Bullinqə məruz qalan şagird: Kim məsuliyyət daşıyır?

Ötən gün Suraxanı rayonu, Hövsan qəsəbəsində yerləşən 280 nömrəli orta məktəbin ərazisində bir qrup məktəbli şagirdi vəhşicəsinə döyüb. İnsidenti əks etdirən görüntülər isə sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Görüntülərdə bir qrup məktəblinin əlbir olaraq, digər şagirdə qarşı zorakılıq nümayiş etdirdiyi əks olunub.

Məktəblilər arasında yaşanan bu cür hallara görə məsuliyyəti kim daşıyır?  

Elçin Əfəndi: Şagirdin digər şagirdlər tərəfindən alçaldılmasının əsas günahkarı valideynlərdir

Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Elçin Əfəndi Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, valideynlər övladlarına davranış qaydalarını düzgün şəkildə öyrətmədikdə uşaq şiddətə meylli olur.

Onun sözlərinə görə, 280 nömrəli məktəbdə şagirdin digər şagirdlər tərəfindən alçaldılmasının əsas günahkarı valideynlərdir:

"Sözügedən məktəbdə baş verən hadisə heç də xoşagələn hal deyil. Şagird digər şagirdə qarşı hansısa davranış xətasına yol verə bilər, amma bu, kütləvi şəkildə şiddət göstərilməsinə əsas vermir. Artıq döyülən şagirddə psixoloji travma qaldı. Onun dərslərə adaptasiya olmasında və ya şagird yoldaşlarına uyğunlaşmasında problemlər yaşanacaq. Əslində vəziyyət bu həddə çatmamalıydı. Əgər şagirdlər arasında müəyyən xoşagəlməz hallar yaşanıbsa, ən azı sinif yoldaşları sinif rəhbərliyinə məlumat verməli idilər. Sinif rəhbəri şagirdlərin valideynlərini çağıraraq, hər hansısa profilaktik söhbət apara bilərdi. Görünən odur ki, hadisə anidən yaşanan bir situasiyasıdır və məktəb heyəti məlumatsız olub. Burada birbaşa günahkar axtarsaq, günah valideynlərdədir. Valideynlər ilk növbədə, övladlarına düzgün istiqamətdə davranış qaydalarını başa salmalıdırlar". 

Ekspert qeyd olunan məsələdə məktəb rəhbərliyinin günahkar olmadığını bildirib. Çünki hadisə məktəbdən kənarda baş verib.

Müsahibimiz vurğulayıb ki, ümumilikdə bu cür xoşagəlməz halların qarşısını almaq üçün şagirdlər davranış qaydalarını bilməlidirlər. E.Əfəndi qeyd edib ki, hazırda bu davranış qaydaları pilot layihə olaraq hazırlanıb və yalnız bir neçə məktəbdə tətbiq olunur. Növbəti tədris ilindən artıq bütün məktəblərdə bu layihə icra olunacaq.

"Şagird əməl olunmayan davranış qaydalarına görə hansı cərimənin tətbiq olunduğu bilsə, xoşagəlməz hallar müəyyən qədər azalacaq. O cümlədən, məktəb tərəfindən valideynlərlə mütəmadi olaraq övladları ilə bağlı müəyyən məsələlər müzakirə olunmalıdır", - deyə Elçin Əfəndi vurğulayıb. 

Dədəkişi Vəlizadə: İlkin baxışda hərəkətlərdə xuliqanlıq əlamətləri sezilir, amma...

Vəkillər Kollegiyasının üzvü, vəkili Dədəkişi Vəlizadə isə Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında məsələyə hüquqi cəhətdən toxunub.

Onun sözlərinə görə, ilkin baxışda hərəkətlərdə xuliqanlıq əlamətləri sezilir. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, mübahisənin zərərçəkmiş şəxsin təşəbbüsü ilə başlanması əməlin xuliqanlıq kimi qiymətləndirilməsini istisna edir:

"Bundan başqa, vurulan zərərin dərəcəsinə müvafiq olaraq əməl qəsdən sağlamlığa az ağır və ya ağır zərərvurma kimi qiymətləndirilə və müvafiq maddələrə tövsif edilə bilər. Hər bir halda öncə xəsarətin dərəcəsinin müəyyən edilməsi üçün ekspertiza təyin edilməli və hadisə tam araşdırımalıdır".  

Vəkil qeyd edib ki, şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb etməyə imkan verən yaş həddinə çatması ilə bağlı onu demək olar ki, AR Cinayət Məcəlləsinin 20.1-ci maddəsinə əsasən bir qayda olaraq cinayət törədənədək 16 yaşı tamam olmuş şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilir:

"Lakin qəsdən adamöldürmə, qəsdən sağlamlığa az ağır və ya ağır zərər vurma və s. cinayətlər görə bu yaş həddi daha azdır. Yəni, 14 yaşı tamam olmuş şəxslər məsuliyyətə cəlb edilirlər".

Gülşən Şərif