Icma.az
close
up
RU
Bugünkü televiziya proqramları bu əsərlədən daha pornoqrafikdir Qismət

Bugünkü televiziya proqramları bu əsərlədən daha pornoqrafikdir Qismət

Icma.az, Kulis.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Kulis.az az Qismətin "Erotika" essesini təqdim edir.

Vladimir Nabokov bütün zamanların ən qalmaqallı romanlarından olan “Lolita”nın önsözündə erotik ədəbiyyatı lağa qoyaraq Markiz de Sadvari romanlarla bağlı istehzayla belə yazır: “Axırda bağbanı da yanlarına çağırırlar.” Bu, sonradan “Leydi Çatterleyin sevgilisi” kimi romanlarda da, porno filmlərdə də qarşımıza çıxan məşhur klişeyə işarədir. İllək keçdikcə həm erotik romanlarda, həm də filmlərdə “bağban klişe”si tibb bacısına, müəllimə, polisə, ustaya və başqalarına çevrildi. Bir zamanlar yenilik olan, erotizm sayılan obraz klişeləşib pornoqrafikləşdi. Klişe – pornoqrafiyadır.

Sovet adamlarından çox eşitmişəm: qımışa-qımışa deyirlər ki, biz o vaxt “Min bir gecə nağılları”nı, “Dekameron”u gizlincə oxuyurduq.
Elə xeyli problemin də kökü burdadır, vaxtında erotizmin mahiyyətinə varmamağın fəsadları indiyəcən bizi lənət kimi təqib edir. Öz aramızdır, guya “Min bir gecə”də, “Dekameron”da gizlincə oxunası nə var axı?! “Min bir gecə nağıllar”ı bir tərəfiylə universal motivli iç-içə hekayələr danışdığı üçün maraqlıdırsa, o biri tərəfdən əhvalat nəql etmək, hekayə danışmaq, yəni narratologiya – təhkiyə sənəti ilə ölüm qorxusu arasındakı inanılmaz oxşarlıqdan bəhs etdiyi üçün dəyərlidir. “Dekameron” isə vəbadan qaçan üç kişi, yeddi qadının bir-birinə danışdığı kilsənin “rəsmi əxlaq”ını mötərizə içinə alan cəsarəti ilə qiymətlidir.

Bizim bugünkü televiziya proqramları bu əsərlədən daha pornoqrafikdir, üz qızardandır, bu proqramların yanında “Min bir gecə nağıllar”ı da, “Dekameron” da aşağısı “Əxlaqi-Nasiri”dir.

Təkcə “ən erotik orqan beyindir” deyən sapioseksualların yox, xeyli şairin, romançının, filosofun fikrincə, erotizmin dərk olunması ilə azadlıq arasında birbaşa əlaqə var. Qapalı cəmiyyətlərin qapalı dönəmlərində üç-dörd hərfli sözlər – cinsi orqanların adları, onların təsviri həzz yarada bilər. Amma yetkin cəmiyyətin yetkin fərdi üçün həzzin səbəbi bu cür leksik görməmişlik yox, azad və yaradıcı ifadə tərzi olmalıdır. Səhnənin açıq-saçıqlığından zövq almaq pornoqrafiyadır, yazıdan zövq almaq erotizm.

Söhbət erotikadan gedəndə, əlbəttə, onun pornoqrafiyadan fərqini, sərhədlərini ayırd etmək lazımdır.

Umberto Ekonun fikrincə, uzunçuluq pornoqrafiyadır.
Bu, çox qəribə təsbitdir, çünki balaca yanlış anlama ilə “Hərb və sülh”, “Uliss”, “İtmiş zamanın axtarışında” kimi romanlar da həmin kateqoriyaya girə bilər. Bəs niyə belə deyil? Eko “uzunçuluq” deyəndə nəyi nəzərdə tutur? Böyük alim pornoqrafiyanı izah etmək üçün gündəlik dildən, yəni ünsiyyət dilindən bir nümunə verir: Təsəvvür edin, bir dostunuz zəng vurub soruşur: nə vaxt gəlirsən? Sən də “on dəqiqəyə ordayam” deyib dəstəyi asırsan. Bu sadə cümlənin içində deyilməyən başqa şeylər də var. Belə ki, “hazırlaşacam, dişlərimi yuyacam, saçımı darayacam, şalvarımı ütüləyəcəm, ayaqqabımı mazlayacam…” da deyə bilərdin, amma deməmisən. Hər şeyi deməyə ömür çatmaz, bircə “on dəqiqəyə ordayam” demək kifayətdir. Eko kommunikasiya nəzəriyyəsindən gətirdiyi bu misalı bədii əsərlərin qurulmasına da şamil edir. Bir əsərdə yaratmağa çalışdığınız obrazın, ya da hərəkətin hər tərəfini yazmağa çalışmaq pornoqrafiyadır. Bir anlıq porno filmləri xatırlayanda, bu misal daha aydın olur. Məncə, bizdə içində bircə vulqar söz belə olmayan, hətta əxlaqiliyə iddialı yüzlərlə pornoqrafik şeirlər, hekayələr, romanlar yazılır, filmlər çəkilir. Çünki məsələ açıq-saçıq səhnələrdə və sözlərdə deyil, zövqdə, ifadə tərzində, peşakarlıqdadır. Zövqsüz açıq-saçıqlıq bizi uzağı orqazma təşviq edəcək, həqiqi erotizm isə yazıya qoşulmaqda, onu dərindən hiss etməkdədir.

Orxan Pamuk “Məsumiyyət muzeyi” romanında qəhrəmanlarının sevişməsini təsvir edərkən təxminən belə yazır: pəncərə açıq idi və çöldəki torpaq meydançada futbol oynayan uşaqların söyüşlərini eşidirdik, birdən anladıq ki, onların söyüşlərini divanın üstündə etməklə məşğuluq. Bu səhnənin ardıncı bitmiş seksual aktın ifadəsi gəlir: bir uşaq bir konserva qutusuna bir təpik atdı, bir qağayı çığırdı, bir fincan qırıldı, çinar ağaclarının yarpaqları küləkdə xışıldadı… Vəssalam. Mənə görə mətnin sehrli cazibəsi içində eyni anda baş verməsə də, eyni anda baş vermiş kimi təsvir edilən bu yaşam qırıntısı istənilən açıq-saçıq səhnədən daha erotikdir.

İnsanın öz cinsəlliyini azad şəkildə yaşadığı, hətta bunun azadlıq, yaxud köləlik məsələsi olduğunu düşünmədən özünü rahatca ifadə etdiyi Antik Yunanıstandan bu yana baxanda, cinsəlliyin, seksin, erotizmin niyə qadağalar zonasına salındığını başa düşmək elə də çətin deyil. Erotikanı əvvəlcə dini qurumlar nəzarətə götürdü, sonra isə aristokratiya onu öz monopoliyasına aldı, yasaq lüks oldu. Ovidinin “Sevgi sənəti” kitabından başlayaraq Petroninin “Satirikon”una, ordan isə cəngavər romanslarının məşhurlaşdığı dövrə qədərki mənzərəyə diqqətlə nəzər yetirəndə bunu aydın görmək olur.

Cəngavər romanslarında artıq kişi mərdliyinin simmetrik qarşılığı qadın bəkarətidir. Dünya yaranandan bəri həmişə qanunpərəst idarəçilər bu qarşısıalınmaz enerjini, nəzarətə gəlməyən gücü kontrol etmək istəyiblər, amma bacarmayıblar, uzağı “tərbiyəli erotizm” tipində formullarla müvəqqəti yumşaldıblar. Elə burdan da pornoqrafiya doğulub. Məncə, pornoqrafiya erotizmin qadağan olunmasıdır.

Erotizm adlı o coşub-çağlayan enerji, möhtəşəm daxili vulkan kəbini azadlıqla kəsilmiş incəsənətin alın yazısıdır. Nə qədər sənət var, erotizm azadlığın soyadı olacaq.

Böyük Oktavio Pas məşhur esse kitablarından birinin adını belə qoymuşdu: “Qoşa alov: sevgi və erotizm”

Lorkadan lirik bir fraqmentlə bitirək:

“… toxundum mürgülü məmələrinə, nəğməli çiçəklərin budaqlarıtək açıldı döşlərin üzümə…”

Bundan sonra heç nə yazmasa belə... bəsidir - "Rəng mühəndisi" haqqında Xalq artisti axtarışa verildi "Sənə də son dəfə əlvida deyim..." - Nobel mükafatçısının şeirləri
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:268
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 21 İyun 2025 09:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri