihədə bəzi müsbət toxunuşlar var. Kirayə gəlirləri üzrə verginin 14 faizdən 10 faizə endirilməsi gözəldir, amma icarə bazarının 70 faizi kölgədə olduğu halda təkcə dərəcənin endirilməsi heç nəyi həll etmir. Nağdsız dövriyyə limitinin 200 mindən 400 min manata qaldırılması da müəyyən fayda verəcək, amma ümumi iqtisadi sistem dəyişmirsə, bu, sadəcə kosmetik düzəlişdir.

Bu paket mahiyyətcə aşağı gəlirli sahibkarı, kiçik biznesi və muzdlu işçini daha ağır vergi yükünə salan bir sənəddir. Vergi siyasətinin məqsədi dövlət büdcəsinin boşluqlarını vətəndaşın qazancından doldurmaq yox, iqtisadi fəallığı gücləndirmək olmalıdır. Təqdim olunan sənəd isə iqtisadi fəallığı gücləndirmir, əksinə, fəallığa təzyiq göstərir.

Biz bu formada qəbul olunan layihənin ölkə üzrə minlərlə kiçik biznesi bağlayacağını, regionlarda tənəzzülü dərinləşdirəcəyini və vergi daxilolmalarını azaldacağını güman edirik. Buna görə də sənəd yenidən işlənməli, kiçik sahibkarın, muzdlu işçinin və regionların maraqları nəzərə alınmalıdır. Əks halda bu paket vergi islahatı deyil, vergi yükünün artırılması olacaq. Bu baxımdan təmsil etdiyim Milli Cəbhə Partiyası bu dəyişikliklərə müsbət yanaşmır.

Mən büdcə layihəsinə müsbət səs verdim. Sual oluna bilər ki, niyə bunu tənqid edirəm və buna fərqli yanaşıram. Təbii ki, mən buna müsbət yanaşmalı idim, çünki bu, dövlətin sənədidir və mənim ona əksinə səs verməyimlə bağlı heç nə də dəyişmir. Mən büdcənin lehinəyəm, amma bu layihənin lehinə ola bilmirəm. Ona görə ki, burda dediyim bəzi məqamlar nəzərə alınsın”, - deputat əlavə edib.

Deputat Aydın Hüseynov isə həmkarının fikirlərini paradoksal adlandırıb: “Razi müəllim dedi ki, mən büdcəyə səs verdim, amma Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklərə səs verməyəcəyəm. Çox paradoks yaranır. Ümumiyyətlə, Razi müəllimin fikirlərində bəzi belə paradokslar olur. Bu gün müzakirə etdiyimiz qanun layihəsi səs verdiyimiz büdcə layihəsinin tərkib hissəsidir”.

Nuranə Daxilqızı