Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Cehiz yükü qadınların həyatını zindana çevirir AKTUAL

Cehiz yükü qadınların həyatını zindana çevirir AKTUAL

Icma.az, Sherg.az saytına istinadən bildirir.

İntihar artıq ailədaxili problem deyil, ictimai faciədir


 “Qayınana” filmində Afətin gətirdiyi cehiz səhnəsini xatırlayırsınız?!  O səhnədə sadəcə bir qadının evlilik üçün gətirdiyi əşyalar yox, eyni zamanda əsrlər boyu nəsildən-nəslə ötürülən, ancaq getdikcə ağır yükə çevrilən bir stereotip, cehiz ənənəsinin bütün incəlikləri, gərginlikləri və faciələri əks olunur. Cehiz qadının dəyərini ölçən, ailə münasibətlərini sınayan, bəzən isə gənclərin xoşbəxtliyinə zərbə vuran ağır “sınaq” kimi təqdim edilir. Bu səhnə sadəcə kino fraqmenti deyil, o, Azərbaycan ailələrinin çoxunun yaşadığı gerçəklikdir.

Zaman keçir, texnologiya inkişaf edir, dünya dəyişir... Bizim cəmiyyətin bəzi düşüncələri isə daş dövründə qalıb, stereotiplərimiz gənclərin boynuna zəncir kimi dolanıb.  Cehizsiz gəlin olmaz - deyə başlayan, qab-qacaqdan tutmuş mebel dəstinə, xalça-palaza qədər ölçülən bir “qiymət cədvəli” var bu toplumda. Bu siyahı yetərincə zəngin deyilsə, nişan qaytarılır, münasibətlər pozulur, ailələr dağılır, borclar qalxır, bəzən isə bir gəncin həyatı sona çatır...

Ağdaş rayonunda baş verən son faciə, 22 yaşlı gəncin intiharı bu acı reallığın növbəti və bəlkə də, daha sarsıdıcı nümunəsidir.

Qeyd edək ki, Ləki qəsəbəsində meyiti tapılan 2002-ci il təvəllüdlü İsmayılzadə Qiyas Fəqan oğlu olduğu məlum olub. O, ailə münaqişəsi zəminində canına qıyıb. Toya hazırlaşan Qiyas İsmayılzadənin gələcək həyat yoldaşı evə cehiz gətirib. Ancaq cehiz Qiyasın anasının xoşuna gəlmədiyi üçün onu geri qaytarıb. Hadisədən sarsıntı keçirdən Qiyas həyatına son qoyub. Bu ölümlər cəmiyyəti silkələməli, toplum olaraq düşüncələrimizi dəyişməyə vadar etməlidir. Əks halda daha neçə Qiyaslar canına qıyacaq, neçə arzular puç olacaq...


"Təmiz Dünya" Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova Sherg.az-a  açıqlamasında deyib ki, cəmiyyət olaraq illərdir formalaşdırdığımız bir çox adət-ənənələr, zamanla öz ilkin məqsədindən uzaqlaşaraq, fərdlər üçün yükə çevrilib: 

“Bir zamanlar gənc ailəyə dəstək məqsədi daşıyan cehiz, indi sosial təzyiqin, maddi zorakılığın və ailədaxili ziddiyyətlərin səbəbinə çevrilib.

Əvvəllər cehiz sadə və zəruri əşyalardan ibarət olurdu. Məqsəd gənc cütlüyün yeni həyata başlamasını asanlaşdırmaq idi. İndi isə bu adət ifratçılığa yuvarlanaraq sanki bir yarışa çevrilib “kim daha çox, kim daha bahalı gətirəcək?”. Cehiz məsələsi getdikcə ailə qurma aktını bir növ alqı-satqı münasibətinə bənzədir. Bu yarışda isə itirən yenə qadın olur, onun dəyəri gətirdiyi əşyalarla ölçülür. Təsəvvür edin, gənc qadın ailə qurur, amma bu münasibətin hər fürsətdə ona qarşı bir ittihama çevrilməsi həyatını zindana döndərir. "Heç nə gətirməmisən", "elə gətirdiklərin də budur" kimi ifadələr təkcə söz deyil, bu, həm də psixoloji zorakılıqdır. Bu cür yanaşma qadının mənəvi dəyərini heçə endirir, onu ailənin yox, gətirdiklərinin bir hissəsi kimi təqdim edir. Valideynlərin, xüsusilə də qız evinin, yeni qurulan ailəyə dəstək olması təbiidir. Lakin bu dəstəyin davamlı və öhdəlik kimi qəbul olunması artıq ailələrin müstəqil düşünmə qabiliyyətini zədələyir”.

Mehriban Zeynalovanın sözlərinə görə, “hər şeyi hazır” verilmiş gənc ailənin mübarizə üçün stimulu olmur. Onlar valideynlərə bağlı qalır, hər bir əskiklikdə gözlərini yenə ata-anaya dikirlər. Bu isə sağlam ailə münasibətlərinin formalaşmasına ciddi maneədir. Ən acınacaqlısı isə odur ki, bəzi hallarda oğlanlar öz analarının təsiri ilə həyat yoldaşına cehiz mövzusunda təzyiq edir, onu aşağılayır. Gəlinin dəyəri onun gətirdiyi pərdə, mebel və ya məişət əşyaları ilə ölçülür. Bu isə insani və hüquqi baxımdan qəbulolunan deyil.


Qiyasın intiharına gəldikdə isə hüquq müdafiəçisi qeyd edib ki, bu dəfə fərqli tendensiya yaşanıb. Oğlan cehizə yox, nişanlısına dəyər verib. Anasını cəzalandırmaq üçün də intihara əl atıb. Allah rəhmət eləsin! Bu artıq sadəcə, ailədaxili problem deyil, ictimai faciədir”.


Mehriban xanımın fikrincə, necə ki, yas mərasimlərinin israfçılığına qarşı cəmiyyətin tədricən mövqe ortaya qoyması baş verir, eləcə də cehiz məsələsi ilə bağlı bir dəyişiklik zərurəti yaranıb: 

“Cehiz, adətlərin ən mübahisəli formalarından birinə çevrilib. Qız övladının evləndirilməsi maddi cəhətdən ən çətin mərhələ kimi görünür, bəzən ailələr bu yükə görə borca girir, bəzən isə qızların taleyi sadəcə bu səbəbdən ləngiyir və ya ailə qurmaqdan imtina edilir. Təhsil, əxlaq, sevgi və qarşılıqlı anlaşma ilə qurulan ailə institutunu əşya dəyəri ilə ölçmək təkcə qadına yox, ailəyə, cəmiyyətə və gələcək nəsillərə qarşı haqsızlıqdır. Cehiz anlayışı təməl funksiyasına qaytarılmalı, yəni dəstək və sevgi aktı olmalı, öhdəlik və təzyiq vasitəsi olmaqdan çıxmalıdır”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 25 İyul 2025 09:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see430

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see323

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see320

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see300

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see294

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see278

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see278

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see268

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see248

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see213

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see211

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see200

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see196

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see189

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see188

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see183

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see175

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri