Burada yaşlılara yer yoxdur…

...Türkmənistanda qocalar pensiyalarını dondurmaq üçün vaxtaşırı hələ də sağ olduqlarını sübut etməlidirlər. Bunun üçün onlar öz ailə həkiminə və üç müxtəlif dövlət qurumuna getməlidirlər.

Prosedur ildə iki dəfə təkrarlanır və xəbərdarlıq edilmədən dəyişə bilər.

SİA-nın məlumatına görə, Türkmənistanda yenə ilin həmin vaxtıdır, təqaüdçülər hökümətə hələ də sağ olduqlarını və təvazökar pensiya almaq hüquqlarını sübut etmək üçün çılğınlıqla sənədlər toplayırlar.

Qeyd edək ki, pensiyaçılardan ölmədiklərini təsdiqləmə tələbi 2018-ci ildən qüvvədədir.

Varlığını sübut edə bilməyənlərə sadəcə olaraq pensiya verilmir.

Bəzi iddialara görə, bu tədbir mərhumun yaxınlarının qeyri-qanuni pensiya almasının qarşısını almaq məqsədi daşıyır, çünki ödənişlər bank kartlarına keçirilir. Ancaq yaşlı insanlar üçün ildə iki dəfə həyata keçirilən proses, xüsusən də hökumət adekvat xəbərdarlıq etmədən qaydaları qəflətən dəyişdirdikdə əsl şok ola bilər.

…Adının açıqlanmasını istəməyən Balkanabat şəhərinin sakini 70 yaşlı anasının sənədləri toplamaqda çətinlik çəkdiyini danışıb.

…O, yerli olaraq ailə həkimi tapa bilməyib, ona görə də arayış almaq üçün yaşadığı rayondakı mənzil idarəsinə gedib. Amma orada ona deyiblər ki,..sizin ailə həkiminiz arayış verməlidir, yalnız bundan sonra biz hər iki sertifikatı verəndən sonra vətəndaş pasport idarəsinə müraciət etməlidir

Bundan sonra - ən azı cari il üçün - pensiyaçı pasport idarəsindən regional pensiya fonduna arayış təqdim etməlidir ki, ödənişlər nəhayət dondurulsun.

Ancaq yaşlı adam ödənişləri bərpa edə bilsə belə, o, yeni problemlə üzləşir: pulu nağdlaşdırmaq.

Hökumətin etiraf etmədiyi nağd pul böhranından əziyyət çəkən Türkmənistanda plastik kartlardan pul çıxarmaq çox çətindir.

Türkmənabad təqaüdçülərdən birinin dediyinə görə, bankomatdan çıxara bildiyi 600 manat pensiyanın 200 manatı köhnə, cırıq əskinaslarla verilib və bir çox mağaza, eləcə də bazar ticarətçiləri bunu qəbul etmir.

Daha sonra təqaüdçü bu əskinasları yeniləri ilə dəyişmək istəsə də, iki bank, o cümlədən bankomatı keyfiyyətsiz əskinaslar buraxan bank buna icazə verməyib.

Birincidə, Türkmənistan Bankının işçiləri bankomat tərəfindən buraxılan əskinaslara görə məsuliyyəti öz üzərinə götürməkdən imtina edərək, pulun çıxarılması prosesinin video çəkilişini tələb ediblər.

İkincisi, "Hulk Bank"da kassir təqaüdçüdən kobud şəkildə imtina edib, baxmayaraq ki, həmin vaxt özü başqa cırıq əskinasların cırığını "təmir edirmiş".

Bütün bunlar 200 manata, rəsmi məzənnə ilə 57 dollara bərabərdir. 200 manatın real dəyəri daha da aşağıdır: qara bazarda milli valyuta təxminən 1 dollar 20 kontur məzənnəsi ilə satılır.

Verilən məlumatlara görə, Türkmənistanda alıcılıq qabiliyyəti son on ildə ölkənin karbohidrogen gəlirlərindən demək olar ki, tam asılılığından və sistemli iqtisadi idarəetmədən qaynaqlanan uzunmüddətli iqtisadi böhran fonunda kəskin şəkildə aşağı düşüb.

Ölkədə rəsmi minimum pensiya ayda 550 manat (qara bazar məzənnəsi ilə 27,50 dollar) olsa da, praktikada bəzi pensiyaçılar bundan da az pul alırlar.

Əli Babayev