“Cəngəllik qanunu“: ABŞ “qlobal polis“dən “qlobal xuliqan“a çevrilib“ Dünya KİV ləri

"Vaşinqtonun hərbi müdaxiləsi narkotiklərlə mübarizə adı altında yeni geosiyasi qarşıdurma yaradıb..."

ABŞ-ın Venesuelaya qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar Vaşinqtonun rəsmi arqumentlərini ciddi sual altına qoyub.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə İtaliyanın "Il Giornale" nəşri yazıb.

Narkotik bəhanəsi, neft maraqları və beynəlxalq hüququn sınağı

ABŞ ordusunun istefada olan polkovnik-leytenantı Daniel Devis "Deep Dive" YouTube kanalında bildirib ki, prezident Donald Trampın Venesuelaya hücumu "tamamilə uydurulmuş səbəblərə" əsaslanır. Onun sözlərinə görə, Vaşinqtonun əsas məqsədi narkotiklərlə mübarizə deyil, geosiyasi və enerji maraqlarıdır.

Devis vurğulayıb ki, Venesueladan çıxan narkotiklərin böyük hissəsi ABŞ-a deyil, Avropaya yönəlir. ABŞ-da ciddi fəsadlara yol açan fentanil isə əsasən Kolumbiya, Meksika, Çin və Hindistandan gəlir. Ekspertin fikrincə, "Amerika ictimaiyyətinə təhlükəsizlik adı ilə təqdim olunan bu əməliyyat gerçəkdə başqa məqsədlərə xidmət edir".

Beynəlxalq reaksiyalar və diplomatik gərginlik

ABŞ qüvvələrinin Karakasa zərbələr endirməsi və prezident Nikolas Maduronun saxlanılması dünya miqyasında kəskin reaksiyalara səbəb olub. Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas ABŞ-ı açıq tənqid etməsə də, beynəlxalq hüquqa riayət və təmkin çağırışı edib.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi baş verənləri "destruktiv hərbi müdaxilə" adlandıraraq Maduronun zorla ölkədən çıxarılması ilə bağlı narahatlıq ifadə edib və BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasına çağırıb. Belarus, İran və Kuba ABŞ-ın addımlarını suverenliyə açıq təcavüz kimi qiymətləndirib. Almaniyada isə mövqelər ikilidir: rəsmi Berlin ehtiyatlı mövqe tutsa da, Sol Partiya ABŞ-ı neft maraqları naminə beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib

ABŞ daxilində də narazılıq səsləri yüksəlib. Demokrat senator Ruben Qalleqo Venesuelaya qarşı müharibəni "qanunsuz" adlandıraraq ABŞ-ın "qlobal polis"dən "qlobal xuliqan"a çevrildiyini bildirib. Respublikaçı senator Mayk Li isə Konstitusiyaya əsasən bu əməliyyatın necə əsaslandırıldığının aydın olmadığını deyib.

ABŞ daxilində etirazlar və yeni eskalasiya riski

CNN-in məlumatına görə, Nyu-York, Vaşinqton, Boston və digər şəhərlərdə minlərlə insan "Venesuelaya yox", "Neft üçün qan tökməyin" şüarları ilə etiraz aksiyaları keçirib. Nyu-Yorkun yeni meri Zoran Mamdani ABŞ-ın birtərəfli hücumunu "müharibə aktı" adlandırıb və şəhərdə yaşayan on minlərlə venesuelalının təhlükəsizliyinin prioritet olduğunu vurğulayıb.

Bu fonda Trampın Kolumbiya prezidenti Qustavo Petroya ünvanladığı sərt bəyanat da narahatlıq doğurub. Tramp Petroya qarşı narkotik ittihamları səsləndirib, Petro isə buna cavab olaraq illərdir narkokartellərlə mübarizə apardığını bildirib. 

Analitiklər hesab edir ki, Venesueladan sonra bölgədə yeni təzyiq dalğası istisna deyil. Beləliklə, Venesuela böhranı təkcə bir ölkənin taleyi deyil, beynəlxalq sistemdə "qanunun aliliyinin" yerini getdikcə "güc hüququnun" tutub-tutmadığını göstərən ciddi sınağa çevrilir.