Icma.az
close
up
RU
Cehiz yükü qadınların həyatını zindana çevirir AKTUAL

Cehiz yükü qadınların həyatını zindana çevirir AKTUAL

Icma.az, Sherg.az saytına istinadən bildirir.

İntihar artıq ailədaxili problem deyil, ictimai faciədir


 “Qayınana” filmində Afətin gətirdiyi cehiz səhnəsini xatırlayırsınız?!  O səhnədə sadəcə bir qadının evlilik üçün gətirdiyi əşyalar yox, eyni zamanda əsrlər boyu nəsildən-nəslə ötürülən, ancaq getdikcə ağır yükə çevrilən bir stereotip, cehiz ənənəsinin bütün incəlikləri, gərginlikləri və faciələri əks olunur. Cehiz qadının dəyərini ölçən, ailə münasibətlərini sınayan, bəzən isə gənclərin xoşbəxtliyinə zərbə vuran ağır “sınaq” kimi təqdim edilir. Bu səhnə sadəcə kino fraqmenti deyil, o, Azərbaycan ailələrinin çoxunun yaşadığı gerçəklikdir.

Zaman keçir, texnologiya inkişaf edir, dünya dəyişir... Bizim cəmiyyətin bəzi düşüncələri isə daş dövründə qalıb, stereotiplərimiz gənclərin boynuna zəncir kimi dolanıb.  Cehizsiz gəlin olmaz - deyə başlayan, qab-qacaqdan tutmuş mebel dəstinə, xalça-palaza qədər ölçülən bir “qiymət cədvəli” var bu toplumda. Bu siyahı yetərincə zəngin deyilsə, nişan qaytarılır, münasibətlər pozulur, ailələr dağılır, borclar qalxır, bəzən isə bir gəncin həyatı sona çatır...

Ağdaş rayonunda baş verən son faciə, 22 yaşlı gəncin intiharı bu acı reallığın növbəti və bəlkə də, daha sarsıdıcı nümunəsidir.

Qeyd edək ki, Ləki qəsəbəsində meyiti tapılan 2002-ci il təvəllüdlü İsmayılzadə Qiyas Fəqan oğlu olduğu məlum olub. O, ailə münaqişəsi zəminində canına qıyıb. Toya hazırlaşan Qiyas İsmayılzadənin gələcək həyat yoldaşı evə cehiz gətirib. Ancaq cehiz Qiyasın anasının xoşuna gəlmədiyi üçün onu geri qaytarıb. Hadisədən sarsıntı keçirdən Qiyas həyatına son qoyub. Bu ölümlər cəmiyyəti silkələməli, toplum olaraq düşüncələrimizi dəyişməyə vadar etməlidir. Əks halda daha neçə Qiyaslar canına qıyacaq, neçə arzular puç olacaq...


"Təmiz Dünya" Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova Sherg.az-a  açıqlamasında deyib ki, cəmiyyət olaraq illərdir formalaşdırdığımız bir çox adət-ənənələr, zamanla öz ilkin məqsədindən uzaqlaşaraq, fərdlər üçün yükə çevrilib: 

“Bir zamanlar gənc ailəyə dəstək məqsədi daşıyan cehiz, indi sosial təzyiqin, maddi zorakılığın və ailədaxili ziddiyyətlərin səbəbinə çevrilib.

Əvvəllər cehiz sadə və zəruri əşyalardan ibarət olurdu. Məqsəd gənc cütlüyün yeni həyata başlamasını asanlaşdırmaq idi. İndi isə bu adət ifratçılığa yuvarlanaraq sanki bir yarışa çevrilib “kim daha çox, kim daha bahalı gətirəcək?”. Cehiz məsələsi getdikcə ailə qurma aktını bir növ alqı-satqı münasibətinə bənzədir. Bu yarışda isə itirən yenə qadın olur, onun dəyəri gətirdiyi əşyalarla ölçülür. Təsəvvür edin, gənc qadın ailə qurur, amma bu münasibətin hər fürsətdə ona qarşı bir ittihama çevrilməsi həyatını zindana döndərir. "Heç nə gətirməmisən", "elə gətirdiklərin də budur" kimi ifadələr təkcə söz deyil, bu, həm də psixoloji zorakılıqdır. Bu cür yanaşma qadının mənəvi dəyərini heçə endirir, onu ailənin yox, gətirdiklərinin bir hissəsi kimi təqdim edir. Valideynlərin, xüsusilə də qız evinin, yeni qurulan ailəyə dəstək olması təbiidir. Lakin bu dəstəyin davamlı və öhdəlik kimi qəbul olunması artıq ailələrin müstəqil düşünmə qabiliyyətini zədələyir”.

Mehriban Zeynalovanın sözlərinə görə, “hər şeyi hazır” verilmiş gənc ailənin mübarizə üçün stimulu olmur. Onlar valideynlərə bağlı qalır, hər bir əskiklikdə gözlərini yenə ata-anaya dikirlər. Bu isə sağlam ailə münasibətlərinin formalaşmasına ciddi maneədir. Ən acınacaqlısı isə odur ki, bəzi hallarda oğlanlar öz analarının təsiri ilə həyat yoldaşına cehiz mövzusunda təzyiq edir, onu aşağılayır. Gəlinin dəyəri onun gətirdiyi pərdə, mebel və ya məişət əşyaları ilə ölçülür. Bu isə insani və hüquqi baxımdan qəbulolunan deyil.


Qiyasın intiharına gəldikdə isə hüquq müdafiəçisi qeyd edib ki, bu dəfə fərqli tendensiya yaşanıb. Oğlan cehizə yox, nişanlısına dəyər verib. Anasını cəzalandırmaq üçün də intihara əl atıb. Allah rəhmət eləsin! Bu artıq sadəcə, ailədaxili problem deyil, ictimai faciədir”.


Mehriban xanımın fikrincə, necə ki, yas mərasimlərinin israfçılığına qarşı cəmiyyətin tədricən mövqe ortaya qoyması baş verir, eləcə də cehiz məsələsi ilə bağlı bir dəyişiklik zərurəti yaranıb: 

“Cehiz, adətlərin ən mübahisəli formalarından birinə çevrilib. Qız övladının evləndirilməsi maddi cəhətdən ən çətin mərhələ kimi görünür, bəzən ailələr bu yükə görə borca girir, bəzən isə qızların taleyi sadəcə bu səbəbdən ləngiyir və ya ailə qurmaqdan imtina edilir. Təhsil, əxlaq, sevgi və qarşılıqlı anlaşma ilə qurulan ailə institutunu əşya dəyəri ilə ölçmək təkcə qadına yox, ailəyə, cəmiyyətə və gələcək nəsillərə qarşı haqsızlıqdır. Cehiz anlayışı təməl funksiyasına qaytarılmalı, yəni dəstək və sevgi aktı olmalı, öhdəlik və təzyiq vasitəsi olmaqdan çıxmalıdır”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 25 İyul 2025 09:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri